Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een borenset van 100 delen oogt in het schap als zekerheid. Nodig heb je meestal iets anders: zes goede houtboren, een netjes geslepen set HSS-G-metaalboren en, zodra er beton in het spel komt, aparte SDS-plus-hamerboren. Voor planken en lampen volstaat een kleine gemengde set van een merkfabrikant. Bij gewapend beton beslist niet de boor alleen, maar vooral de machine erachter.
Waarom elk materiaal een eigen snijkant wil
Veel miskopen beginnen met de verkeerde vraag. Niet “Welke set is groot?”, maar “Waar wil ik in boren?”
Houtboren herken je aan de centreerpunt en de voorsnijders aan de buitenkant. Zo loopt het gat niet weg en rafelt het minder. Een metaalboor komt ook door hout, maar laat rafelige randen achter.
Bij metaal zeggen de afkortingen veel. HSS-G staat voor geslepen snelstaal, de degelijke basisuitrusting voor staal, plaatstaal en non-ferrometalen. HSS-Co bevat daarnaast kobalt; Alpen noemt voor zijn cassettes 5 procent. Zulke boren kunnen meer hitte hebben en zijn bedoeld voor roestvrij staal en hoogvaste staalsoorten. En titanium? Een titanium- of TiN-coating is alleen een dun hard laagje op gewoon HSS. Is dat versleten, dan blijft er een gewone HSS-boor over.
Baksteen en kalkzandsteen lukken met een steenboor met hardmetalen plaatje en ronde schacht; de slag levert de klopboormachine. Holle bakstenen boor je beter zonder slag aan. Anders breken de tussenwandjes.
Gipsplaat heeft geen slag nodig, vaak is een hout- of metaalboor genoeg. Houvast geeft pas de juiste hollewandplug.
Tegels en glas vragen om lansvormige hardmetalen punten of diamantboren, eveneens zonder slag. Wolfcraft schrijft voor zijn tegel- en glasboren voor om alleen rechtsom te boren, met een laag toerental en weinig druk, en met water te koelen.
Beton is een klasse apart. Hier horen SDS-plus-hamerboren in een boorhamer. Hilti en Heller gebruiken daarvoor koppen met vier snijkanten, die volgens Hilti ook door wapeningsstaal boren.
Slag is niet zomaar slag
Een klopboormachine kan baksteen aan en af en toe een paar gaten in beton. Hangt er een complete keuken aan de betonmuur, dan kost dat tijd en zenuwen. Een boorhamer slaat met duidelijk meer energie, uitgedrukt in joule. Voor het instapmodel GBH 2-21 noemt Bosch 2,0 joule en hamerboren in beton tot 22 millimeter diameter. Daar komt de opname bij: SDS-plus-boren passen alleen in een SDS-plus-opname, niet in een gewone boorkop.
Staan er al accumachines in de kelder, bekijk dan eerst accusystemen in vergelijking. Een boorhamer uit dezelfde accufamilie scheelt je een tweede laadstation. Voor hout, gipsplaat en kleine pluggaten is een goede accuschroefmachine vaak genoeg; details daarover in de gids voor accuboorschroevendraaiers.
Voor het eerste gat: waar liggen de leidingen?
Stroom- en waterleidingen horen volgens de Duitse norm DIN 18015-3 in vastgelegde installatiezones te liggen. Horizontaal is dat 15 tot 45 centimeter onder het plafond en boven de vloer en 100 tot 130 centimeter boven de vloer, verticaal 10 tot 30 centimeter naast deuren, ramen en hoeken van de kamer. In die stroken en op de lijnen boven en onder schakelaars en stopcontacten kun je beter niet boren.
Blindelings op vertrouwen kun je toch niet. De norm staat uitzonderingen toe, bijvoorbeeld bij stalen lateien boven deuren, en in oudere huizen loopt veel schuin. Een leidingzoeker geeft extra zekerheid, maar vervangt geen tekening. Twijfel je: zet de groep van de ruimte uit.
Zeven borensets en wat ze kunnen
| Set | Inhoud volgens fabrikant/verkoper | Materiaal | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Bosch X-Line TiN 70-dlg. (2 607 019 329) | 11 metaal-, 6 steen-, 5 houtboren, 3 speedboren, bits | HSS-TiN, hardmetalen punt | eerste uitrusting met schroefbits |
| Makita D-46202 18-dlg. | telkens 6 hout-, metaal-, steenboren, 3–10 mm | HSS-G voor metaal | gemengde basisuitrusting |
| DeWalt DT7926 29-dlg. | 29 metaalboren, 1–13 mm | HSS-G Extreme 2 | werkplaats, staal en plaatstaal |
| Alpen HSS Cobalt 19-dlg. (100219100) | 19 spiraalboren, 1–10 mm in stappen van 0,5 mm | HSS-Co, 5 % kobalt | roestvrij en hard staal |
| Hilti TE-CX Set (6) M1 | 6 hamerboren, 5–12 mm | SDS-plus, 4 snijkanten | gewapend beton met boorhamer |
| Heller 4Power 7-dlg. | 7 hamerboren, 5–12 mm | SDS-plus, 4 snijkanten | beton en metselwerk |
| wolfcraft Diamantbohrer-Set 8771000 | diamantboren 5–10 mm, boorgeleider met waterspons | diamantcoating | tegels in de badkamer |
Bosch X-Line TiN, 70-delig
Volgens de productpagina zitten er in de koffer 11 TiN-gecoate metaalboren van 1,5 tot 6,5 millimeter, zes steenboren met hardmetalen punt tot 10 millimeter, vijf houtboren en drie speedboren, plus schroefbits en dopsleutels. Een basisuitrusting voor je eerste woning. Bij de metaalboren houdt het op bij 6,5 millimeter; grotere gaten in staal betekenen bijkopen.
Makita D-46202, 18-delig
Geen bits, geen opvulling. Makita noemt telkens zes boren voor hout, metaal en steen in 3, 4, 5, 6, 8 en 10 millimeter, de metaalboren van HSS-G, allemaal met ronde schacht in een cassette. Heb je al bits, dan krijg je hier precies de diameters die je bij pluggen echt tegenkomt.
DeWalt DT7926 Extreme 2, 29-delig
Een pure set metaalboren in een indexcassette, 1 tot 13 millimeter in fijne stappen. Daaronder zitten 3,3 en 4,2 millimeter, de kerngatmaten voor M4- en M5-schroefdraad. DeWalt noemt gelegeerd en ongelegeerd staal tot een treksterkte van 900 N/mm². Boor je drie gaten per jaar, dan koop je hier te veel. In een werkplaats met draadsnijgereedschap is de set daarentegen een degelijke basis.
Alpen HSS Cobalt, 19-delig
Kobalt loont pas bij roestvrij staal, bijvoorbeeld aan balustrades, spoelbakken of brievenbussen. De cassette met 19 boren van 1 tot 10 millimeter is volgens de productomschrijving gelegeerd met 5 procent kobalt en zelfcentrerend geslepen. Voor gewoon constructiestaal betaal je voor reserves die je nauwelijks nodig hebt.
Hilti TE-CX Set (6) M1
Hilti omschrijft de TE-CX als SDS-plus-hamerboor met vier snijkanten en een volhardmetalen kop, die volgens de fabrikant ook door wapeningsstaal boort. Een markering op de kop laat volgens Hilti zien of de boor nog de maatvastheid heeft die pluggen nodig hebben. Zes boren van 5 tot 12 millimeter. Duur, maar in plafonds van gewapend beton de solide keuze.
Heller 4Power, 7-delig
Heller uit Dinklage bouwt de 4Power als boor met vier snijkanten voor SDS-plus. De set dekt 5, 6, 6, 8, 8, 10 en 12 millimeter af, dus de gangbare plugmaten en een reserveboor voor de maten die je het vaakst nodig hebt. Een alternatief voor Hilti als je regelmatig beton en metselwerk onder handen neemt.
wolfcraft Diamantbohrer-Set 8771000
Bedoeld voor de badkamerspiegel of het handdoekrek op geglazuurde tegels. In de set zitten diamantboren van 5 tot 10 millimeter en een boorgeleider met waterspons die wegglijden op het glazuur moet voorkomen. Voor losse gaten in glas of spiegels heeft wolfcraft bovendien lansvormige tegel- en glasboren los verkrijgbaar van 4 tot 10 millimeter.
Zo zouden wij kiezen
Eerste woning, nauwelijks gereedschap in huis: Bosch X-Line, omdat de bits er meteen bij zitten. Het metaaldeel valt daardoor wel klein uit. Liggen accuschroefmachine en bits al klaar, dan past de Makita D-46202 beter, met minder delen, maar de gangbare diameters in drie materialen.
Voor metaalwerk in de werkplaats nemen wij de DeWalt DT7926. De kobaltset van Alpen alleen als er regelmatig roestvrij staal op de werkbank ligt.
Betonmuren en plafonds? Hilti TE-CX of Heller 4Power, maar uitsluitend met een boorhamer. In een klopboormachine halen ook deze boren weinig uit. Voor de badkamer volstaat de diamantset van wolfcraft; glasboren koop je los wanneer je ze nodig hebt.
Kwaliteit verraadt zich minder in het aantal delen dan in de opdruk. Serieuze fabrikanten vermelden het materiaal (HSS-G, HSS-Co), een norm zoals de Duitse DIN 338 en het toepassingsgebied. Ontbreekt dat helemaal, dan is dat een waarschuwingssignaal. En als je toch net de hele werkplaats opnieuw inricht: waar het bij tangen om draait, lees je in het overzicht van tangensets.
De DeWalt-set DT70753-QZ bevat volgens de fabrikant tien SDS-plus-hamerboren Extreme 2 van 5 tot 12 mm in een stapelbare ToughCase-box en hoort daarmee bij de boorhamer.
Veelgestelde vragen
Welke boren heb je nodig voor welk materiaal?
Houtboren hebben een centreerpunt en voorsnijders, metaalboren zijn meestal van HSS-G. Baksteen lukt met een steenboor met hardmetalen plaatje, tegels en glas vragen om lansvormige hardmetalen punten of diamantboren zonder slag. Voor beton horen SDS-plus-hamerboren in een boorhamer.
Wat is het verschil tussen HSS-G, HSS-Co en titaniumboren?
HSS-G is geslepen snelstaal, de degelijke basisuitrusting voor staal, plaatstaal en non-ferrometalen. HSS-Co bevat daarnaast kobalt, kan meer hitte hebben en is bedoeld voor roestvrij staal. Een TiN-coating is alleen een dun hard laagje op gewoon HSS; is dat versleten, dan houd je een gewone boor over.
Is een klopboormachine genoeg voor beton?
Voor baksteen en af en toe een paar gaten in beton wel. Hangt er een complete keuken aan de betonmuur, dan kost dat tijd en zenuwen. Een boorhamer slaat met duidelijk meer energie. SDS-plus-boren zoals de Hilti TE-CX of Heller 4Power passen bovendien alleen in een SDS-plus-opname.
Hoe boor je in tegels?
Zonder slag, met diamant- of lansvormige hardmetalen boren. Wolfcraft schrijft voor om alleen rechtsom te boren, met een laag toerental en weinig druk, en met water te koelen. De diamantset 8771000 van wolfcraft heeft een boorgeleider met waterspons die wegglijden op het glazuur voorkomt.
Waar mag je in de muur niet boren?
Volgens de Duitse norm DIN 18015-3 horen leidingen in installatiezones te liggen, zo'n 15 tot 45 centimeter onder het plafond en boven de vloer en 10 tot 30 centimeter naast deuren, ramen en hoeken. Blindelings op vertrouwen kun je niet, zeker niet in oudere huizen. Twijfel je, zet dan de groep van de ruimte uit.
Waaraan herken je een goede borenset?
Minder aan het aantal onderdelen dan aan de opdruk. Serieuze fabrikanten vermelden het materiaal, zoals HSS-G of HSS-Co, een norm zoals DIN 338 en het toepassingsgebied. Ontbreekt dat helemaal, dan is dat een waarschuwingssignaal. Een set van 100 delen oogt als zekerheid, maar meestal heb je iets anders nodig.
Bronnen
- Bosch: X-Line boren- en schroefbitset, TiN-gecoat, 70-delig
- Makita: D-46202 borenset 18-delig hout/metaal/steen
- DeWalt: DT7926 metaalborenset 29-delig HSS-G
- Hilti: hamerboor TE-CX (SDS Plus)
- Bosch Professional: boorhamers met SDS plus
- wolfcraft: tegel- en glasboren
- Baunetz Wissen (Duits vakportaal): leidingen leggen en installatiezones volgens DIN 18015-3
- DeWalt 10-delige Extreme 2 SDS-Plus borenset Tough Case: productgegevens
Waar te koop
- Bosch X-Line TiN 70-tlg. (2 607 019 329)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Makita D-46202 18-tlg.Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- DeWalt DT7926 29-tlg.Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Alpen HSS Cobalt 19-tlg. 100219100Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Hilti TE-CX Set (6) M1Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Heller 4Power 7-tlg.Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- wolfcraft Diamantbohrer-Set 8771000Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- DeWalt 10-teiliges Extreme 2 SDS-Plus Bohrerset Tough CaseBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: Coolblue
