Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een MIDI-keyboard maakt zelf geen enkele toon. Het stuurt alleen opdrachten naar de muzieksoftware, en precies daarom beslist bij de aankoop niet de klank, maar hoe goed toetsen, regelaars en software samenwerken. Voor de meeste thuisstudio’s is een model met 49 toetsen, pads en kant-en-klare DAW-koppeling zoals de Novation Launchkey 49 MK4 de verstandige middenweg. Wie onderweg produceert, kiest kleiner. Wie piano speelt, heeft meer toetsen nodig.
Hoeveel toetsen heb ik echt nodig?
Reken in octaven. 25 toetsen zijn ruim twee octaven, 37 toetsen drie, 49 toetsen vier en 61 toetsen vijf. Voor baslijnen, drums en losse melodieën volstaan twee octaven ruimschoots, omdat je het toonbereik met een knop kunt verschuiven. Zodra je echter links akkoorden en rechts een melodie wilt spelen, wordt het met 25 toetsen krap. Vanaf 49 toetsen hebben beide handen ruimte.
Vaak loopt het vast op het bureau. De Launchkey 49 MK4 is volgens Novation 73 cm breed, de M-Audio Keystation 61 MK3 volgens de fabrikant 99,5 cm. Voor een monitor met computertoetsenbord is dan vaak geen plek meer. Meet dus eerst de vrije ruimte en kies daarna het aantal toetsen.
Pianisten moeten eerlijk blijven. Halfgewogen toetsen (semi-weighted) voelen strakker aan dan lichte synthesizertoetsen, maar vervangen geen hamermechaniek. Wie klassiek oefent, is beter af met een instrument uit onze gids voor digitale piano’s.
Pads, regelaars, aftertouch: wat telt daarvan?
Pads zijn de rubberen vlakken om drums en samples in te spelen. Acht volstaan voor een drumkit, zestien maken daarnaast clips en akkoorden mogelijk. Eindeloze draaiknoppen hebben een voordeel ten opzichte van potmeters met aanslag: bij het wisselen tussen plug-ins springt geen waarde plotseling naar de stand van de knop. Faders lonen vooral als je het volume van meerdere sporen tegelijk mixt of drawbars van een orgel bedient.
Aftertouch wordt vaak verward. Bij kanaal-aftertouch werkt de druk na de aanslag op alle vastgehouden tonen tegelijk, bij polyfone aftertouch op elke toets afzonderlijk. Native Instruments bouwt polyfone aftertouch in het klavier van de Kontrol S49 MK3 in. Novation biedt hem bij de Launchkey MK4 op de pads. Bij strijkers en klanktapijten maakt dat een hoorbaar verschil. Voor beats is het bijzaak.
DAW-integratie: het deel dat je elke dag merkt
Elk MIDI-keyboard speelt in elke muzieksoftware noten. Het verschil zit in de scripts waarmee transport, mixer en plug-inregelaars werken zonder dat je ze met de hand toewijst. Controleer voor de aankoop of jouw software uitdrukkelijk wordt genoemd. Novation noemt voor de Launchkey MK4 eigen scripts voor Ableton Live, Logic, Cubase, Reason, FL Studio en Ardour, Akai voor de MPK Mini IV onder meer Logic Pro, GarageBand en FL Studio. Staat jouw DAW er niet tussen, dan blijft meestal alleen de omweg via Mackie Control of HUI over. Dat werkt, maar met minder comfort.
Kijk ook even naar de achterkant. Een 5-polige MIDI-aansluiting stuurt oudere synthesizers direct aan, de kleine modellen gebruiken daarvoor een 3,5-mm-jack en hebben een adapter nodig. Het geluid hoor je via de computer, dus via een audio-interface voor de thuisstudio en passende studiomonitors. Het keyboard zelf heeft geen audio-uitgang.
6 MIDI-keyboards vergeleken
Novation Launchkey 49 MK4
Vier octaven met halfgewogen toetsen, 16 pads met polyfone aftertouch, acht eindeloze draaiknoppen en een rij faders: dat is voor producers een uitgebalanceerd pakket. Daarbij komen volgens Novation een akkoordmodus, 30 toonladders en een arpeggiator met stappeneditor. Vanaf dit formaat kun je het klavier in zones verdelen, bijvoorbeeld bas links en piano rechts. Met 4,08 kg en 73 cm breedte blijft het een apparaat voor een vaste plek.
Novation Launchkey Mini 37 MK4
Bijna 48 cm breed, 0,98 kg licht. In plaats van wielen zijn er touchstrips voor toonhoogte en modulatie, de pads en draaiknoppen komen overeen met die van de grote broers. Drie octaven minitoetsen zijn een compromis. Voor ideeën in de trein volstaan ze.
Akai MPK Mini IV
De vierde generatie brengt volgens Akai ten opzichte van de voorganger echte pitch- en modulatiewielen, een kleurendisplay, transporttoetsen en een 5-polige MIDI-uitgang. De acht pads reageren op aanslag. Met 25 toetsen blijft het een gereedschap voor beats en schetsen, geen instrument om stukken door te spelen. De meegeleverde software draait volgens de fabrikant niet op iPad of Android, als eenvoudig MIDI-apparaat werkt het keyboard daar toch.
Arturia KeyLab Essential 61 mk3
Vijf octaven, negen faders met 30 mm slag en negen draaiknoppen maken de KeyLab Essential de keuze voor iedereen die arrangementen spoor voor spoor met de hand mixt. Arturia noemt scripts voor FL Studio, Logic Pro, Ableton Live, Cubase en Bitwig. De pedaalingang is in te stellen als sustain, expressie of voetschakelaar. Slechts acht pads is voor wie alleen beats bouwt wat krap.
Native Instruments Kontrol S49 MK3
Hier zit een halfgewogen Fatar-klavier met polyfone aftertouch, daarboven laat de Light Guide met kleuren zien welke toetsen een instrument gebruikt. Vier pedaalaansluitingen en MIDI in en out heeft verder geen van de zes modellen. Levert de computer te weinig stroom, dan neemt een tweede USB-C-aansluiting een netadapter op. Wie niet met NI-instrumenten of NKS-plug-ins werkt, gebruikt een groot deel daarvan niet.
M-Audio Keystation 61 MK3
Het tegenmodel van al die pads. 61 halfgewogen toetsen, een fader, wielen, transporttoetsen, meer niet. Volgens M-Audio werkt het op de iPad met de camera-adapter van Apple. Voor pianisten en songwriters die vooral noten inspelen, is dat eerlijker dan een bedieningspaneel vol knoppen die nooit worden gebruikt.
Zo zouden wij kiezen
- Produceren aan een vast bureau met Ableton, Logic of FL Studio: Novation Launchkey 49 MK4.
- Laptop in de rugzak, weinig ruimte: Launchkey Mini 37 MK4, voor alleen beats ook de Akai MPK Mini IV.
- Met twee handen spelen en veel met faders mixen: Arturia KeyLab Essential 61 mk3.
- Expressief spelen met NI-instrumenten: Native Instruments Kontrol S49 MK3.
- Alleen noten inspelen, zonder pads: M-Audio Keystation 61 MK3.
Kijk voor je bestelt in de lijst met ondersteunde DAW’s. Staat jouw software daar niet in, dan is het mooiste bedieningspaneel maar half zoveel waard.
Zoek je een instrument met eigen klanken en hamermechaniek, dan lees je onze ervaringen in de test van de digitale piano Kawai CN39.
Veelgestelde vragen
Hoeveel toetsen heeft een MIDI-keyboard nodig?
Reken in octaven: 25 toetsen zijn ruim twee, 49 toetsen vier octaven. Voor baslijnen, drums en losse melodieën volstaan twee octaven, omdat je het toonbereik kunt verschuiven. Voor akkoorden links en melodie rechts hebben beide handen vanaf 49 toetsen ruimte.
Vervangt een halfgewogen MIDI-keyboard een piano?
Nee. Halfgewogen toetsen voelen strakker aan dan lichte synthesizertoetsen, maar vervangen geen hamermechaniek. Wie klassiek oefent, is beter af met een digitale piano. Voor pianisten die vooral noten inspelen, biedt de M-Audio Keystation 61 MK3 in elk geval vijf octaven.
Wat is het verschil tussen kanaal- en polyfone aftertouch?
Bij kanaal-aftertouch werkt de druk na de aanslag op alle vastgehouden tonen tegelijk, bij polyfone aftertouch op elke toets afzonderlijk. Native Instruments bouwt hem in het klavier van de Kontrol S49 MK3 in, Novation bij de Launchkey MK4 in de pads. Bij strijkers en klanktapijten hoor je dat, voor beats is het bijzaak.
Waarom is de DAW-integratie zo belangrijk?
Elk MIDI-keyboard speelt in elke software noten. Het verschil zit in de scripts waarmee transport, mixer en plug-inregelaars werken zonder dat je ze met de hand toewijst. Staat jouw DAW niet in de lijst, dan blijft meestal alleen Mackie Control of HUI over, met minder comfort.
Heeft een MIDI-keyboard een eigen klank?
Nee, het stuurt alleen opdrachten naar de muzieksoftware en heeft geen audio-uitgang. Het geluid hoor je via de computer, dus via een audio-interface en passende studiomonitors. Oudere synthesizers kun je via de MIDI-aansluiting direct aansturen.
Welk MIDI-keyboard is geschikt om met faders te mixen?
De Arturia KeyLab Essential 61 mk3 biedt vijf octaven, negen faders met 30 mm slag en negen draaiknoppen. Zo mix je arrangementen spoor voor spoor met de hand. Slechts acht pads is voor wie alleen beats bouwt wat krap.
Bronnen
- Novation: Launchkey MK4, modeloverzicht
- Novation: Launchkey 49 MK4, technische gegevens
- Novation: Launchkey Mini 37 MK4, technische gegevens
- Akai Professional: MPK Mini IV, veelgestelde vragen
- Arturia: KeyLab Essential mk3
- Native Instruments: Kontrol S-Series MK3, handleiding (Keyboard Overview)
- Native Instruments: Kontrol S-Series MK3, handleiding (DAW Control)
- M-Audio: Keystation 61 MK3
Waar te koop
- Novation Launchkey 49 MK4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Novation Launchkey Mini 37 MK4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.deProefmonster bij CoolblueProefmonster bij Coolblue- Akai MPK Mini IVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Arturia KeyLab Essential 61 mk3 (schwarz)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Native Instruments Kontrol S49 MK3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- M-Audio Keystation 61 MK3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Nog niet beslist?
Vergelijk rustig verder – alle artikelen in deze rubriek worden maandelijks gecontroleerd op nieuwe en uitgefaseerde modellen.








