Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Wie een barrelsauna bestelt, ziet meestal de houten ton op het gras voor zich. De aankoop wordt echter op drie andere punten beslist: de afstand tot de perceelgrens, de stroomaansluiting en het type kachel. Voor twee personen is een kleine 230-volt-ton zoals de Home Deluxe Lahti M de overzichtelijkste weg; wie meer binnenruimte wil, komt uit bij 9 kW en 400 volt en daarmee bij Karibu of bij een ton zonder kachel van FinnTherm. Een winnaar noemen we niet. Een onafhankelijke test van barrelsauna’s door Stiftung Warentest, Öko-Test (Duitse consumententestorganisaties) of een vakredactie met eigen metingen hebben we niet, daarom baseert deze gids zich op handleidingen, teksten van overheden en gegevens uit aanbiedingen.
Heb ik voor de ton een bouwvergunning nodig?
Dat regelt in Duitsland elke deelstaat zelf. We hebben een Beierse gemeentelijke informatiefolder uit 2020 bekeken, omdat die de valkuilen goed laat zien. Staat een vrijstaand gebouw minstens 3 m van de grens en blijft het onder 75 m³ bruto inhoud, dan is het daar binnen de bebouwde kom in principe vergunningsvrij. In een gebied met een bestemmingsplan geldt dat alleen als het project volledig binnen het plan past.
De grootte levert bij een ton zelden problemen op. Gerekend als blok komt de Lahti M op zo’n 4,5 m³ (1,95 × 1,92 × 1,20 m). De Karibu Fass-Sauna 4 zit op ruim 14 m³ als je voor de hoogte de diameter van 2,05 m aanhoudt en 3,35 m lengte neemt.
Krap wordt het in de strook van 3 meter langs de grens. Daar noemt de folder uitdrukkelijk gebouwen zonder verblijfsruimtes en stookplaatsen, met daarbij een gemiddelde wandhoogte van hooguit 3 m, 9 m per grens en 15 m in totaal, bestaande bouwwerken meegerekend. Een houtkachel is een stookplaats. De ton met schoorsteen direct aan het hek valt volgens deze regel dus buiten de vergunningsvrijheid. Buiten de bebouwde kom is volgens de folder altijd een bouwvergunning nodig, en of je perceel daaronder valt, beslist alleen het Landratsamt (de Duitse districtsoverheid).
Andere deelstaten trekken andere grenzen. Of een sauna zelf als verblijfsruimte geldt, konden we niet betrouwbaar vaststellen. Vraag daarom voor de bestelling schriftelijk na bij de lokale bouwinstantie (in Duitsland de “untere Bauaufsicht”) en noem maten, afstand tot de grens en type kachel.
Is het stopcontact in de tuin genoeg?
Nee, ook bij 230 volt niet. De Lahti M heeft volgens de handleiding een kachel van 3,6 kW. Dat is zo’n 16 A gedurende de hele opwarmtijd (3.600 W gedeeld door 230 V). Home Deluxe eist daarvoor een eigen stroomgroep, een vast gemonteerde, spatwaterdichte aansluitdoos, 3 × 2,5 mm² en een zekering van 20 A. Aansluiten mag alleen een erkend elektricien, en voor verlengsnoeren waarschuwt de handleiding uitdrukkelijk.
Vanaf 4,5 kW levert Karibu zijn kachels op 400 V. Bij de kachel van 9 kW wordt de belasting over drie fasen verdeeld, berekend zo’n 3 kW of 13 A per fase. Hoe een vaste leiding netjes tot aan de standplaats komt, beschrijft onze gids over de stopcontactzuil in de tuin; doorsnede en zekering bepaalt de elektricien. Zijn offerte hoort vóór de bestelling.
Een oplossing zonder net, zoals de gids over stroom in het tuinhuis zonder aansluiting (in het Engels) die beschrijft, zou op één avond tot 5,4 kWh moeten leveren (3,6 kW maal 1,5 uur). Dat is een heel andere orde van grootte dan verlichting en een accuschroevendraaier.
Voor de stroomrekening geldt dezelfde formule: 90 minuten bij 9 kW is hooguit 13,5 kWh, vermenigvuldigd met je eigen tarief. Dat is een bovengrens, omdat de kachel daarbij continu aanstaat. Betrouwbare cijfers over de opwarmtijd bij vorst kennen we niet.
Houtkachel of elektrische kachel?
De houtkachel oogt als onafhankelijkheid en brengt de meeste open vragen mee. Naast het bouwrecht speelt de luchtkwaliteit. Het Umweltbundesamt (het Duitse federale milieubureau) raadt bij de aankoop van kachels voor één ruimte aan een verklaring te vragen dat aan de eisen wordt voldaan, die aan de schoorsteenveger moet worden getoond. Gestookt mag alleen droog, onbehandeld hout worden.
Hoe ver dat bij saunakachels precies reikt, hebben we niet definitief kunnen vaststellen. Een waarschuwingssignaal is er toch: in de montagehandleiding van de Home Deluxe-tuinsauna Hygge Deluxe staat bij de houtkachel letterlijk dat hij niet voldoet aan de “BimSchV 2” (de tweede fase van de Duitse verordening voor kleine stookinstallaties). Overleg daarom voor de aankoop met de schoorsteenveger, laat hem de documentatie van de kachel zien en stem ook de schoorsteenhoogte en de afstand tot de buren af. Daarom staat er in onze tabel geen model met houtkachel.
Waar staat de ton goed, en welk onderhoud vraagt hij?
Op een zacht gazon zouden wij geen ton zetten. Home Deluxe noemt voor de Lahti M 350 kg brutogewicht en eist een veilige, vlakke en stevige ondergrond, en bij de opbouw minstens drie personen. Voor de grotere FinnTherm Sam noemen aanbiedingen 600 tot 700 kg zonder kachel. Aanbieder Finnwerk raadt aan de sokkels met bitumenstroken of rubberen onderleggers van de grond te scheiden, zodat ze niet in het vocht staan. Blijft de ondergrond niet vlak, dan dreigen volgens Finnwerk vervormingen en klemmende deuren.
Het hout werkt. Bij vochtig weer zet het uit; volgens Finnwerk moeten de spanbanden dan losser en bij droogte weer strakker worden gezet. Buiten is daar een houtbehandeling verplicht; Home Deluxe raadt een beits aan met een jaarlijkse controle. Binnen daarentegen mag niets gelakt of gebeitst worden, omdat zulke oppervlakken bij verhitting giftige gassen kunnen vormen. Sneeuw moet van het dak. En bij Karibu dient de bitumenbedekking alleen als eerste dakbedekking, die na twee maanden moet worden aangevuld.
Over de wanddikte: EnBW (een Duits energiebedrijf) noemt voor saunas van massief hout 40 tot 55 mm als minimum voor voldoende isolatie. De Lahti M zit met 38 mm net daaronder, Karibu met 42 mm erbinnen. Bij een gebouw buiten zouden wij die waarde zwaarder laten wegen dan bij een cabine in de kelder.
Vijf barrelsauna’s op een rij
| Model | Maat volgens opgave | Kachel en aansluiting | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Home Deluxe Lahti M | 195 × 192 × 120 cm (b × h × d), wand 38 mm | 3,6 kW, 230 V, inbegrepen | Twee personen, geen krachtstroom op de standplaats |
| WELCON Saunafass 2 Personen | 180 × 120 cm | 3,6 kW elektrisch, inbegrepen | Twee personen, heel weinig ruimte |
| Karibu Fass-Sauna 2 | 205 × 273 cm | 9 kW, 400 V, inbegrepen | Meer lengte als er al krachtstroom is |
| Karibu Fass-Sauna 4 | 205 × 335 cm, wand 42 mm | 9 kW, 400 V, externe besturing | Gezinnen met een grote tuin |
| FinnTherm Fass-Sauna Sam | 280 × 219 cm, planken rond 40 mm | Geen kachel inbegrepen | Wie kachel en besturing zelf kiest |
Home Deluxe Lahti M
De kleine oplossing, met een handleiding die alle belangrijke aansluitwaarden openlijk noemt. Binnen blijft er 177 × 168 × 93 cm over en volgens de fabrikant ruimte voor hooguit twee personen. Zwakke punten zijn de dunnere wand en de tijdschakelaar, die volgens de handleiding bij te ver doordraaien kan blijven doorlopen. Maten wijken per bron licht af; een aanbieding bij Amazon noemt 185 × 120 × 185 cm.
WELCON Saunafass 2 Personen
Vergelijkbare klasse als de Lahti M, volgens een aanbieding bij Amazon met een elektrische kachel van 3,6 kW en saunastenen. Een handleiding met aansluitwaarden hadden we niet. Laat je zekering en kabeldoorsnede vóór de bestelling schriftelijk opgeven.
Karibu Fass-Sauna 2
Hier begint de 400-voltklasse. De set komt met een kachel van 9 kW en meet buiten 205 × 273 cm. Zonder krachtstroom op de standplaats is eerst de elektricien aan de beurt.
Karibu Fass-Sauna 4
De grootste Karibu-ton in deze vergelijking, binnen volgens de aanbieding zo’n 196,5 × 200 cm. De kachel werkt met een externe besturing. Controleer of het bedieningspaneel in de gekozen set zit, want een kachel van dit type mag alleen met een passende besturing worden gebruikt.
FinnTherm Fass-Sauna Sam
De ton komt volgens aanbiedingen met spanbanden, banken, deur en dakshingles, maar zonder kachel en vaak ook zonder vloerrooster. Dat is eerlijk voor iedereen die kachel en aansluiting zelf plant, en een miskoop voor wie een kant-en-klaar pakket verwacht.
Met z’n tweeën, maar zonder ton?
Ook dat kan bij Karibu. Het Saunahaus Hytti 0 is een mini-tuinsauna voor twee personen in de vorm van een huisje in plaats van een ton. Volgens Karibu meet het buiten 196 × 113 × 228 cm, binnen is er 2,4 m² vloeroppervlak en 5,7 m³ ruimte. De wanden zijn van 38 mm vurenhout, het dak is een lessenaarsdak. Dakbedekking zit er niet bij; een zelfklevende dakfolie is als accessoire verkrijgbaar. Binnen staat een bank met twee zitplaatsen of één ligplaats, en er is een geïsoleerde houten deur met glas.
Karibu biedt het huisje aan met een Bio-Kombiofen (een combikachel voor droge en vochtige sauna) van 9 kW met externe besturing. Daarmee geldt hetzelfde als bij de grote tonnen: 400 volt, een erkend elektricien en een vlak fundament. De hittebestendige siliconenkabel hoort niet bij de levering. Het voordeel tegenover de ton zit in de ruimte. Met 1,13 m diepte past de Hytti 0 tegen een gevel, op een smalle strook of zelfs op een balkon, als dat de belasting draagt. Bestellen gaat rechtstreeks via de webwinkel van Karibu (Duitse webwinkel).
Heb je de sauna liever in huis, dan vind je tweepersoonscabines zoals de Karibu Kira 1 in onze gids over de binnensauna. Grotere saunahuisjes met plat dak vergelijkt de gids over de tuinsauna.
Welke ton bij welk perceel past
- Standplaats op minder dan 3 m van de grens: eerst de bouwinstantie, dan het model. Een houtkachel zouden wij hier schrappen.
- Alleen 230 volt binnen bereik: Lahti M of WELCON, met een eigen stroomgroep. Meer dan twee personen passen in deze klasse niet.
- Er ligt al krachtstroom in de tuin: Karibu Fass-Sauna 2 of 4, afhankelijk van de ruimte.
- Je wilt de kachel zelf kiezen: FinnTherm Sam, met kachel, besturing en vloerrooster meegerekend.
- Je plant vooral het afkoelen achteraf: een tuindouche hoort in dezelfde planning, inclusief waterafvoer.
Nog een punt dat folders graag weglaten: Home Deluxe raadt zwangere vrouwen en mensen met hart- of vaatproblemen, hoge bloeddruk of diabetes aan om vóór het saunabezoek medisch advies in te winnen. Gezondheidsbeloften doen wij niet.
Voor binnen en zonder houtkachel is een infraroodcabine de eenvoudigere oplossing; benodigde ruimte en stroomaansluiting legt de gids over de infraroodcabine uit.
Veelgestelde vragen
Heeft een barrelsauna een bouwvergunning nodig?
Dat regelt in Duitsland elke deelstaat zelf. Volgens een Beierse gemeentelijke informatiefolder is een vrijstaand gebouw met minstens 3 m afstand tot de grens en minder dan 75 m³ binnen de bebouwde kom in principe vergunningsvrij. In de strook van 3 meter langs de grens zijn stookplaatsen uitgesloten, buiten de bebouwde kom is altijd een vergunning nodig. Vraag het vooraf schriftelijk na bij de lokale bouwinstantie.
Kun je een barrelsauna op het stopcontact in de tuin aansluiten?
Nee, ook bij 230 volt niet. De kachel van 3,6 kW van de Lahti M trekt zo'n 16 A gedurende de hele opwarmtijd. Home Deluxe eist een eigen stroomgroep, een vast gemonteerde, spatwaterdichte aansluitdoos, 3 × 2,5 mm² en een zekering van 20 A, aangesloten door een erkend elektricien. Vanaf 4,5 kW levert Karibu zijn kachels op 400 V.
Houtkachel of elektrische kachel voor de barrelsauna?
De houtkachel brengt de meeste open vragen mee, van bouwrecht tot luchtkwaliteit. In een handleiding van Home Deluxe staat bij de houtkachel dat hij niet voldoet aan de “BimSchV 2” (een Duitse emissieverordening). Overleg voor de aankoop met de schoorsteenveger en stem de schoorsteenhoogte en de afstand tot de buren af. Daarom staat er in de vergelijking geen model met houtkachel.
Welke ondergrond heeft een barrelsauna nodig?
Een veilige, vlakke en stevige, geen zacht gazon. De Lahti M weegt volgens Home Deluxe 350 kg bruto, voor de FinnTherm Sam noemen aanbiedingen 600 tot 700 kg zonder kachel. Finnwerk raadt aan de sokkels met bitumenstroken of rubberen onderleggers van de grond te scheiden, anders dreigen vervormingen en klemmende deuren.
Hoe onderhoud je een houten barrelsauna?
Het hout werkt: bij vochtig weer moeten de spanbanden losser en bij droogte weer strakker worden gezet. Buiten is een houtbehandeling nodig; Home Deluxe raadt een beits aan met een jaarlijkse controle. Binnen mag niets gelakt of gebeitst worden, omdat zich bij verhitting giftige gassen kunnen vormen. Sneeuw moet van het dak.
Hoeveel stroom kost een saunavond in de barrelsauna?
Reken vermogen maal uren. 90 minuten bij 9 kW is hooguit 13,5 kWh, bij 3,6 kW hooguit 5,4 kWh, vermenigvuldigd met je eigen tarief. Dat zijn bovengrenzen, omdat de kachel daarbij continu aanstaat. Een oplossing zonder netaansluiting zou op één avond die hoeveelheid moeten leveren.
Bronnen
- Karibu: Saunahaus Hytti 0
- Informatiefolder van de Duitse gemeenten Wörth en Walpertskirchen over vergunningsvrije gebouwen (stand 2020)
- Umweltbundesamt: minder schadelijke stoffen uit open haarden en tegelkachels
- Home Deluxe: gebruiksaanwijzing outdoor barrelsauna Lahti M
- Home Deluxe: montagehandleiding tuinsauna Hygge Deluxe
- Karibu: montagehandleiding barrelsauna met kachelgegevens
- Finnwerk: gebruiksaanwijzingen barrelsauna
- EnBW: sauna voor thuis, stroomverbruik en aankoop
Waar te koop
- Home Deluxe Lahti MPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- WELCON Saunafass 2 PersonenPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Karibu Fass-Sauna 2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Karibu Fass-Sauna 4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- FinnTherm Fass-Sauna SamPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
