Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Eerst de apparaten, dan de centrale. Andersom gaat het bijna altijd mis, want welke smart-home-centrale past, hangt vrijwel volledig af van welke thermostaten, rolluiken en lampen al in huis hangen of er nog bij moeten komen. Combineer je veel radioprotocollen, zoals Z-Wave, Zigbee en Matter, dan heb je een open centrale nodig zoals Homey Pro, homee of Home Assistant.
Blijf je helemaal binnen één systeem zoals Homematic IP of Bosch Smart Home, neem dan de eigen centrale daarvan. Voor apparaten die alleen Matter gebruiken, volstaat vaak al een HomePod mini of een geschikte Echo-speaker.
Wat is een smart-home-centrale?
Een smart-home-centrale, ook smarthome-centrale, gateway of hub genoemd, verbindt thermostaten, rolluiken, lampen, sensoren en stekkers van verschillende fabrikanten en bedient ze samen: via app, via spraak en via automatiseringen zoals “rolluiken omlaag bij zonsondergang”. Zonder centrale bedient elk merk zijn apparaten in een eigen app, en routines over de grenzen van fabrikanten heen zijn dan nauwelijks mogelijk. De zeven smart-home-centrales hieronder verschillen vooral in welke radioprotocollen ze spreken, of ze lokaal werken en of er een abonnement nodig is.
Waarom de radio alles bepaalt
Een centrale is in feite een tolk. Ze kan alleen praten met apparaten waarvan ze de taal beheerst, en in het smart home zijn dat er verrassend veel. Maak daarom een lijst van je apparaten en schrijf het radioprotocol erbij.
Z-Wave zendt in Europa rond 868 MHz en komt goed door muren. Zigbee en Thread gebruiken 2,4 GHz. Daarnaast zijn er fabrikanten met eigen protocollen: Homematic IP, Bosch (eerste generatie), Warema WMS of Hörmann BiSecur. Die begrijpt niet elke centrale.
Matter, bridge, border router
Drie begrippen die voortdurend door elkaar lopen. Matter is een open standaard die via wifi of Thread werkt, waardoor Matter-apparaten met meerdere systemen tegelijk te gebruiken zijn. Een Matter-bridge is iets anders. Die maakt alleen de eigen apparaten van een centrale zichtbaar voor andere systemen en bedient geen Matter-apparaten van anderen. Hier ontstaan veel miskopen.
En de border router? Matter-apparaten met Thread hebben daarnaast een Thread Border Router in huis nodig. Veel speakers en centrales hebben die al ingebouwd.
Lokaal of cloud, abonnement of niet
Lokale centrales slaan gegevens en routines op in het apparaat. Valt het internet uit, dan blijven automatiseringen gewoon werken. Cloudoplossingen hebben daarentegen een verbinding naar buiten nodig, en wij zouden waar mogelijk voor lokaal kiezen.
Vraag daarnaast of toegang op afstand, back-ups of extra functies een abonnement vereisen. Sommige centrales leren ontbrekende radioprotocollen bij via een usb-stick of uitbreidingsmodule; die onderdelen horen meteen in de berekening. En sommige hebben een netwerkkabel naar de router nodig. Het mooiste plekje in de kast heb je weinig aan als daar geen aansluiting is.
Zeven centrales vergeleken
| Model | Radio volgens fabrikant | Matter | Werking | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| homee Brain Cube met kubussen | wifi; Z-Wave, Zigbee, EnOcean, Warema WMS, Hörmann BiSecur, Becker CentronicPlus elk als kubus | Matter-bridge | lokaal | gemengd gebruik, rolluik en zonnescherm |
| Homey Pro | wifi, Bluetooth LE, Zigbee 3.0, Z-Wave, Thread, 433 MHz, infrarood | ja, Thread Border Router | lokaal | veel merken, weinig gepriegel |
| Homey Pro mini | Zigbee 3.0, Thread, ethernet; de rest via Homey Bridge | ja, Thread Border Router | lokaal | Zigbee- en Matter-huishoudens |
| Homematic IP Home Control Unit | Homematic IP (868 MHz), lan of wifi | niet genoemd | lokaal, cloud optioneel | verwarming en beveiliging met Homematic IP |
| Home Assistant Green | ethernet; Zigbee, Thread, Z-Wave via usb-adapter | ja, met Thread-adapter | lokaal | techliefhebbers, volledige controle |
| Bosch Smart Home Controller II | Zigbee 3.0; 868 MHz met radiostick; lan | Matter-bridge | lokaal opgeslagen | Bosch-verwarming en -beveiliging |
| Apple HomePod mini / Amazon Echo Dot Max | wifi, Thread Border Router | Matter-controller | Apple Home resp. Alexa | huishoudens met alleen Matter |
homee Brain Cube: het bouwdozensysteem
homee stelt zijn systeem samen uit kubussen. De witte Brain Cube is de centrale en werkt via wifi; elke extra kubus voegt volgens de fabrikant een radioprotocol toe: Z-Wave, Zigbee of EnOcean, plus partnerkubussen voor Warema WMS, Hörmann BiSecur en Becker CentronicPlus. De gegevens blijven volgens homee lokaal in de Brain Cube. Sinds firmware 2.40 is er een Matter-bridge die homee-apparaten naar andere systemen brengt. In huizen met rolluiken en zonneschermen van verschillende fabrikanten is dit bouwdozenprincipe moeilijk te verslaan.
homee kennen we uit twee eigen tests. In de test FIBARO Roller Shutter 3 met homee (Z-Wave) liep de rolluikactor via de Z-Wave-kubus, en ook het Warema-zonnescherm met homee en WMS-Cube werkte in de test met homee. Een punt dat homee zelf benadrukt: de Warema-kubus werkt alleen met WMS, niet met het oudere EWFS.
Homey Pro en Homey Pro mini: veel merken, weinig gepriegel
Bijna alles wat in huis draadloos kan communiceren, zit volgens Homey in de Homey Pro: wifi, Bluetooth, Zigbee 3.0, Z-Wave, 433 MHz, infrarood en Matter met Thread Border Router. Alles draait lokaal. Een abonnement is niet nodig, alleen cloudback-ups kosten optioneel extra, en updates belooft Homey minstens tot juni 2031. Wie veel merken zonder gepriegel wil samenbrengen, vindt nauwelijks iets gemakkelijkers.
De kleinere Homey Pro mini beperkt zich tot Zigbee, Thread, Matter en ethernet. Wifi en Bluetooth ontbreken. Z-Wave, 433 MHz en infrarood voegt de los verkrijgbare Homey Bridge toe. Qua prijs zit hij een klasse onder de Homey Pro, maar met de Bridge erbij wordt het verschil kleiner.
Homematic IP Home Control Unit: voor het Homematic-huis
De Home Control Unit (HCU1) is de lokale centrale van Homematic IP en beheert volgens de fabrikant tot 350 apparaten, waarvan 120 draadloze. In offlinemodus werkt ze zonder cloud; alleen de eerste installatie heeft internet nodig. Via plug-ins komen er bijvoorbeeld Philips Hue en energieapparaten via EEBUS bij. Matter noemt Homematic IP voor de HCU1 niet. Het goedkopere Access Point 2 slaat op in de cloud, en juist daarom kiezen veel mensen voor de HCU1.
Home Assistant Green: alles open, veel te leren
Kant-en-klare hardware voor de vrije software Home Assistant, met gigabit-ethernet en twee usb-poorten. Ingebouwde radio voor Zigbee, Thread of Z-Wave heeft ze niet. Die leveren de Connect ZBT-2 (Zigbee of Thread, niet beide tegelijk) en de Connect ZWA-2 voor Z-Wave.
De mogelijkheden zijn enorm. De inwerktijd ook. Wie ’s avonds niet aan automatiseringen wil schaven, is elders beter af. De Home Assistant Yellow bouwt Nabu Casa sinds oktober 2025 niet meer.
Bosch Smart Home Controller II: voor Bosch-apparaten
Het Bosch-systeem bedient de Controller II via Zigbee 3.0; oudere Bosch-apparaten met 868 MHz hebben de radiostick nodig. Volgens Bosch moet hij met een netwerkkabel aan de router hangen. Opslag gebeurt standaard lokaal. Een update maakt hem tot Matter-bridge voor veel Bosch-apparaten, maar sommige functies blijven voorbehouden aan de Bosch-app.
Apple HomePod mini en Amazon Echo als Matter-controller

Apple Home heeft een woningcentrum nodig om Matter-apparaten op te nemen. Geschikt voor Thread zijn volgens Apple de HomePod mini en de Apple TV 4K (3e generatie) met ethernet. Bij Amazon werken veel Echo-apparaten als Matter-controller; een Thread Border Router hebben volgens Amazon onder meer de Echo Dot Max (2025) en de Echo Hub.
Zigbee of Z-Wave noemt Apple voor de HomePod mini niet. Andere radioprotocollen zijn dus niet zijn terrein. Voor een huishouden met alleen Matter is hij toch vaak de goedkoopste oplossing.
Van apparatenlijst naar de juiste centrale
Veel radioprotocollen en geen zin in gepriegel leiden naar de Homey Pro, voor de meeste huishoudens met gemengde apparaten onze keuze. Hangen er rolluiken, zonneschermen en Z-Wave-actoren in huis, dan ligt homee met de passende kubussen voor de hand, bij Warema wel alleen met WMS. Voor Zigbee en Matter met een krap budget volstaat de Homey Pro mini. Techliefhebbers die volledige controle willen, nemen Home Assistant Green met ZBT-2 en zo nodig ZWA-2. Draait de verwarming op Homematic IP? Dan de Home Control Unit. Voor Bosch-apparaten de Bosch Smart Home Controller II, en wie alleen Matter met Apple of Alexa gebruikt, redt het met een HomePod mini of Echo Dot Max.
Alle gegevens komen van de fabrikanten (stand oktober 2026); firmware en functies veranderen vaak. Kijk daarom vóór de aankoop in de compatibiliteitslijst van de centrale en controleer of je bestaande apparaten daarop staan.
Wie in een nieuwbouwwoning verlichting, rolluiken en verwarming vast wil bekabelen, vindt de opbouw met bus en DIN-rail in de gids over Homematic IP Wired.
Het draadloze systeem uit Duitsland legt de gids over Homematic IP uit, de keuze van de centrale de gids Homematic-centrale kiezen (in het Engels).
Black Friday: startersets eerst langs de apparatenlijst leggen
Rond Black Friday op 27 november en voor kerst verschijnen centrales vaak in een pakket, bijvoorbeeld met thermostaat, tussenstekker of rookmelder. Zo’n set is alleen voordelig als de extra’s in jouw huis passen. Werk daarom in dezelfde volgorde als hierboven: eerst de bestaande apparaten opschrijven, dan de compatibiliteitslijst van de centrale lezen, dan pas naar de aanbieding kijken. Een afgeprijsde Zigbee-thermostaat heb je weinig aan als je radiatoren al op Homematic IP draaien.
Bij doorgestreepte prijzen geldt in Duitsland: wie met een prijsverlaging adverteert, moet de laagste prijs van de afgelopen 30 dagen noemen (§ 11 van de Duitse prijsaanduidingsverordening, Preisangabenverordnung). Voor onze keuze, de Homey Pro, kun je hierboven een prijsalarm instellen. Meer gezakte prijzen bij onze partnerwinkels verzamelt de pagina Black Friday 2026 (in het Duits).
Moet de centrale een bedieningspaneel aan de muur krijgen, dan vergelijkt de gids Tablet voor aan de muur een tablet met houder, de Echo Hub en het Shelly Wall Display.
Veelgestelde vragen
Wat is een smart-home-centrale?
Een smart-home-centrale, ook gateway of hub genoemd, verbindt apparaten van verschillende fabrikanten en bedient ze samen via app, spraak en automatiseringen. Welke centrale past, hangt af van het radioprotocol dat je apparaten gebruiken, zoals Z-Wave, Zigbee, Thread met Matter of een eigen protocol van de fabrikant zoals Homematic IP.
Wat is het verschil tussen een Matter-controller en een Matter-bridge?
Een Matter-controller neemt Matter-apparaten op en bedient ze. Een Matter-bridge maakt daarentegen alleen de eigen apparaten van een centrale zichtbaar voor andere systemen en bedient geen Matter-apparaten van anderen. Hier ontstaan veel miskopen, bijvoorbeeld bij homee of de Bosch Smart Home Controller II, die als Matter-bridge werken.
Waarvoor heb je een Thread Border Router nodig?
Matter-apparaten met Thread hebben daarnaast een Thread Border Router in huis nodig. Veel speakers en centrales hebben die ingebouwd, volgens de fabrikanten bijvoorbeeld de Homey Pro, de Homey Pro mini, de HomePod mini en de Echo Dot Max en de Echo Hub.
Lokale centrale of cloudoplossing?
Lokale centrales slaan gegevens en routines op in het apparaat; automatiseringen blijven werken als het internet uitvalt. Cloudoplossingen hebben een verbinding naar buiten nodig. Deze gids geeft waar mogelijk de voorkeur aan lokaal. Bij Homematic IP bijvoorbeeld slaat het Access Point 2 op in de cloud, terwijl de Home Control Unit in offlinemodus zonder cloud werkt.
Welke centrale past bij rolluiken en zonneschermen van verschillende fabrikanten?
Dan ligt homee met zijn bouwdozensysteem voor de hand. Bij de Brain Cube komen naar behoefte kubussen voor Z-Wave, Zigbee en EnOcean, plus partnerkubussen voor Warema WMS, Hörmann BiSecur en Becker CentronicPlus. De Warema-kubus werkt volgens homee alleen met WMS, niet met het oudere EWFS.
Is Home Assistant Green geschikt voor beginners?
Eerder voor techliefhebbers. De mogelijkheden zijn enorm, de inwerktijd ook. Ingebouwde radio voor Zigbee, Thread of Z-Wave heeft het kastje niet; die leveren de Connect ZBT-2 en de Connect ZWA-2. Wie ’s avonds niet aan automatiseringen wil schaven, is met de Homey Pro gemakkelijker uit.
Kost een smart-home-centrale een abonnement?
Dat verschilt per aanbieder en moet je vóór de aankoop uitzoeken, bijvoorbeeld voor toegang op afstand, back-ups of extra functies. De Homey Pro heeft volgens de fabrikant geen abonnement nodig; alleen cloudback-ups kosten optioneel extra. Ontbrekende radioprotocollen via usb-stick of uitbreidingsmodule horen ook in de berekening.
Welke smart-home-centrale past bij mij?
Dat bepalen je apparaten. Combineer je Z-Wave, Zigbee en Matter van verschillende merken, dan past een open centrale zoals Homey Pro, homee of Home Assistant. Blijf je binnen één systeem zoals Homematic IP of Bosch Smart Home, neem dan de eigen centrale daarvan. Voor huishoudens met alleen Matter volstaat vaak een HomePod mini of een Echo met Thread.
Bronnen
- homee: Z-Wave Gen7
- homee: Brain Cube
- Homey: Homey Pro
- Homey: Homey Pro mini
- Homematic IP: Home Control Unit
- Homematic IP: vergelijking van de centrales (pdf)
- Home Assistant: Green
- Home Assistant: Connect ZBT-2
- Home Assistant: Connect ZWA-2
- Home Assistant: einde productie van de Yellow
- Bosch Smart Home: Controller II
- Apple: HomePod of Apple TV als woningcentrum
- Amazon: Matter-ondersteuning van Echo-apparaten
- Connectivity Standards Alliance: Matter
- Duitse Preisangabenverordnung § 11: prijsverlagingen
Waar te koop
- homee Brain CubePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.se
- homee Z-Wave Cube Gen7Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homey Pro (2026)Bekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homey Pro miniBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Home Control UnitBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Home Assistant GreenPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Home Assistant Connect ZBT-2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Home Assistant Connect ZWA-2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Smart Home Controller IIBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Apple HomePod mini (weiß)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Amazon Echo Dot MaxPrijs bekijken bij Amazon.deVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.es
