Inhoud15 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Wie vandaag een ruwbouw bekabelt, beslist over de huistechniek van de komende dertig jaar. Draadloos kun je later toevoegen, kabels in de dekvloer niet. Voor een bedraad smart home zonder het planningswerk van een groot bussysteem vinden wij Homematic IP Wired een verstandige weg, en de eerste bouwsteen is altijd dezelfde: de Wired Access Point HmIPW-DRAP. Zonder die schakelt er geen enkele actor.
Dit artikel legt uit hoe het systeem is opgebouwd, wat er in de verdeelkast komt, welke leidingen in de muur horen en waar de grenzen liggen. Aan het eind staat met welke apparaten een typische eengezinswoning begint.
Het principe: intelligentie in de verdeelkast, drukknoppen in de muur
Bij een klassieke installatie loopt elke lamp via een schakelaar die de stroom direct onderbreekt. Homematic IP Wired draait dat om. De 230-voltleidingen naar lampen, rolluiken en stelaandrijvingen lopen stervormig naar de hoofdverdeelkast of een onderverdeelkast. Daar zitten de actoren op de DIN-rail, de genormeerde draagrail waarop ook installatieautomaten en aardlekschakelaars zitten. De drukknoppen in de kamer melden alleen nog dat iemand heeft gedrukt.
Alle apparaten zijn verbonden via de Homematic IP Wired Bus. Die transporteert data en tegelijk 24 volt gelijkspanning voor de elektronica. Fabrikant eQ-3 beschrijft hem als veiligheidslaagspanningscircuit (SELV), gescheiden van het net. Dat heeft een praktisch voordeel: ingangsmodules voor drukknoppen kun je volgens het systeemhandboek met telefoon- of laagspanningsleidingen aansluiten, omdat hun ingangen galvanisch van 230 volt gescheiden zijn.
Een detail dat in het dagelijks leven telt. Tijdprofielen en directe koppelingen slaat elk apparaat zelf op. Valt de internetverbinding of een centrale uit, dan schakelt de drukknop in de gang toch het licht, en het rolluik rijdt gewoon volgens zijn schema. Alleen programma’s en automatiseringen die meerdere apparaten via de centrale verbinden, pauzeren dan.
Ring, streng, 300 meter: wat de bus kan
De Access Point heeft twee onafhankelijke busuitgangen. Elk levert volgens het systeemhandboek tot 72 watt, dus 3 ampère. Je kunt twee gescheiden strengen opbouwen of beide uitgangen tot een ring sluiten. De ring heeft een voordeel dat je pas waardeert als een boor de leiding raakt: wordt hij op één plek onderbroken, dan splitst het systeem zich automatisch in twee strengen, en alle apparaten blijven bereikbaar.
Grenzen zijn er toch. In een ring ondersteunt een Access Point hoogstens 64 apparaten, per installatie noemt eQ-3 tot 120. Binnen de verdeelkast volstaan de meegeleverde korte busverbinders. Vanaf drie meter lengte eist de fabrikant afgeschermde leidingen, zoals netwerkkabel vanaf Cat5e, telefoonkabel J-Y(St)Y 2 × 2 × 0,8 mm of groene EIB-buskabel. Daarmee is tot 300 meter mogelijk.
Een punt waar elektriciens in de ruwbouw op moeten letten: netwerk- en telefoonkabels hebben volgens het handboek niet de nodige spanningsvastheid om samen met losse 230-voltaders te worden gelegd. Liggen ze dicht bij elkaar, dan is een scheidingswand nodig. De groene EIB-buskabel mag daarentegen naast 230 volt liggen. Wie in nieuwbouw toch al installatiebuizen trekt, neemt daarom meestal meteen EIB-kabel.
Plannen met de elektricien
Zelf aansluiten is hier geen optie. De handleiding van de Access Point eist inbouw in een verdeelkast volgens de Duitse normen DIN 43871 en DIN 18015, bedrading volgens VDE 0100 en naleving van de technische aansluitvoorwaarden van de netbeheerder (in Duitsland de Technische Anschlussbedingungen). Werk aan het 230-voltnet is voorbehouden aan een erkend elektricien. Het is zinvol de vakman al bij het ontwerp van de plattegrond te betrekken, niet pas bij de ruwbouw.
Wat er op de planningstafel hoort, is overzichtelijk. Elke lamp, elk rolluik en elk verwarmingscircuit krijgt een eigen leiding naar de verdeelkast. Daar komt de busleiding bij naar elke kamer met drukknoppen, thermostaten of aanwezigheidsmelders. De verdeelkast moet groter uitvallen dan gebruikelijk: Access Point, voeding en elke actor nemen elk 4 modules in beslag, en elk schakelkanaal kan een eigen installatieautomaat nodig hebben. eQ-3 raadt uitdrukkelijk aan verdeelkasten, dozen en leidingen ruim te dimensioneren en alles schriftelijk vast te leggen. Ook de warmteafgifte telt. De dimactor zet volgens het handboek tot 6,5 watt om, de 8-voudige schakelactor tot 4,6 watt.
Plan je zelf werk in, zoals het intrekken van de busleiding in installatiebuizen, werk dan toch alleen met geïsoleerd gereedschap en nooit aan leidingen onder spanning. Wat een veilige set kenmerkt, lees je in de gids over VDE-gereedschap (in het Engels).
De bouwstenen vergeleken
| Model | Taak | Kerngegevens volgens fabrikant | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Homematic IP Wired Access Point HmIPW-DRAP | Centrale interface, voedt de bus | 2 busuitgangen van elk 72 W, tot 120 apparaten, 4 modules | Elke Wired-installatie |
| Homematic IP Wired Netzteil HmIPW-DRPS4 | 24V-voeding | 96 W, 100 tot 240 V AC, 4 modules | Elke Wired-installatie |
| Homematic IP Wired Schaltaktor HmIPW-DRS8 | Licht en stopcontacten schakelen | 8 kanalen, samen tot 80 A | Veel lichtcircuits |
| Homematic IP Wired Jalousieaktor HmIPW-DRBL4 | Rolluiken, buitenjaloezieën, zonneschermen | 4 kanalen, elk tot 500 W | Huizen met zonwering |
| Homematic IP Wired Dimmaktor HmIPW-DRD3 | Lampen dimmen | 3 kanalen, fase-afsnijding, led elk 100 W | Woon- en eetgedeelte |
| Homematic IP Wired Eingangsmodul HmIPW-DRI32 | Drukknoppen, schakelaars, contacten inlezen | 32 ingangen | Veel gewone drukknoppen |
| Homematic IP Wired Wandthermostat HmIPW-WTH | Kamertemperatuur regelen | Inbouw, 55-mm-afdekraam, meet luchtvochtigheid | Vloerverwarming |
Homematic IP Wired Access Point HmIPW-DRAP
Onze aanbeveling om mee te beginnen, omdat zonder dit apparaat niets werkt. De Access Point voedt beide busstrengen, heeft een verlicht display voor de inbedrijfstelling direct in de verdeelkast en gaat via LAN het thuisnetwerk in. Voor een puur bedrade installatie volstaat hij alleen; bediend wordt dan via de Homematic IP-app. Precies daar zit het nadeel: zonder extra centrale lopen bediening en configuratie via de app over de cloud van de fabrikant. Wil je lokaal sturen, dan vul je aan met de Home Control Unit of de CCU3. Welke centrale bij welk huis past, vergelijkt onze gids over de smart-home-centrale. Voor beveiligingsupdates noemt eQ-3 een periode van meer dan vijf jaar.
Homematic IP Wired Netzteil HmIPW-DRPS4
De Access Point heeft een eigen 24-voltvoeding nodig. Het passende apparaat van eQ-3 levert volgens ELV (Duitse webwinkel) 96 watt en kan parallel worden geschakeld om het vermogen of de bedrijfszekerheid te verhogen. Een DIN-railvoeding van een ander merk mag ook, als die aan de eisen uit het handboek voldoet: 24 volt met hoogstens 5 procent afwijking, SELV, kortsluitvast. De leiding van de voeding naar de Access Point mag hoogstens drie meter lang zijn.
Homematic IP Wired Schaltaktor HmIPW-DRS8
Acht relais voor licht, buitenstopcontacten of ventilatoren. De last kun je volgens het handboek op twee manieren verdelen: alle acht kanalen met elk 10 ampère ohmse last, of twee kanalen met 16 ampère en de overige met 8 ampère. Elk kanaal wordt beveiligd met een installatieautomaat type B of C. Voor kleinere huizen is er de 4-voudige actor HmIPW-DRS4, die per kanaal 16 ampère en tot 200 watt ledlast schakelt. Wil je alleen afzonderlijke kamers aanpassen, dan ben je beter af met draadloze inbouwactoren; zie onze gids over de inbouwactor (in het Engels).
Homematic IP Wired Jalousieaktor HmIPW-DRBL4
Vier kanalen voor rolluiken, buitenjaloezieën en zonneschermen, elk tot 500 watt. Bij buitenjaloezieën stelt de actor volgens ELV ook de lamelhoek in. Met een raamcontact voorkomt de app dat het rolluik voor de open terrasdeur naar beneden gaat. Eén beperking: gelijkstroommotoren met poolomkering zijn niet voorzien. Zoek je draadloze oplossingen voor een bestaand huis, dan vind je die in de gids over slimme rolluikbesturing (in het Engels).
Homematic IP Wired Dimmaktor HmIPW-DRD3
Drie fase-afsnijdingsdimmers. Volgens het handboek verdraagt elk kanaal 200 watt gloei- of halogeenlast, bij ledlampen met ingebouwde driver echter maar 100 watt. Voor een lamp boven de eettafel en een paar spots is dat genoeg. Elk kanaal kan aan een andere fase en een andere aardlekgroep hangen. Of een bepaalde ledlamp flikkervrij dimt, hangt van de lamp af. Dat zoek je uit voordat je grotere aantallen koopt.
Homematic IP Wired Eingangsmodul HmIPW-DRI32
Hier komen de leidingen van de drukknoppen uit. 32 ingangen nemen drukknoppen, schakelaars of reedcontacten van ramen op. Het mooie: in de kamer zitten gewone drukknoppen uit elke schakelaarserie, en welke knop wat schakelt, kun je later in de app opnieuw toewijzen zonder een kabel aan te raken. Heb je minder ingangen nodig, dan kies je de 16-voudige module HmIPW-DRI16.
Homematic IP Wired Wandthermostat HmIPW-WTH
De thermostaat zit in de inbouwdoos, past volgens ELV in 55-mm-afdekramen van Berker, Busch-Jaeger, Gira, Jung, Merten en andere, en krijgt stroom en data via de bus. Batterijen zijn niet nodig. Hij meet temperatuur en luchtvochtigheid en stuurt samen met een vloerverwarmingscontroller de verwarmingszones aan, bijvoorbeeld de HmIPW-FAL230-C6 voor zes zones met 230-voltstelaandrijvingen. Draadloze radiatorthermostaten kan hij niet aansturen. Meer over het regelen van vloer- en wandverwarming staat in de gids Vloerverwarming slim aansturen.
Kabel en draadloos samen
Een bedraad systeem sluit draadloos niet uit. Integendeel. Het handboek wijst erop dat de plek van een drukknop niet al in de ruwbouw vast hoeft te liggen, omdat draadloze drukknoppen altijd kunnen worden toegevoegd. Om draadloze en bedrade apparaten in één installatie te laten samenwerken, heb je naast de Wired Access Point een Homematic IP Access Point of de Home Control Unit nodig. Een veelgebruikt plan in nieuwbouw: licht, rolluiken en verwarming bedraad, rookmelders, raamcontacten en extra drukknoppen draadloos.
Een waarschuwing voor oudere installaties. Het oudere systeem Homematic Wired werkt met een andere bus. Die leidingen mogen volgens eQ-3 niet fysiek met de bus van Homematic IP Wired worden verbonden.
En KNX?
De voor de hand liggende vraag bij het bouwen van een huis. KNX is een open standaard waarachter volgens de KNX Association meer dan 500 fabrikanten met meer dan 8.000 gecertificeerde producten staan. Apparaten van verschillende merken kun je in één installatie combineren; geprogrammeerd wordt met de software ETS door installatiebedrijven. Homematic IP Wired is daarentegen een systeem van één fabrikant. Het aanbod is kleiner, maar je richt het in via een app, en kanalen kun je op het display van de actor direct schakelen, wat volgens eQ-3 al op de bouwplaats laat zien of de bedrading klopt. Voor een eengezinswoning met licht, zonwering en vloerverwarming vinden wij Homematic IP Wired voldoende. Wil je onderdelen van veel fabrikanten combineren of een bedrijfspand automatiseren, praat dan met je elektricien over KNX.
Zo zouden wij beginnen
- Verplicht in elk huis: Access Point HmIPW-DRAP en voeding HmIPW-DRPS4.
- Licht: één 8-voudige schakelactor per ongeveer acht lichtcircuits, plus een dimactor voor het woon- en eetgedeelte.
- Drukknoppen: elke wip neemt één ingang in beslag. Tel vooraf na of je 16 of 32 ingangen nodig hebt.
- Zonwering: één jaloezieactor per vier rolluiken.
- Verwarming: een wandthermostaat per kamer en een vloerverwarmingscontroller in de verdeler van de verwarmingsgroepen.
Geen startpakket is zo belangrijk als de installatiebuizen. Een extra busaftakking naar elke kamer is in de ruwbouw met een lege buis snel voorbereid. Achteraf lukt dat nauwelijks nog.
Voor bestaande woningen zonder busleiding zijn er draadloze actoren voor de DIN-rail; zie daarvoor de gids Smart home in de meterkast (in het Engels).
De draadloze variant en de bijbehorende sets legt de gids Homematic IP uit.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt Homematic IP Wired?
De 230-voltleidingen naar lampen, rolluiken en stelaandrijvingen lopen stervormig naar de verdeelkast, waar de actoren op de DIN-rail zitten. De drukknoppen in de kamer melden alleen dat iemand heeft gedrukt. Alles is verbonden via de Wired Bus, die data en 24 volt gelijkspanning transporteert.
Werkt Homematic IP Wired zonder internet?
De basisfuncties wel. Tijdprofielen en directe koppelingen slaat elk apparaat zelf op, de drukknop schakelt dus gewoon het licht. Alleen programma's over meerdere apparaten pauzeren. Zonder extra centrale lopen bediening en configuratie via de app over de cloud; lokaal stuur je met de Home Control Unit of de CCU3.
Welke kabel heeft de Homematic IP Wired-bus nodig?
Vanaf drie meter eist eQ-3 afgeschermde leidingen, zoals netwerkkabel vanaf Cat5e, telefoonkabel J-Y(St)Y of groene EIB-buskabel; daarmee is tot 300 meter mogelijk. Alleen de EIB-kabel mag naast 230-voltaders liggen, daarom wordt in nieuwbouw meestal meteen EIB-kabel getrokken.
Wat is het verschil tussen Homematic IP Wired en KNX?
KNX is een open standaard van veel fabrikanten; geprogrammeerd wordt met de software ETS door installatiebedrijven. Homematic IP Wired komt van één fabrikant, het aanbod is kleiner en je richt het in via een app. Voor een eengezinswoning met licht, zonwering en vloerverwarming vinden wij Wired voldoende.
Kun je draadloze en bedrade apparaten combineren?
Ja, daarvoor heb je naast de Wired Access Point een Homematic IP Access Point of de Home Control Unit nodig. Een veelgebruikt plan: licht, rolluiken en verwarming bedraad, rookmelders, raamcontacten en extra drukknoppen draadloos. Het oudere Homematic Wired mag echter niet met de nieuwe bus worden verbonden.
Hoeveel apparaten beheert een Wired Access Point?
In een ring hoogstens 64, per installatie noemt eQ-3 tot 120. Elk van de twee busuitgangen levert tot 72 watt. Als ring gesloten splitst het systeem zich bij een onderbreking automatisch in twee strengen, en alle apparaten blijven bereikbaar.
Bronnen
- Homematic IP: Wired Access Point
- eQ-3: systeemhandboek Homematic IP Wired (pdf)
- eQ-3: handleiding HmIPW-DRAP (pdf)
- eQ-3: gegevensblad HmIPW-DRAP (pdf)
- Homematic IP: vergelijking van de centrales (pdf)
- ELV: Wired Access Point HmIPW-DRAP
- ELV: Wired Netzteil HmIPW-DRPS4
- ELV: Wired Schaltaktor HmIPW-DRS8
- ELV: Wired Schaltaktor HmIPW-DRS4
- ELV: Wired Jalousieaktor HmIPW-DRBL4
- ELV: Wired Dimmaktor HmIPW-DRD3
- ELV: Wired Eingangsmodul HmIPW-DRI32
- ELV: Wired Wandthermostat HmIPW-WTH
- ELV: Wired vloerverwarmingscontroller HmIPW-FAL230-C6
- KNX Association: What is KNX?
Waar te koop
- Homematic IP Wired Access Point HmIPW-DRAPBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Wired Netzteil HmIPW-DRPS4Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Homematic IP Wired Schaltaktor HmIPW-DRS8Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Wired Jalousieaktor HmIPW-DRBL4Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Wired Dimmaktor HmIPW-DRD3Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Homematic IP Wired Eingangsmodul HmIPW-DRI32Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Homematic IP Wired Wandthermostat HmIPW-WTHBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de

