Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een slagmoersleutel voor het wisselen van banden moet vooral één ding kunnen: vastgeroeste wielmoeren losdraaien. Bij het vastdraaien moet hij juist vroeg stoppen. Daarom telt bij de aankoop het losbreekmoment meer dan het grote getal op de doos, en is een lage eerste stand belangrijker dan de derde. Voor autowielen in je eigen garage vinden we de Makita DTW700 de evenwichtige keuze, omdat hij allebei biedt.
Een rekenvoorbeeld laat zien waarom. Wielbouten van personenauto’s worden volgens Einhell meestal met 80 tot 160 Nm aangedraaid; de precieze waarde staat in het instructieboekje van de auto. Zelfs de zwakste stand van de meeste apparaten hier ligt daarboven. Een slagmoersleutel met 1.000 Nm aandraaimoment zet een wielmoer dus niet beter vast. Alleen vaster.
Losbreekmoment, standen, dop: wat bij het wielwisselen echt telt
Fabrikanten noemen twee waarden. Het aandraaimoment beschrijft hoe krachtig het apparaat een bout vastzet. Het losbreekmoment, ook wel losdraaimoment genoemd, geeft aan welke weerstand het bij het losdraaien overwint. Na een winter met strooizout bepaalt die tweede waarde of de moer loskomt of niet. Bij autowielen biedt 800 Nm al ruim marge ten opzichte van het aandraaimoment; meer heb je nodig als je bestelwagens, aanhangers of landbouwmachines onderhoudt.
De standen zijn het tweede punt. Goed is een apparaat waarvan de laagste stand dicht bij de doelwaarde blijft of dat bij het aandraaien zelf uitschakelt. Dan draait de slagmoersleutel de moer vlot aan zonder hem te ver aan te halen. De laatste slag geef je in elk geval met de momentsleutel. Bosch schrijft in de handleiding van de GDS 18V-1000 uitdrukkelijk dat het werkelijk bereikte aanhaalmoment altijd met een momentsleutel moet worden gecontroleerd. Welke modellen daarvoor geschikt zijn, lees je in onze gids over momentsleutels.
Blijft de dop over. Op een slagmoersleutel horen slagvaste krachtdoppen op de vierkant, geen handdoppen uit de ratelset. Ook dat eist Bosch in de veiligheidsinstructies: alleen slagvaste inzetstukken, omdat alleen die geschikt zijn voor slagmoersleutels. Voor lichtmetalen velgen zijn er doppen met een kunststof huls die de rand van de boutgaten moeten sparen. Een verlengstuk maakt de verbinding volgens Bosch verender; het haalbare draaimoment daalt en de slagduur neemt toe. Wil je toch al een set kopen, dan vind je tips in onze gids over dopsleutelsets.
Bij de vierkant zelf zijn er twee uitvoeringen. Bij een borgring houdt een ring de dop vast door klemming; wisselen gaat snel. Bij een kogelvergrendeling klikt een verende kogel of pen in de dop. Beide werken met gangbare krachtdoppen van 1/2 inch.
Eerst het accusysteem, dan het apparaat
Een slagmoersleutel trekt kortstondig veel stroom. Bosch noemt voor het volle vermogen van de GDS 18V-1000 een ProCORE18V-accu vanaf 5,5 Ah; Einhell adviseert voor de IMPAXXO 18/450 minimaal 2,5 Ah. Heb je al accu’s van één merk op de plank liggen, koop dan het losse apparaat en bespaar je een extra lader. Hoe de platforms verschillen, legt onze gids over accusystemen uit. Alleen vanwege de slagmoersleutel van merk wisselen vinden we de verkeerde weg.
Vijf slagmoersleutels met 1/2 inch naast elkaar
| Model | Aandraaien / losdraaien (opgave fabrikant) | Standen | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Makita DTW700 | 700 Nm / 1.000 Nm | 4 standen vanaf 150 Nm, auto-stop | Autowielen, werkplaats thuis |
| Einhell IMPAXXO 18/450 | 450 Nm / 800 Nm | 3 versnellingen vanaf 200 Nm | Seizoenswissel, bezitters van Power-X-Change |
| DeWalt DCF892 | 813 Nm / bijna 1.100 Nm | 4 standen, waarvan één controlestand | krappe wielkasten, montage |
| Bosch Professional GDS 18V-1000 | 1.000 Nm / 1.600 Nm | 3 standen vanaf 350 Nm | Bestelwagens, aanhangers, bouwplaats |
| Milwaukee M18 FHIW2F12 | 1.491 Nm / 2.034 Nm | 4 standen, losdraaimodus | Vrachtwagens, landbouwtechniek, staalbouw |
Makita DTW700
Makita geeft vier standen op met 150, 200, 320 en 700 Nm, het losbreekmoment ligt op 1.000 Nm. Daarbij komt een auto-stop in drie standen voor rechts- en linksom draaien, die de fabrikant uitdrukkelijk noemt voor het wisselen van banden. Met 170 mm lengte en 2,0 kg zonder accu blijft het apparaat handzaam. De stand van 150 Nm ligt dicht bij gangbare waarden voor wielbouten, en precies daarom staat de DTW700 bij ons bovenaan.
Einhell IMPAXXO 18/450
Einhell noemt 450 Nm aandraaimoment en 800 Nm losbreekmoment, verdeeld over drie versnellingen met 200, 280 en 450 Nm. In de doos zit al een doppenset voor het wisselen van banden. Het apparaat weegt 1,99 kg. Voor twee keer per jaar zomer- en winterwielen is dat genoeg. Voor vastgebakken moeren aan een aanhanger is de marge krapper.
DeWalt DCF892
Met 175 mm totale lengte is de DCF892 kort. DeWalt noemt meer dan 800 Nm bij het aandraaien en een losbreekmoment van bijna 1.100 Nm. De vierde stand is een controlestand die het rechtsom draaien stopt zodra de bout aanligt; dat helpt bij het aanzetten. De dop wordt vastgehouden door een kogelvergrendeling, het slagmechanisme zit in een aluminium behuizing.
Bosch Professional GDS 18V-1000
Bosch geeft 1.000 Nm aanhaalmoment en 1.600 Nm losbreekmoment op, in drie standen met 350, 700 en 1.000 Nm. De opname heeft een borgring. Hij weegt 2,9 kg zonder accu, en het volle vermogen krijg je volgens de fabrikant alleen met grote ProCORE-accu’s. Voor autowielen is dat meer apparaat dan nodig. Wie bestelwagens of aanhangers onderhoudt, krijgt er wel veel reserve bij het losdraaien voor terug.
Milwaukee M18 FHIW2F12
Dit is een andere klasse. Milwaukee noemt 1.491 Nm aanhaalmoment en 2.034 Nm losbreekmoment bij 193 mm lengte. De vierde modus draait moeren met vol draaimoment los en schakelt daarna terug naar 750 tpm. Voor de gezinsauto is dat duidelijk overgedimensioneerd. In een werkplaats voor vrachtwagens of landbouwtechniek is het zinvol.
Lawaai, trillingen en de juiste werkwijze
Slagmoersleutels maken veel lawaai. Makita geeft voor de DTW700 een geluidsdrukniveau van 97 dB(A) op, Bosch voor de GDS 18V-1000 93,5 dB(A), met de toevoeging: draag gehoorbescherming. Ter vergelijking: de Duitse arbeidsbeschermingsverordening voor lawaai en trillingen (Lärm- und Vibrations-Arbeitsschutzverordnung) legt de onderste actiewaarde op 80 dB(A) en de bovenste op 85 dB(A), telkens gerekend over een werkdag van acht uur. Voor hand-armtrillingen gelden daar 2,5 m/s² als actiewaarde en 5 m/s² als grenswaarde. Makita noemt bij aandraaien onder maximale belasting 19,0 m/s². Wie beroepsmatig dagelijks wielen wisselt, moet die getallen kennen.
Bij het monteren adviseert de ADAC (Duitse automobielclub): wielmoeren kruiselings met het voorgeschreven draaimoment aandraaien, de schroefdraad principieel niet invetten en de verbinding na ongeveer 50 km nog eens controleren. De slagmoersleutel zet de moeren dus alleen aan, in de laagste stand of met auto-stop. Daarna komt de momentsleutel. Bosch legt in de handleiding ook uit waarom lang doorslaan niets oplevert: het maximale moment is na zes tot tien seconden slagduur bereikt, daarna stijgt het nog maar minimaal.
Welke slagmoersleutel bij welke garage past
- Autowielen in je eigen garage: Makita DTW700. Lage eerste stand, auto-stop, 1.000 Nm om los te draaien.
- Twee wielwissels per jaar en al accu’s van Einhell: IMPAXXO 18/450, de doppenset zit erbij.
- Weinig ruimte in de wielkast of montagewerk: DeWalt DCF892 met 175 mm lengte.
- Bestelwagen, caravan, aanhanger: Bosch GDS 18V-1000, mits je grote accu’s hebt.
- Bedrijfsvoertuigen en zware boutverbindingen: Milwaukee M18 FHIW2F12.
Ons standpunt is eenvoudig. Koop op losbreekmoment en laagste stand, niet op de hoogste waarde. En leg de momentsleutel er meteen naast.
Veelgestelde vragen
Hoeveel draaimoment heeft een slagmoersleutel nodig voor wielmoeren?
Wielbouten van personenauto's worden volgens Einhell meestal met 80 tot 160 Nm aangedraaid. Doorslaggevend is het losbreekmoment voor vastgeroeste moeren. Bij autowielen biedt 800 Nm al ruim marge; meer heb je nodig voor bestelwagens, aanhangers of landbouwmachines.
Wat is het verschil tussen aandraaimoment en losbreekmoment?
Het aandraaimoment beschrijft hoe krachtig het apparaat een bout vastzet. Het losbreekmoment, ook wel losdraaimoment genoemd, geeft aan welke weerstand het bij het losdraaien overwint. Na een winter met strooizout bepaalt die tweede waarde of de moer loskomt of niet.
Kan ik wielmoeren met de slagmoersleutel vastdraaien?
Alleen aanzetten, in de laagste stand of met auto-stop. De laatste slag geef je met de momentsleutel; dat schrijft ook Bosch voor in de handleiding van de GDS 18V-1000. De ADAC (Duitse automobielclub) adviseert kruiselings aan te draaien, de schroefdraad niet in te vetten en na ongeveer 50 km te controleren.
Welke doppen heb ik nodig voor de slagmoersleutel?
Slagvaste krachtdoppen, geen handdoppen uit de ratelset; zo staat het ook in de veiligheidsinstructies van Bosch. Voor lichtmetalen velgen zijn er doppen met een kunststof huls die de rand van de boutgaten moeten sparen. Een verlengstuk verlaagt volgens Bosch het haalbare draaimoment.
Welke slagmoersleutel past bij twee wielwissels per jaar?
Heb je al accu's van Einhell, dan zit je goed met de IMPAXXO 18/450: 800 Nm losbreekmoment, drie versnellingen vanaf 200 Nm en een doppenset in de doos. Voor vastgebakken moeren aan een aanhanger is de marge krapper. Alleen vanwege de slagmoersleutel van merk wisselen vinden we de verkeerde weg.
Heb ik bij een slagmoersleutel gehoorbescherming nodig?
Ja. Makita geeft voor de DTW700 een geluidsdrukniveau van 97 dB(A) op, Bosch voor de GDS 18V-1000 93,5 dB(A), met de uitdrukkelijke instructie: draag gehoorbescherming. De Duitse arbeidsbeschermingsverordening voor lawaai en trillingen (Lärm- und Vibrations-Arbeitsschutzverordnung) legt de onderste actiewaarde op 80 dB(A), gerekend over een werkdag van acht uur.
Bronnen
- Makita: DTW700 accu-slagmoersleutel, technische gegevens
- Einhell: IMPAXXO 18/450, technische gegevens
- DeWalt: DCF892NT 18V XR accu-slagmoersleutel
- Bosch Professional: GDS 18V-1000, technische gegevens
- Bosch Professional: handleiding GDS 18V-1000 (pdf)
- Milwaukee: M18 FHIW2F12
- Einhell: tips voor het wisselen van banden
- ADAC: banden of wielen zelf wisselen
- LärmVibrationsArbSchV § 6 (Duitse verordening): actiewaarden lawaai
- LärmVibrationsArbSchV § 9 (Duitse verordening): waarden voor trillingen
Waar te koop
- Makita DTW700 (DTW700Z, ohne Akku)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Einhell IMPAXXO 18/450 (ohne Akku)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- DeWalt DCF892Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Professional GDS 18V-1000Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Milwaukee M18 FHIW2F12Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
