Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Het getal op de doos zet je op het verkeerde been. Een molen met een trommel van 130 liter mengt geen 130 liter beton, maar duidelijk minder, en precies daarop lopen funderingen voor een tuinhuis vast als de aanvoer niet bijblijft. Voor klussers met af en toe een project vinden wij op dit moment de Scheppach MIX125 de verstandigste keuze: gietijzeren aandrijving, een trommelopening van 385 mm en volgens de fabrikant een duidelijke grens van 90 kg mengsel. De Atika AKM 130 met inklapbaar onderstel zou het alternatief zijn als je weinig opbergruimte hebt, maar is bij Amazon.de (Duitse webwinkel) op dit moment niet leverbaar. Wie elk seizoen paden, muurtjes en sokkels stort, kiest een maat groter.
Trommelinhoud is geen vulhoeveelheid
Een vrijvalmenger werkt schuin. De trommel staat gekanteld, zodat het mengsel over de schoepen valt, en daarbij loopt een tot de rand gevulde trommel gewoon over. Atika zegt het bij de AKM 130 ronduit: 130 liter trommelinhoud, 100 liter nominale vulhoeveelheid, telkens met een tolerantie van 7 procent.
Scheppach rekent in kilo’s. Bij de MIX125 is dat maximaal 90 kg mengsel, bij de MIX180 volgens de fabrikant 129 kg voor bouwmateriaal en water samen. Klinkt als veel. Maar drie zakken droge beton van 25 kilo plus aanmaakwater zitten bij de MIX125 al op die grens. Güde geeft voor de GBM 130 en de GBM 160 dan weer een “vulvolume” van 130 respectievelijk 160 liter op, een afzonderlijk trommelvolume staat er niet bij. Vergelijk dus nooit liters met liters zonder te weten welke liters bedoeld zijn.
Watt, toerental en waarom meer niet altijd sneller is
De molens in onze selectie zitten tussen 550 en 800 watt. Het vermogen zegt vooral of de motor een volle trommel met stugge beton nog ronddraait zonder dat de thermische beveiliging afslaat. De trommel zelf draait rustig: 26,6 omwentelingen per minuut bij de Scheppach MIX125, 29,5 bij de MIX180 en de Güde GBM 160, 35 bij de kleinere GBM 130. Sneller mengt niet beter. Atika waarschuwt in de handleiding uitdrukkelijk tegen het veranderen van het motortoerental.
Dan de kabel. Lange, dunne kabels kosten spanning, en dan haalt de motor zijn vermogen niet meer. Atika schrijft rubberkabels van het type H07RN-F voor met minstens 1,5 mm² tot 25 m lengte, daarboven 2,5 mm², de kabelhaspel helemaal afgerold en de aansluiting via een aardlekschakelaar van 30 mA. Scheppach noemt dezelfde doorsneden. Welke haspel dat aankan, lees je in de gids over kabelhaspels.
Tandkrans van plaatstaal of gietijzer?
De tandkrans zit aan de buitenkant van de trommel en wordt aangedreven door het rondsel van de motor. Hij vangt alles op wat over de rand klotst. Scheppach en Güde kiezen bij alle modellen in onze tabel voor gietijzer, Atika bij de AKM 130 voor een krans van plaatijzer die de fabrikant als breukvast omschrijft. Beide houden het, als je ze onderhoudt. Mortelresten op rondsel en tandkrans moeten volgens Atika meteen weg, en de krans wordt nooit gesmeerd, omdat vet zand vasthoudt. Bromt de motor zonder op gang te komen, dan is een geblokkeerde tandkrans een van de oorzaken die de handleiding noemt.
Van kofferbak tot bouwput
Een betonmolen staat zelden waar hij gekocht is. Met 43 kg is de AKM 130 het lichtste apparaat in onze tabel, de Güde GBM 160 weegt 65 kg. Belangrijker dan het gewicht is vaak de hoogte: ingeklapt meet de Atika 990 mm, opgebouwd ongeveer 1.300 mm. Voor vervoer in een personenauto is dat een echt verschil. Bij de wielen loont een blik in het datablad. Güde gebruikt wielen van 200 respectievelijk 250 mm met metalen velg, Scheppach kunststof wielen van 200 respectievelijk 230 mm, Atika bij de AKM ijzeren wielen van 230 mm. Op zacht gras rollen grotere wielen merkbaar lichter.
Voor elke verplaatsing gaat de stekker eruit, en bij transport en opslag wijst de trommelopening naar beneden. Trekken mag je de molen alleen met de hand, tenzij de fabrikant hem voor gebruik achter een aanhanger heeft gebouwd. Het zand breng je er toch al met de kruiwagen naartoe.
Vijf molens, nuchter vergeleken
| Model | Trommel / vulhoeveelheid | Vermogen, gewicht | Tandkrans, wielen | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Atika AKM 130 | 130 l trommel, 100 l nominale vulhoeveelheid | 700 W, ca. 43 kg | Plaatijzer, ijzeren wielen 230 mm | Af en toe een project, weinig opbergruimte |
| Scheppach MIX125 | 125 l trommel, max. 90 kg mengsel | 550 W, 46 kg | Gietijzer, kunststof wielen 200 mm | Mortel en kleine funderingen |
| Scheppach MIX180 | 180 l trommel, max. 129 kg | 800 W, 58 kg | Gietijzer, kunststof wielen 230 mm | Grotere vloerplaten, meerdere dagen achter elkaar |
| Güde GBM 130 | 130 l vulvolume | 550 W, 49 kg | Gietijzer, metalen velgen 200 mm | Muren en sokkels |
| Güde GBM 160 | 160 l vulvolume | 800 W, 65 kg | Gietijzer, metalen velgen 250 mm | Zelfbouwers met zacht terrein |
Atika AKM 130
Atika-molens komen van Altrad Equipment Germany in Burgau, daarom draagt de AKM 130 in sommige aanbiedingen beide namen. De molen wordt ongemonteerd in een doos geleverd, volgens de fabrikant met een motor van 700 watt, thermische motorbeveiliging en herstartbeveiliging. Het inklapbare onderstel is zijn sterkste argument. Wie een garage met weinig ruimte heeft, zal het waarderen. Bij Amazon is de AKM 130 op dit moment niet leverbaar (stand 9 november 2026).
Scheppach MIX125
Gietijzeren aandrijving, IP44 en een trommelopening van 385 mm, zo beschrijft Scheppach de MIX125. De 90 kg mengsel trekken een duidelijke grens. Voor mortel bij het metselen en voor poerfunderingen is dat ruim voldoende, voor de vloerplaat van een garage wordt het taai.
Scheppach MIX180
Met 800 watt en 129 kg vulgewicht is de MIX180 het werkpaard van de serie. De trommelopening meet 390 mm, het apparaat weegt 58 kg. Wie een vloerplaat in meerdere delen stort, bespaart er rondes mee, maar heeft wel een vaste standplaats in de buurt nodig.
Güde GBM 130
De GBM 130 draait met 35 omwentelingen per minuut iets vlotter dan de andere molens waarvan het toerental bekend is en laat zich in 18 standen vergrendelen. Tandkrans van gietijzer, wielen met metalen velg, 49 kg netto. Een degelijk apparaat zonder bijzonderheden. Voor mortel bij metselwerk is dat precies genoeg.
Güde GBM 160
Meer volume, 800 watt en de grootste wielen in onze tabel. Daar staat tegenover dat hij met 65 kg en 1.380 mm hoogte ook het meest onhandige apparaat is. Voor vervoer in een personenauto is hij nauwelijks geschikt. Op je eigen bouwkavel, waar hij wekenlang blijft staan, maakt dat niet uit.
En Einhell?
Einhell voert op dit moment geen trommelmolens, maar handmengers. Voor een emmer tegellijm of twee zakken dekvloer is een apparaat als de Einhell TC-MX 1400-2 E met 1.400 watt, twee versnellingen en M14-opname de handigere oplossing. Vanaf de derde zak begint het zware werk.
Cement is bijtend, lawaai is geregeld
Verse beton en mortel zijn sterk alkalisch. Het veiligheidsinformatieblad van Heidelberg Materials noemt een pH-waarde van 11 tot 13,5 en stuft cementgebonden bouwmaterialen in als irriterend voor de huid en ernstig schadelijk voor de ogen. Aanbevolen worden waterdichte, alkalibestendige handschoenen, bijvoorbeeld katoenen handschoenen met nitrilcoating, en een goed afsluitende veiligheidsbril. Leren handschoenen zijn ongeschikt, omdat ze water doorlaten. Komt er cement in je oog, dan geldt: minstens 20 minuten spoelen met stromend water en naar de oogarts. Bij het vullen met droog cement schrijft Atika daarnaast een stofmasker voor. Geschikte modellen vind je in de gids over werkhandschoenen.
Grijp nooit in de draaiende trommel, waarschuwt de handleiding. Jongeren onder de 16 jaar mogen de molen volgens Atika niet bedienen. En de buren? Beton- en mortelmolens staan in de bijlage van de Duitse verordening over geluid van apparaten en machines, de Geräte- und Maschinenlärmschutzverordnung (nr. 11). In woonwijken is het gebruik buiten daar op zon- en feestdagen en op werkdagen tussen 20 en 7 uur verboden.
Zo zouden wij kiezen
- Losse projecten, mortel en kleine funderingen: Scheppach MIX125. Met inklapbaar onderstel voor de stationwagen zou het de Atika AKM 130 zijn, zodra die weer leverbaar is.
- Muren en mortel, vaste standplaats: Güde GBM 130 of Scheppach MIX125.
- Vloerplaat of een huis dat je grotendeels zelf bouwt: Scheppach MIX180 of Güde GBM 160.
- Alleen lijm, pleister of een paar zakken: een handmenger zoals de Einhell TC-MX 1400-2 E.
Veelgestelde vragen
Hoeveel beton past er echt in een betonmolen van 130 liter?
Duidelijk minder dan de trommelinhoud, omdat de schuin staande trommel anders overloopt. Atika noemt bij de AKM 130 voor 130 liter trommelinhoud een nominale vulhoeveelheid van 100 liter. Scheppach rekent in kilo's, bij de MIX125 maximaal 90 kg mengsel. Vergelijk dus nooit liters met liters zonder te weten welke liters bedoeld zijn.
Hoeveel watt heeft een betonmolen nodig?
De molens in onze selectie zitten tussen 550 en 800 watt. Het vermogen laat vooral zien of de motor een volle trommel met stugge beton blijft ronddraaien zonder dat de thermische beveiliging afslaat. Sneller mengt niet beter, de trommels draaien bewust rustig.
Welke verlengkabel heeft een betonmolen nodig?
Atika schrijft rubberkabels van het type H07RN-F voor met minstens 1,5 mm² tot 25 m lengte, daarboven 2,5 mm². De kabelhaspel moet helemaal afgerold zijn en de aansluiting loopt via een aardlekschakelaar van 30 mA. Lange, dunne kabels kosten anders spanning en vermogen.
Tandkrans van plaatstaal of gietijzer?
Scheppach en Güde kiezen voor gietijzer, Atika bij de AKM 130 voor een krans van plaatijzer die de fabrikant als breukvast omschrijft. Beide houden het bij goed onderhoud: mortelresten op rondsel en tandkrans meteen verwijderen en de krans nooit smeren, omdat vet zand vasthoudt.
Welke beschermingsmiddelen heb je nodig bij het mengen van beton?
Verse beton is sterk alkalisch en volgens het veiligheidsinformatieblad irriterend voor de huid en ernstig schadelijk voor de ogen. Aanbevolen zijn waterdichte, alkalibestendige handschoenen en een goed afsluitende veiligheidsbril; leren handschoenen laten water door. Bij het vullen met droog cement schrijft Atika een stofmasker voor.
Wanneer mag een betonmolen draaien in een woonwijk?
Betonmolens staan in de bijlage van de Duitse verordening over geluid van apparaten en machines (Geräte- und Maschinenlärmschutzverordnung). In woonwijken is het gebruik buiten in Duitsland op zon- en feestdagen en op werkdagen tussen 20 en 7 uur verboden.
Bronnen
- Atika: AKM 130
- Atika: datablad AKM 130 (pdf)
- Atika: gebruiksaanwijzing betonmolen (pdf)
- Scheppach: MIX125
- Scheppach: MIX180
- Güde: GBM 130
- Güde: GBM 160
- Einhell: TC-MX 1400-2 E
- Heidelberg Materials: veiligheidsinformatieblad cementgebonden bouwmaterialen (pdf)
- Duitse 32. BImSchV, § 7 en bijlage
Waar te koop
- Scheppach MIX125Bekijken bij scheppachVerkrijgbaar in Duitsland: scheppachPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Atika AKM 130Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Scheppach MIX180Bekijken bij scheppachVerkrijgbaar in Duitsland: scheppachPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Güde GBM 130Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Güde GBM 160Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Einhell TC-MX 1400-2 EPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
