Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
In de kachel gloeit het nog maar wat, de ruit is zwart, en in de kamer is het toch te warm. Zo loopt het vaak af als de houtkachel te veel vermogen heeft. Voor een gewone woonkamer in een geïsoleerd huis volstaat meestal vijf tot zeven kilowatt, en een kachel met accumulatiesteen haalt meer uit elke vulling dan een grote die steeds gesmoord brandt. Onze eerste keuze is daarom de Justus Faro W+ 2.0, voor kleinere ruimtes de duidelijk goedkopere Usedom 5 W+ 2.0.
Of het eindigt in behaaglijke warmte of in ergernis, hangt af van drie dingen. Vermogen, warmteopslag en de keuring door de schoorsteenveger. Pas daarna komen de modellen.
Eerst de ruimte meten, dan de kilowatts kiezen
Opgegeven wordt een ruimteverwarmend vermogen in kubieke meters. Bij Justus bijvoorbeeld komt 5,5 kW nominaal vermogen overeen met maximaal 88 m³, 7 kW met maximaal 144 m³. Reken je vloeroppervlak maal de plafondhoogte: 35 m² bij 2,5 m hoogte geeft bijna 88 m³. Dat zijn richtwaarden voor gemiddeld geïsoleerde huizen. In nieuwbouw of na een renovatie wordt het met hetzelfde vermogen al snel te warm.
De Duitse brancheorganisatie van schoorsteenvegers (Bundesverband des Schornsteinfegerhandwerks) raadt daarom aan het vermogen door een vakbedrijf te laten berekenen en waarschuwt uitdrukkelijk voor overdimensionering. Een te grote kachel wordt met weinig lucht gestookt. Hij verbrandt slechter en de ruit roet aan.
Dan de warmteopslag. Chamotte of speksteen boven de vuurhaard neemt warmte op en geeft die na het doven nog af. Hoe zwaarder de opslag, hoe langer de nawarmte, maar ook hoe zwaarder de kachel. Zoek dus uit of de vloer dat draagt.
In luchtdichte huizen met een ventilatiesysteem hoort de verbrandingslucht van buiten te komen. Afzuigkappen mogen onder omstandigheden niet tegelijk draaien; raamcontactschakelaars of onderdrukbewakers lossen dat op. En een detail dat geen detail is: 30 of 33 cm diepte van de vuurhaard bepaalt of je brandhout past zonder dat je het moet inkorten.
Watervoerend: alleen met een plan voor de verwarming
Klinkt verleidelijk, maar het is een verwarmingsproject. Een watervoerende houtkachel geeft een deel van zijn warmte via een warmtewisselaar af aan het cv-water. Bij de Justus Faro Aqua 2.0 gaat volgens de fabrikant 4,5 van de 8,5 kW naar het water. Daarvoor moet hij op de verwarming worden aangesloten. Haas+Sohn schrijft in zijn documentatie dat de aansluiting alleen door een vakbedrijf mag gebeuren en dat zo’n kachel nooit zonder water en zonder thermische afvoerbeveiliging gebruikt mag worden. Zonder centrale verwarming met buffervat binnen bereik ben je beter af met een klassieke kachel met accumulatiesteen.
1. BImSchV en schoorsteenveger: wat echt geldt
Voor houtkachels die na 31 december 2014 zijn geplaatst, geldt fase 2 van de 1. BImSchV, de Duitse verordening voor kleine stookinstallaties (1. Bundes-Immissionsschutzverordnung). Een kamerkachel met vlakke verbranding mag volgens die regels maximaal 0,04 g/m³ stof en 1,25 g/m³ koolmonoxide uitstoten en moet minstens 73 procent rendement halen (bijlage 4). De fabrikant levert het bewijs via een typekeuring (§ 4 lid 3). Laat je dat certificaat bij de aankoop meegeven.
Vóór het eerste vuur moet de bevoegde districtsschoorsteenveger (Bezirksschornsteinfeger) de kachel en de aansluiting op de schoorsteen controleren. Die keuring is een overheidstaak, de keurmeester kies je dus niet zelf. Zinvol is een voorgesprek nog vóór de aankoop, want pas daar blijkt of je schoorsteen geschikt is voor het gewenste model. Binnen een jaar na de plaatsing schrijft de verordening bovendien een advies van de schoorsteenveger voor over bediening en brandstof (§ 4 lid 8).
En het fijnstof? Het Duitse Umweltbundesamt (UBA, de federale milieudienst) schat het aandeel van houtverbranding in huishoudens in de Duitse PM2,5-uitstoot voor 2020 op 18 procent, bijna evenveel als het hele wegverkeer. Een nieuwe kachel van zes tot acht kilowatt stoot volgens het UBA bij nominale belasting ongeveer 500 mg stof per uur uit. Als je dan stookt, doe het goed: alleen droog hout met 15 tot 20 procent restvocht, een tot twee jaar opgeslagen. Het UBA zelf raadt om gezondheids- en klimaatredenen in principe af om met hout te stoken.
Vijf houtkachels die bij Amazon te koop zijn
Hase, Skantherm, Spartherm en Leda bouwen ook gewilde kachels. Bij Amazon.de (Duitse webwinkel) zijn van deze merken echter alleen onderdelen te vinden of modellen die daar momenteel niet leverbaar zijn. Deze fabrikanten verkopen overwegend via de vakhandel, die plaatsing en keuring meteen mee regelt.
Justus Faro W+ 2.0
Boven de vuurhaard zit een warmteopslag van 85 kg, daarbij komt 7 kW nominaal vermogen. Justus geeft meer dan 80 procent rendement en een standaard aansluiting voor externe verbrandingslucht op. Dat alles weegt. Met stenen bekleding komt de kachel volgens Justus op ruim 300 kg inclusief verpakking. Voor een typische woonkamer tot ongeveer 55 m² vinden we hem toch de meest evenwichtige keuze van deze lijst.
Justus Usedom 5 W+ 2.0
Kleiner, lichter, goedkoper. De Usedom 5 W+ 2.0 heeft volgens Justus 5,5 kW en een accumulatiesteen van zo’n 34 kg. Genoeg voor ruimtes tot ongeveer 88 m³ en voor woningen waarin een grote kachel gewoon te veel zou zijn. De nawarmte is door de kleinere opslag korter dan bij de Faro W+.
Haas+Sohn Bali easy
Ovaal, met een grote ruit en natuursteenelementen; volgens Haas+Sohn staat de Bali ook goed in een hoek. Het technische datablad noemt 6 kW, minstens 75 procent rendement en maximaal 40 mg/m³ deeltjes, dus precies de grenswaarde van fase 2. Een warmteopslag ontbreekt. Stook je meestal alleen ’s avonds een paar uur, dan mis je die nauwelijks. Moet de warmte tot in de nacht duren, dan wel.
Haas+Sohn Kuopio II
Veel kachel: 8 kW nominaal vermogen, regelbaar tussen 2,4 en 8,8 kW, 207 kg gewicht en volgens het productblad 80,8 procent rendement. Winkels beschrijven hem als hoekkachel. In een goed geïsoleerd huis is hij voor één kamer te groot. Zinvol wordt hij in oude huizen met hoge plafonds of een open indeling.
Justus Faro Aqua 2.0
De watervoerende variant van de Faro levert volgens Justus 8,5 kW, waarvan 4,5 kW naar het cv-water gaat. Verwarmen kun je er volgens Justus ruimtes tot 200 m³ mee. Met de aankoop ben je er niet: pomp, veiligheidstechniek en de aansluiting door de installateur komen erbij. Voor een huis zonder buffervat raden we hem af.
Welke kachel in welk huis
- Woonkamer van 40 tot 55 m², geïsoleerd huis: Justus Faro W+ 2.0, vanwege de warmteopslag en het passende vermogen.
- Kleine ruimte of krap budget: Justus Usedom 5 W+ 2.0, de warmteopslag blijft behouden.
- Korte stookavonden, plaatsing in een hoek: Haas+Sohn Bali easy.
- Grote ruimte in een oud huis: Haas+Sohn Kuopio II, maar alleen na overleg met de schoorsteenveger.
- Ondersteuning van de verwarming met buffervat: Justus Faro Aqua 2.0, gepland met de installateur.
Goed gedroogd hout is het halve werk. Kloof je zelf, dan helpen het overzicht van houtklovers en het overzicht van accukettingzagen. Voor losse blokken en aanmaakhout volstaat vaak een kloofbijl (in het Engels).
Wat er geldt als er tegelijk een afzuigkap draait, legt de gids afzuigsturing met raamcontact uit.
Toelating, keuring en schoorsteen behandelt de gids houtkachel plaatsen. Kachels met een bakoven om te koken en te bakken vergelijken we in de gids houtkachel met bakoven (in het Engels).
Zoek je warmte die na het laatste blok nog nawerkt, lees dan de gids over de speksteenkachel met gewicht, vermogen en langdurig branden vergeleken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kW heeft een houtkachel voor mijn woonkamer nodig?
Fabrikanten geven een ruimteverwarmend vermogen in kubieke meters op: vloeroppervlak maal plafondhoogte. Bij Justus komt 5,5 kW overeen met maximaal 88 m³, 7 kW met maximaal 144 m³. Dat zijn richtwaarden voor gemiddeld geïsoleerde huizen. De Duitse brancheorganisatie van schoorsteenvegers raadt aan het vermogen door een vakbedrijf te laten berekenen en waarschuwt voor overdimensionering.
Waarom is een te grote houtkachel een probleem?
Een te grote kachel wordt met weinig lucht gestookt. Hij verbrandt slechter, de ruit roet aan en in de kamer wordt het toch te warm. In nieuwbouw of na een renovatie gebeurt dat met hetzelfde vermogen bijzonder snel.
Loont een houtkachel met accumulatiesteen?
Chamotte of speksteen boven de vuurhaard neemt warmte op en geeft die na het doven nog af. Hoe zwaarder de opslag, hoe langer de nawarmte, maar ook hoe zwaarder de kachel. Zoek vooraf uit of de vloer dat draagt. Stook je alleen 's avonds een paar uur, dan mis je een warmteopslag nauwelijks.
Aan welke grenswaarden moet een nieuwe houtkachel voldoen?
Voor kachels die na 31 december 2014 zijn geplaatst, geldt in Duitsland fase 2 van de 1. BImSchV (de Duitse verordening voor kleine stookinstallaties): maximaal 0,04 g/m³ stof, 1,25 g/m³ koolmonoxide en minstens 73 procent rendement. De fabrikant levert het bewijs via een typekeuring; laat je dat certificaat bij de aankoop meegeven.
Wanneer moet de schoorsteenveger de houtkachel keuren?
In Duitsland controleert de bevoegde districtsschoorsteenveger vóór het eerste vuur de kachel en de aansluiting. Die keuring is een overheidstaak, de keurmeester kies je niet zelf. Zinvol is een voorgesprek nog vóór de aankoop, want daar blijkt of de schoorsteen geschikt is voor het gewenste model.
Voor wie is een watervoerende houtkachel geschikt?
Een watervoerende kachel geeft een deel van zijn warmte af aan het cv-water, bij de Justus Faro Aqua 2.0 volgens de fabrikant 4,5 van de 8,5 kW. Hij moet door een vakbedrijf op de verwarming worden aangesloten. Zonder centrale verwarming met buffervat is een klassieke kachel met accumulatiesteen de betere keuze.
Bronnen
- 1. BImSchV, § 4 (typekeuring, advies)
- 1. BImSchV, bijlage 4 (grenswaarden fase 2)
- Bundesverband des Schornsteinfegerhandwerks: houtkachel plannen
- Umweltbundesamt: stoken met hout
- Umweltbundesamt: houtkachels, fijnstof en klimaat
- Justus: Faro W+ 2.0
- Justus: Usedom 5 W+ 2.0
- Justus: Faro Aqua 2.0
- Haas+Sohn: technisch datablad Bali
- Haas+Sohn: productblad Kuopio-II
- Haas+Sohn: productblad Belaqua (aanwijzingen voor watervoerende kachels)
Waar te koop
- Justus Faro W+ 2.0Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Justus Usedom 5 W+ 2.0Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Haas+Sohn Bali easyPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Haas+Sohn Kuopio IIPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Justus Faro Aqua 2.0Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Nog niet beslist?
Vergelijk rustig verder – alle artikelen in deze rubriek worden maandelijks gecontroleerd op nieuwe en uitgefaseerde modellen.








