İçindekiler10 bölüm
Bu rehber ilk olarak Almanca olarak yayımlanmıştır: handgetestet.de.
Her kış bir kez Allgäu’ya ya da Schwarzwald’a gidip orada ara sıra karlı bir giriş yoluna denk gelenler kar çoraplarıyla rahatça idare eder. Avusturya’ya gidenler ise yine de gerçek zincire ihtiyaç duyar. Kısa cevap bu. Almanya, İsviçre ve Fransa için çorap olarak AutoSock’u sağlam seçim olarak görüyoruz; DAC Active daha uygun fiyatlı alternatif.
Bir kar çorabını farklı kılan ne?
Kar çorabı, lastiğin üzerine geçirilen teknik kumaştan bir kılıftır. Kar ve buz üzerinde kumaş ek tutuş sağlar. İçinde hiç metal yoktur. Bu yüzden hiçbir şey takırdamaz ve jant zarar görmez. DAC Active için satıcı bilgisine göre çoraplar, lastik ile kaporta arasında az boşluk olan otomobillere de uygundur. Otomobilinizin kaymaz donanıma izin verip vermediği kullanım kılavuzunda yazar.
Zayıf noktası aşınmadır. İsviçre otomobil kulübü TCS, 2021’de Avusturya otomobil kulübü ÖAMTC ile birlikte çelik zincirleri ve tekstil çekiş yardımcılarını 225/50 R17 lastik ebadında test etti. AutoSock orada çok kolay montaj ve sakin sürüş davranışıyla “tavsiye edilir” notu aldı, ama aşınması yüksekti. Goodyear Ultra Grip için kulüp, kuru yolda yüksek aşınma kaydetti. Yani asfalt göründüğü anda çorap çıkarılmalı.
EN 16662-1’in arkasında ne var?
EN 16662-1, binek otomobiller ve hafif ticari araçlar için ek kaymaz donanımlara yönelik bir Avrupa normudur. Test yöntemlerini tanımlar ve test kuruluşu TÜV Austria’nın açıkladığı gibi metal olmayan çözümleri de açıkça kapsar. AutoSock’un bilgilerine göre Avrupa standardizasyon kuruluşu CEN, 2020 sürümünü o yılın Mayıs ayında yayımladı. Üye devletler Kasım 2020 sonuna kadar bunu ulusal norm olarak benimsemek ve çelişen eski normları geri çekmek zorundaydı.
Kulağa Avrupa genelinde geçerli gibi geliyor. O kadar basit değil. Norm, testin nasıl yapılacağını söyler. Test edilmiş bir çorabın zincir zorunluluğunda zincir sayılıp sayılmayacağına her ülke kendisi karar verir. Yine de satın alırken ambalajda ya da ürün sayfasında EN 16662-1’e atıf olup olmadığına dikkat edin; bu asgari şarttır.
Kar çorapları nerede zincirin yerine geçebilir?
Almanya: Genel bir zincir zorunluluğu yok; zorunluluk mavi 268 numaralı Alman trafik işaretiyle getiriliyor. Avrupa Tüketici Merkezi, Alman Federal Ulaştırma Bakanlığı’na sordu. Yanıt: Mevzuat kar zincirlerinin metalden olmasını şart koşmuyor; Alman Karayolu Trafik Ruhsat Yönetmeliği StVZO yani tekstili dışlamıyor. Buna göre kar çorapları zincir yerine kullanılabilir. Zincirle Alman Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (StVO) 3. maddesine göre en fazla 50 km/h geçerli; birçok çorap üreticiye göre daha düşük hıza izin veriyor.
Avusturya: Burada işler ciddileşiyor. Tüketici Merkezi, zincir zorunlu olduğunda kar çoraplarının yerine geçen bir çözüm olarak kabul edilmediğini yazıyor. ÖAMTC, zincir zorunluluğunda kalkış yardımcılarını yalnızca ÖNORM V 5117’ye göre test edilmiş ve buna uygun işaretlenmişse kabul ediyor. AutoSock’un aktardığına göre Avusturya bakanlığı, AutoSock’un gereklilikleri karşılamadığını yazılı olarak bildirmiş. Üretici bu karara itiraz ediyor. Pratikte bu şu demek: Zincir zorunluluğu yokken buzlanmada evet, mavi tabelanın altında hayır.
İsviçre, Fransa, İtalya: Tüketici Merkezi’ne göre kar çorapları buralarda belirli koşullarda kabul ediliyor. TCS bunu İsviçre’de AutoSock için doğruluyor. Fransa için AutoSock, çorapların 1 Kasım ile 31 Mart arasında dağlık bölgelerde kış donanımı isteyen dağ yolları yasasını karşıladığını belirtiyor. Diğer markalar için yolculuktan önce üreticinin bilgilerini kontrol edin.
Beş model karşılaştırmada
| Model | Yapı | Norm ve hız | Kimin için |
|---|---|---|---|
| AutoSock HP | Tekstil çorap, çok sayıda beden | Üreticiye göre EN 16662-1:2020 | İsviçre ve Fransa’da da yolculuk yapanlar |
| DAC Active | 3D kumaşlı tekstil çorap, 6 beden | EN 16662-1, satıcıya göre 30 km/h’ye kadar önerilir | Kısıtlı bütçeli ara sıra sürücüler |
| Goodyear Ultra Grip Textil | Tekstil çorap | Teklife göre 40 km/h’ye kadar | Bagajda acil durum için |
| Michelin Easy Grip Evolution | Lif takviyeli plastik örgüden ağ | Üreticiye göre 40 km/h’ye kadar | Daha fazla çekiş, takarken güç harcayabilenler |
| ISSE Super | Tekstil çorap | Teklife göre EN 16662-1 | Uygun beden varsa alternatif |
AutoSock: belgeleriyle orijinal
AutoSock, kendi açıklamasına göre dünyada EN 16662-1:2020’ye göre sertifikalandırılan ilk üründü. Üreticiye göre binek araç çorapları 3,5 tona kadar otomobiller ve hafif ticari araçlar için geçerli. TCS çok kolay montajı ve karda sakin sürüşü övdü, güç aktarımını ise tatmin edici buldu. AutoSock’ta beden “HP” ve bir sayıyla ifade ediliyor, örneğin HP 697. Hangisinin uyduğunu üreticinin lastik ebadınıza göre tablosu gösteriyor. Bizim seçimimiz, çünkü burada norm, kulüp testi ve ülke bilgileri birbiriyle örtüşüyor.
DAC Active: uygun fiyatlı, ama yavaş
Satıcı bilgisine göre DAC’nin arkasında İtalyan aksesuar üreticisi Menabò var. Satıcıya göre çoraplar EN 16662-1’e göre onaylı, 3D kumaştan yapılmış ve su geçirmez bir çanta ile bir çift montaj eldiveniyle geliyor. Çekiş tekerleklerine takılıyorlar. Dikkat çeken, önerilen 30 km/h’lik azami hız; bu diğerlerinden daha düşük. En fazla 30 derecede elde yıkanıyorlar. Tatil evine ara sıra yokuş yukarı çıkmak için bu yeterli.
Goodyear Ultra Grip ve ISSE Super
TCS, Goodyear çorabını da AutoSock ile aynı güçlü ve zayıf yönlerle “tavsiye edilir” olarak değerlendirdi. Amazon’daki teklife göre en fazla 40 km/h’ye izin veriliyor. ISSE Super, Amazon’daki teklife göre EN 16662-1’e göre homologe edilmiş ve T54 ile T74 arasındaki bedenlerde satılıyor. Onunla ilgili bağımsız ölçüm değerleri bilmiyoruz.
Michelin Easy Grip Evolution: ara çözüm
Kesin konuşmak gerekirse çorap değil. Michelin, lastiğin üzerine karbon lif takviyeli plastik halattan bir ağ geriyor. ÖAMTC ve TCS testinde karda çok yüksek çekiş değerleri verdi, ama 40 km/h’nin üzerinde tekerlekteki tutuşunu giderek kaybetti. Üreticiye göre zaten daha hızlı gidilmemeli. Montaj güç istiyor, sökmek kolay. Sık sık yokuş çıkanlar burada daha fazla tutuş elde eder, ama daha yavaş gitmek zorundadır.
Hangi çözüm kime uygun?
- Almanya, İsviçre veya Fransa’da tatil, sulu karda zincir takmaya pek hevesiniz yok: Uygun HP bedeninde AutoSock.
- Yılda bir iki karlı yokuş, kısıtlı bütçe: 30 km/h sınırı göz önünde bulundurularak DAC Active.
- Çok sayıda yokuş, zaman baskısı yok: Michelin Easy Grip Evolution.
- Zincir zorunluluğu olan Avusturya ya da uzun geçit yolculukları: Çelik zincirler. Hangisi, kar zinciri rehberimizde yazıyor.
İş ciddiye binmeden önce çorapları evde kuru ortamda bir kez takıp deneyin. ÖAMTC bunu kar zincirleri için öneriyor, çoraplar için de aynen geçerli. Yol kenarında soğuk parmaklarla ilk montaj hiç keyifli değil. Çekiş aksına takılır, dört çekerde otomobil üreticisinin talimatına göre. Ve hiçbir çorap kış lastiğinin yerini tutmaz. Bununla ilgili temel bilgileri kış lastiği rehberinde (İngilizce) bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kar çorapları Almanya’da yasal mı?
Evet. Genel bir zincir zorunluluğu yok; zorunluluk mavi 268 numaralı trafik işaretiyle getiriliyor. Alman Federal Ulaştırma Bakanlığı’nın Avrupa Tüketici Merkezi’ne verdiği yanıta göre kar zincirlerinin metalden olması gerekmiyor; buna göre kar çorapları zincir yerine kullanılabilir.
Kar çorapları Avusturya’da kar zinciri sayılır mı?
Hayır. Avrupa Tüketici Merkezi’ne göre Avusturya’da zincir zorunluluğu olduğunda kar çorapları yerine geçen bir çözüm olarak kabul edilmiyor. Avusturya otomobil kulübü ÖAMTC, kalkış yardımcılarını yalnızca ÖNORM V 5117’ye göre test edilmiş ve işaretlenmişse kabul ediyor. Avusturya’ya gidenlerin gerçek zincire ihtiyacı var.
Kar çoraplarında EN 16662-1 ne anlama geliyor?
Binek otomobiller için ek kaymaz donanımlara yönelik, metal olmayan çözümleri de açıkça kapsayan bir Avrupa normu. Testin nasıl yapılacağını tanımlıyor. Test edilmiş bir çorabın zincir zorunluluğunda zincir sayılıp sayılmayacağına her ülke kendisi karar veriyor. Yine de norma yapılan atıf asgari şart.
Kar çoraplarıyla en fazla hangi hızla gidilebilir?
Zincirle Alman Karayolları Trafik Yönetmeliği (StVO) § 3’e göre en fazla 50 km/h geçerli; birçok çorap üreticiye göre daha düşük hıza izin veriyor. DAC Active için satıcı 30 km/h’ye kadar öneriyor, Goodyear Ultra Grip Textil ve Michelin Easy Grip Evolution 40 km/h’ye kadar izin veriyor.
Kar çorapları ne kadar dayanır?
Zayıf noktası aşınma. TCS ve ÖAMTC’nin 2021 testinde AutoSock çok kolay montaj ve sakin sürüş davranışıyla “tavsiye edilir” notu aldı, ama aşınması yüksekti. Ara sıra karlı giriş yolları için yeterliler; uzun geçit yolculukları için çelik zincirler daha iyi seçim.
Kar çorapları hangi aksa takılır?
Çekiş aksına, dört çekerde otomobil üreticisinin talimatına göre. İş ciddiye binmeden önce çorapları evde kuru ortamda bir kez takıp deneyin.
Kaynaklar
- Avrupa Tüketici Merkezi (Almanya): 2026 kış lastiği zorunluluğu, kar çorapları
- ÖAMTC: Kar zinciri kullanırken nelere dikkat edilmeli
- TCS: Kar zincirleri ve tekstil çekiş yardımcıları testte
- ÖAMTC: Michelin Easy Grip Evolution testte
- TÜV Austria: EN 16662-1’e göre test
- AutoSock: EN 16662-1’e göre sertifikasyon
- AutoSock: Ülkelere göre kurallar
- Rameder (Alman mağazası): DAC Active (satıcı bilgileri)
- ACE (Alman otomobil kulübü): Kar zincirleri ve 268 numaralı işaret
- Alman StVO § 3 fıkra 4: Kar zinciriyle 50 km/h
Nereden alınır
- AutoSock HP 697Fiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- DAC Active Größe MRameder üzerinde inceleAvailable in Germany: Rameder
- Goodyear Ultra Grip Textil Größe MFiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- Michelin Easy Grip EvolutionFiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- ISSE SuperFiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
