Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Honderd onderdelen in de koffer, waarvan er na een jaar drie in gebruik zijn: zo eindigen veel aankopen van graveerapparaten. Op de hoeveelheid accessoires komt het nauwelijks aan. Beslissend zijn een motor die onder belasting niet inzakt, een breed toerentalbereik naar beneden en een flexibele as voor fijn werk. Hobbyisten, modelbouwers en doe-het-zelvers raden we daarom de Dremel 4250 met snoer aan. Wie minder vaak slijpt en doorslijpt, heeft genoeg aan de Dremel 3000. Die zit een prijsklasse lager.
Wat er eigenlijk in zo’n apparaat zit
Een multitool volgens het Dremel-principe is in de kern een kleine, zeer snelle motor met spantang. Daarin zitten frezen, slijpstiften, doorslijpschijven, polijstvilt of borstels met een dunne schacht. De inzetstukken hebben meestal een schachtdiameter van 2,35 of 3,2 mm; Proxxon noemt voor zijn hele assortiment 2,35 mm. Wat er uiteindelijk mogelijk is, bepalen dus voor een groot deel de accessoires. En het apparaat zelf? Hoge toerentallen zijn makkelijk te bouwen. Moeilijker is een motor die bij 5.000 toeren nog kracht heeft. Precies daar werk je bij kunststof, dat bij hoog toerental snel zacht wordt, en bij polijsten. De Dremel 3000 begint volgens de fabrikant pas bij 10.000 min⁻¹, de 4250 bij 5.000 min⁻¹. Die ene waarde onderscheidt de twee apparaten sterker dan welk wattage ook.
Dan de opname. Een spantang van de juiste maat loopt ronder dan een universele boorkop. Voor de IBS/E noemt Proxxon een rondloopnauwkeurigheid van hooguit 0,03 mm en levert zes spantangen tussen 1 en 3,2 mm mee. Dremel kiest bij het wisselen voor EZ Twist, een kap met ingebouwde spantangsleutel. Klinkt als een detail. Het bespaart je wel het eeuwige zoeken naar de sleutel.
Blijft de flexibele as. Bij graveren en bij fijne modelbouwonderdelen houd je daarmee alleen nog een slanke stift tussen je vingers, terwijl de motor aan een haak hangt. Of de as in de set zit, staat vaak pas in de kleine lettertjes. Bij de Dremel 4250 is dat pas vanaf de set 4250-3/45 het geval.
Snoer aan de werkbank, accu onderweg
Aan de werkbank pleit bijna alles voor het snoer. Netstroomapparaten leveren continu vermogen zonder laadpauze, en de 175 W van de Dremel 4250 zijn ook bij lang ontbramen van metaal beschikbaar. Accuapparaten hebben hun plek waar geen stopcontact is: bij de auto, bij de tuinspoorbaan, op zolder. Dan moet de accu passen bij een systeem dat al in de kelder ligt. Hoe de grote platforms verschillen, legt ons overzicht van accusystemen uit.
Een apart geval zijn de kleine 12V-apparaten van Proxxon, die aan een transformator hangen. Volgens Proxxon werkt hun toerentalregeling alleen met niet-gestabiliseerde voedingen. Aan een gestabiliseerde labvoeding draaien ze op vol toerental. Goed om te weten voordat je de oude voeding uit de knutselkist aansluit.
En Fein? Die naam valt vaak als het over multitools gaat. De Fein MultiMaster is echter een oscillerend gereedschap: hij beweegt het blad, aldus Fein, zo’n 20.000 keer per minuut heen en weer in plaats van het te laten draaien. Daarmee zaag je voegen uit en snijd je plinten gelijk af. Graveren en fijn freeswerk in de modelbouw horen niet bij zijn taken. Daarom staat hij niet in de tabel.
Zes roterende multitools vergeleken
| Model | Aandrijving | Toerental volgens fabrikant | Gewicht | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Dremel 4250 | Netstroom, 175 W | 5.000–35.000 min⁻¹ | 0,60 kg | Werkplaats, modelbouw, metaal |
| Dremel 3000 | Netstroom, 130 W | 10.000–33.000 min⁻¹ | 0,55 kg | Beginners, af en toe een klus |
| Dremel 8250 | Accu 12 V, borstelloos | 5.000–30.000 min⁻¹ | 0,59 kg | Werken zonder stopcontact |
| Bosch Professional GRO 12V-35 | Accu 12 V | tot 35.000 min⁻¹ | 0,62 kg met accu | Bezitters van Bosch 12V-apparaten |
| Proxxon IBS/E | Netstroom, 100 W | 5.000–22.000 min⁻¹ | 0,50 kg | Fijnmechanica, gebruik in een standaard |
| Einhell TE-MT 18/34 Li | Accu 18 V, flexibele as 92 cm | 5.000–34.000 min⁻¹ | 0,94 kg | Graveren met Power X-Change-accu |
Dremel 4250: krachtig genoeg voor bijna alles
Met 175 W is de 4250 het sterkste netstroomapparaat in het huidige Dremel-assortiment. Het toerental is volgens de fabrikant traploos in te stellen van 5.000 tot 35.000 min⁻¹, wisselen gaat via EZ Twist. Opletten moet je bij de set. De basisset 4250-35 heeft geen flexibele as, de set 4250-3/45 wel. Wil je graveren, neem dan meteen het grotere pakket in plaats van de as later los bij te kopen.
Dremel 3000: instap met concessies
De 3000 kost volgens de prijslijst van Dremel ongeveer de helft van de 4250, en met 0,55 kg weegt hij iets minder. Hij heeft 130 W, en het toerental begint volgens Dremel bij 10.000 min⁻¹. Voor hout, metaal en het naslijpen van gereedschap is dat genoeg. Bij kunststof en polijsten ontbreekt het lage bereik, waardoor je met kunststof bouwpakketten eerder tegen grenzen aanloopt dan met de grote broer. Wat RC-modelbouwers verder op tafel moeten hebben, laat ons overzicht van modelbouwgereedschap (in het Engels) zien.
Dremel 8250: accu met display
De 8250 heeft een borstelloze motor en volgens Dremel 20 procent meer vermogen en snijsnelheid. Waarmee vergeleken wordt, vermeldt de productpagina niet. Een display toont toerental en resterende looptijd en waarschuwt bij overbelasting of oververhitting. In de set 8250-5 zit een 12V-accu van 2,0 Ah. Ver van de werkbank een goede oplossing. Wie urenlang slijpt, vervangt er echter geen netstroomapparaat mee.
Bosch Professional GRO 12V-35: voor het blauwe systeem
Bosch noemt tot 35.000 min⁻¹ en een gewicht van 0,62 kg met accu, plus een ingebouwde ledlamp. Interessant wordt het apparaat als er al accu’s uit het Bosch Professional 12V-systeem op de plank staan en de slijper er als losse machine bij komt. Zonder accu’s in huis betaal je accu en lader mee en kom je meestal een prijsklasse boven de Dremel 4250 uit.
Proxxon IBS/E: precisie voor de boorstandaard
Een tegenhanger van de allround-Dremel. Volgens de fabrikant draait de IBS/E hooguit 0,03 mm onrond en komt hij met zes stalen spantangen en 34 inzetstukken in een koffer. Volgens verkopers past hij via het 20mm-systeem van Proxxon in de standaards van het merk. Met 100 W en maximaal 22.000 min⁻¹ is hij langzamer dan de Dremels. Bij boren in printplaten en fijn freeswerk stoort dat nauwelijks.
Einhell TE-MT 18/34 Li: de flexibele as als principe
Hier is de flexibele as geen extraatje, maar de opbouw zelf. Een station met 18V-accu hangt aan een riem of aan een haak aan de werkplaatswand, of staat op rubberen voetjes, en een graveerstift zit aan een 92 cm lange as. Einhell noemt 5.000 tot 34.000 min⁻¹ en levert 55 accessoires en zes spanhulzen mee. De motor heeft koolborstels; accu en lader ontbreken in de soloversie. Einhell meldt het apparaat in de eigen onlinewinkel momenteel als niet op voorraad, Amazon.de (Duitse webwinkel) biedt het nog aan.
Zo zouden wij kiezen
Werkplaats, modelbouw, gemengde materialen: hier pleit het meest voor de Dremel 4250, zo mogelijk meteen met flexibele as in de set. Wie alleen af en toe doorslijpt, slijpt of scherpt, neemt de Dremel 3000 en leeft ermee dat hij voor kunststof te snel is.
Zonder stopcontact wordt het een kwestie van de accu. In principe is dat de Dremel 8250. Liggen er al Bosch 12V-accu’s klaar, dan is het de GRO 12V-35, bij Einhell-accu’s de TE-MT 18/34 Li. Fijnmechanica en boorstandaard? Proxxon IBS/E.
Nog een woord over de accessoires. Koop liever een kleine set en vul gericht aan wat je nodig hebt. Doorslijpschijven, kleine frezen en slijprollen zijn in de modelbouw de verbruiksdelen die snel opnieuw gekocht moeten worden. Tips over het materiaal van geprinte onderdelen die je nabewerkt, vind je in ons artikel over de 3D-printer.
Laserklasse, rook en veiligheidsbril behandelt de gids lasergraveerder thuis.
Veelgestelde vragen
Waar komt het op aan bij de aankoop van een multitool?
Minder op de hoeveelheid accessoires dan op een motor die onder belasting niet inzakt, een breed toerentalbereik naar beneden en een flexibele as voor fijn werk. Hoge toerentallen zijn makkelijk te bouwen, moeilijker is een motor die bij 5.000 toeren nog kracht heeft.
Wat is het verschil tussen de Dremel 3000 en de Dremel 4250?
De 3000 heeft 130 W en begint volgens Dremel pas bij 10.000 min⁻¹, de 4250 heeft 175 W en start bij 5.000 min⁻¹. Die ondergrens onderscheidt de twee sterker dan welk wattage ook, want bij kunststof en bij polijsten heb je het lage bereik nodig. De 3000 kost volgens de prijslijst van Dremel ongeveer de helft.
Accu of snoer bij een graveerapparaat?
Aan de werkbank pleit bijna alles voor het snoer; netstroomapparaten leveren continu vermogen zonder laadpauze. Accuapparaten zoals de Dremel 8250 passen waar geen stopcontact is. De accu moet dan passen bij een systeem dat je al in de kelder hebt liggen, bijvoorbeeld Bosch 12 V of Einhell Power X-Change.
Waarvoor heb je een flexibele as nodig?
Bij graveren en bij fijne modelbouwonderdelen houd je daarmee alleen een slanke stift tussen je vingers, terwijl de motor aan een haak hangt. Of de as in de set zit, staat vaak in de kleine lettertjes: bij de Dremel 4250 is dat pas vanaf de set 4250-3/45 het geval.
Is een Fein MultiMaster een alternatief voor de Dremel?
Nee, het is een oscillerend gereedschap en beweegt het blad volgens Fein zo'n 20.000 keer per minuut heen en weer in plaats van het te laten draaien. Daarmee zaag je voegen uit en snijd je plinten gelijk af. Graveren en fijn freeswerk in de modelbouw horen niet bij zijn taken.
Waar moet je op letten bij Proxxon-apparaten van 12 volt?
Volgens Proxxon werkt hun toerentalregeling alleen met niet-gestabiliseerde voedingen. Aan een gestabiliseerde labvoeding draaien ze op vol toerental. De Proxxon IBS/E op netstroom loopt volgens de fabrikant hooguit 0,03 mm onrond en past volgens verkopers in de standaards van het merk.
Bronnen
- Dremel: 4250 multitool
- Dremel: 3000 multitool
- Dremel: 8250 accu-multitool
- Dremel: overzicht multitools
- Bosch Professional: GRO 12V-35
- Proxxon: Industrie-Bohrschleifer IBS/E
- Proxxon: opmerking over 12V-apparaten en voedingen
- Einhell: TE-MT 18/34 Li Solo
- Fein: MultiMaster
Waar te koop
- Dremel 4250Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Dremel 3000Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Dremel 8250Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.deBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: Coolblue
- Bosch Professional GRO 12V-35Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Proxxon IBS/EPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Einhell TE-MT 18/34 LiPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de

