Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Bij een processor gaat het zelden mis omdat de chip te traag is, veel vaker omdat hij niet bij het doel past. Voor een gaming-pc is de AMD Ryzen 7 9800X3D in 2026 een goede keuze, omdat AMD hem 96 MB L3-cache meegeeft en hem uitdrukkelijk voor games positioneert. Met een krapper budget komt de Ryzen 5 9600X in aanmerking. En wie overdag video’s rendert of code compileert, heeft vooral veel cores nodig.
Voordat je je in datasheets verdiept, zoek je twee dingen uit. Wat moet de computer vooral doen? En op welke socket leg je je daarmee vast? Daar hangen moederbord, werkgeheugen en koeler van af.
Wat er achter socket, cores en cache zit
We beginnen bij de socket, want die legt je vast. Huidige Ryzen-processors zitten op AM5, de Intel Core Ultra 200S en de nieuwe Plus-modellen op LGA1851. Van kamp wisselen betekent bijna altijd: een nieuw moederbord. Beide platforms werken uitsluitend met DDR5-geheugen.
Bij cores en threads draait het om de software. Voor games zijn zes tot acht snelle cores genoeg. Videobewerking, 3D-rendering en grote software-builds verdelen het werk juist over alles wat beschikbaar is. Intel combineert prestatiecores (P) met efficiëntiecores (E); 24 Intel-cores zijn dus niet hetzelfde als 24 identieke cores.
De L3-cache is een snel tussengeheugen direct op de chip. De X3D-modellen van AMD hebben een extra cachelaag en komen zo op 96 of 128 MB. Een Ryzen 5 9600X heeft 32 MB.
Bij het opgenomen vermogen rekenen beide fabrikanten anders: AMD geeft een TDP op, Intel een basisvermogen en een maximaal turbovermogen. Bij de zes processors hieronder loopt de spreiding van 65 tot 250 watt. Dat bepaalt hoe groot de koeler moet zijn.
Blijft de vraag: boxed of tray? Kies nieuwe boxed-versies met fabrieksgarantie. Tray-exemplaren komen zonder verpakking en zonder koeler, en de garantie loopt dan vaak via de winkel.
Concrete benchmarkcijfers noemen we hier bewust niet. Die hangen sterk af van videokaart, resolutie en game. Cijfers om te vergelijken vind je in de tests van de vakpers, bijvoorbeeld bij het Duitse PC Games Hardware over de Intel Plus-serie (bron onderaan).
Zes actuele processors vergeleken
| Model | Socket, cores/threads | L3-cache | Vermogen volgens fabrikant | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| AMD Ryzen 5 9600X | AM5, 6/12 | 32 MB | 65 W TDP, tot 5,4 GHz | Gaming-pc met kleiner budget |
| AMD Ryzen 7 9800X3D | AM5, 8/16 | 96 MB | 120 W TDP, tot 5,2 GHz | Gaming-pc zonder compromis op cache |
| AMD Ryzen 7 9850X3D | AM5, 8/16 | 96 MB | 120 W TDP, tot 5,6 GHz | Gaming met iets meer kloksnelheid |
| AMD Ryzen 9 9950X3D | AM5, 16/32 | 128 MB | 170 W TDP, tot 5,7 GHz | Gamen en renderen op dezelfde computer |
| Intel Core Ultra 5 250K Plus | LGA1851, 18 (6P+12E)/18 | 28 MB | 125 W basis, 159 W turbo, tot 5,3 GHz | Werk en games met beperkt budget |
| Intel Core Ultra 7 270K Plus | LGA1851, 24 (8P+16E)/24 | 36 MB | 125 W basis, 250 W turbo, tot 5,5 GHz | Veel threads voor montage en ontwikkeling |
AMD Ryzen 5 9600X
Zes cores, twaalf threads, 65 watt TDP en tot 5,4 GHz volgens AMD. Geen andere chip in de tabel is zo zuinig; een degelijke koeler uit de middenklasse volstaat. In een gaming-pc waarin de videokaart het meeste geld krijgt, is hij een verstandige basis. Voor rendering heeft hij simpelweg te weinig cores.
AMD Ryzen 7 9800X3D
Acht cores met 96 MB L3-cache bij 120 watt TDP. Juist die grote cache is de reden dat AMD de X3D-serie op gamers richt. Ten opzichte van de nieuwere 9850X3D mist hij volgens de fabrikant alleen 400 MHz boostklok; de cache is even groot. Vooral gamen, maar niet meer uitgeven dan nodig? Dan kom je hier uit.
AMD Ryzen 7 9850X3D
Technisch de tweeling van de 9800X3D, maar met tot 5,6 GHz in plaats van 5,2 GHz. AMD levert geen koeler mee en adviseert waterkoeling. Op papier is dat 400 MHz meer. Of je dat in games merkt, laten de tests van de vakpers zien; wij zouden hem alleen nemen als de meerprijs klein is.
AMD Ryzen 9 9950X3D
Zestien cores, 32 threads, 128 MB L3-cache en 170 watt TDP. AMD positioneert hem tegelijk voor games en contentcreatie. Daarmee past hij bij een dagindeling waarin je ’s avonds gamet en overdag grote videoprojecten monteert. Wie alleen gamet, betaalt voor cores die meestal slapen.
Intel Core Ultra 5 250K Plus
De Plus-serie kwam in maart 2026 in de winkels. De 250K Plus heeft volgens Intel zes P- en twaalf E-cores, dus 18 threads, plus 28 MB L3-cache en officieel DDR5-7200. Bij multithreaded taken heeft hij daarmee meer cores dan een Ryzen 5. Voor een pure gaming-pc spreekt volgens ons eerder de grote cache van de X3D-modellen. In een werkcomputer waarop af en toe wordt gegamed, past hij goed.
Intel Core Ultra 7 270K Plus
24 cores (8P+16E) en 36 MB L3-cache, tot 5,5 GHz. Het maximale turbovermogen ligt volgens Intel op 250 watt, de koeler moet dus stevig zijn. Veel threads voor video-export, virtualisatie of compileren, en de keuze voor LGA1851 al gemaakt: dan krijg je hier veel rekenkracht. PC Games Hardware ziet de Plus-modellen wel eerder als opfrisbeurt dan als nieuwe generatie.
De koeler hoort in de berekening
Geen van deze processors hoort op een goedkope koeler te draaien. Bij de AMD-modellen zit volgens fabrikant en winkels geen koeler. Bij Intel controleer je de leveringsinhoud in de betreffende aanbieding.
De Noctua NH-D15 G2 is een luchtkoeler met dubbele toren, volgens Noctua geschikt voor AM5 en LGA1851. Voor LGA1851 raadt Noctua de standaardversie aan, niet de LBC-variant. Hij is 168 mm hoog, dus de behuizing moet daar ruimte voor hebben. Iets lager is de be quiet! Dark Rock 5: een toren met 120-mm-ventilator, volgens de fabrikant ontworpen voor 210 watt TDP, 161 mm hoog, met bevestigingen voor AM5 en LGA1851. Voor een 9600X of 9800X3D is dat op papier ruim voldoende reserve. En Arctic geeft aan dat alle varianten van de Freezer 36 zonder beperking op LGA1851 passen; of de juiste bevestiging voor AM5 erbij zit, controleer je in de aanbieding.
Voor de 270K Plus met tot 250 watt turbo en de 9950X3D met 170 watt TDP is een grote dubbele toren of waterkoeling op zijn plaats. Bij de kleinere modellen is het geld beter besteed aan de videokaart. Over die helft van de beslissing gaat de gids over videokaarten (in het Engels).
Zo zouden wij kiezen
- Je gamet en het budget telt: Ryzen 5 9600X, het geld liever in de videokaart steken.
- Je gamet vooral: Ryzen 7 9800X3D. De 9850X3D alleen als hij nauwelijks duurder is.
- Gamen en renderen: Ryzen 9 9950X3D, met een grote koeler.
- Werkcomputer met veel threads: Core Ultra 7 270K Plus, als het Intel-platform je bevalt.
- Kantoor, ontwikkeling, af en toe een game: Core Ultra 5 250K Plus.
Geen zin om zelf te bouwen? Kant-en-klare systemen bespreekt de gids over gaming-pc’s (in het Engels). Kijk voor je een moederbord koopt in de lijst met ondersteunde processors van de fabrikant, want oudere BIOS-versies herkennen nieuwe chips niet altijd.
Veelgestelde vragen
AMD Ryzen of Intel Core Ultra: wat is beter voor gaming?
Voor een pure gaming-pc pleit volgens ons de grote cache van de X3D-modellen van AMD. De Ryzen 7 9800X3D heeft 96 MB L3-cache, de Ryzen 5 9600X 32 MB. Intels 250K Plus heeft meer cores voor multithreading en past in een werkcomputer waarop af en toe wordt gegamed.
Is de Ryzen 7 9850X3D de meerprijs ten opzichte van de 9800X3D waard?
Alleen als het verschil klein is. Technisch zijn het tweelingen met een even grote cache; de 9850X3D haalt tot 5,6 in plaats van 5,2 GHz, op papier 400 MHz meer. AMD levert geen koeler mee en adviseert waterkoeling. Of je die kloksnelheid in games merkt, laten de tests van de vakpers zien.
Welke processor voor videobewerking en rendering?
Veel cores. Videobewerking, 3D-rendering en grote software-builds verdelen het werk over alles wat beschikbaar is. De Core Ultra 7 270K Plus heeft 24 cores, de Ryzen 9 9950X3D zestien cores met 32 threads en 128 MB cache. Die laatste past als je 's avonds gamet en overdag grote projecten monteert.
Wat betekent de socket bij het kopen van een processor?
Die legt je vast. Huidige Ryzen-processors zitten op AM5, de Intel Core Ultra 200S en de Plus-modellen op LGA1851. Overstappen betekent bijna altijd een nieuw moederbord. Beide platforms werken alleen met DDR5. Controleer de processorlijst van de moederbordfabrikant: oudere BIOS-versies herkennen nieuwe chips niet altijd.
Welke koeler heeft een moderne processor nodig?
Geen van deze chips hoort op een goedkope koeler te draaien, en bij de AMD-modellen zit er geen bij. Voor de 270K Plus met tot 250 watt turbo en de 9950X3D met 170 watt TDP is een grote dubbele toren of waterkoeling op zijn plaats. Voor de 9600X is een toren als de be quiet! Dark Rock 5 ruim voldoende.
Boxed of tray: wat moet ik kopen?
Kies nieuwe boxed-versies met fabrieksgarantie. Tray-exemplaren komen zonder verpakking en zonder koeler, en de garantie loopt dan vaak via de winkel. Bij de AMD-modellen zit volgens fabrikant en winkels ook in de doos geen koeler; bij Intel controleer je de leveringsinhoud in de aanbieding.
Bronnen
- AMD: Ryzen 5 9600X
- AMD: Ryzen 7 9800X3D
- AMD: Ryzen 7 9850X3D
- AMD: Ryzen 9 9950X3D
- heise: Core Ultra 200S Plus, technische gegevens
- PC Games Hardware: test Core Ultra 7 270K Plus en Ultra 5 250K Plus (Duitstalig)
- Noctua: NH-D15 G2, specificaties
- Noctua: welke versie van de NH-D15 G2?
- be quiet!: Dark Rock 5
- Arctic: Freezer 36
Waar te koop
- AMD Ryzen 7 9800X3DBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- AMD Ryzen 5 9600XBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- AMD Ryzen 7 9850X3DPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- AMD Ryzen 9 9950X3DPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Intel Core Ultra 5 250K PlusPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Intel Core Ultra 7 270K PlusPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
