Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Of een slimme lichtschakelaar een goede aankoop wordt, hangt af van één enkele draad. Zit er in de schakeldoos een nulleider, meestal blauw, dan is een kleine inbouwmodule zoals de Shelly 1PM Mini Gen4 in de meeste gevallen de verstandige oplossing. Ontbreekt die, dan blijven de Shelly 1L Gen3 met bypass, een draadloze drukknop of een schakelelement van de elektricien over. Wie dat vóór de aankoop niet weet, bestelt al snel het verkeerde apparaat.
Juist in oudere huizen komen in de schakeldoos vaak alleen de fase en de draad naar de lamp binnen. Voor een gewone schakelaar is dat genoeg. Een draadloze module wil echter continu stroom. Zonder nulleider lukt dat alleen met trucs.
Vier vragen voordat je bestelt
Is er een nulleider? Daarvan hangt de apparaatklasse af. Apparaten zonder nulleider halen hun stroom via de lamp en hebben meestal een minimale belasting nodig of een bypass die parallel aan de lamp zit. En hoe vol is de doos? Achter een schakelaar met veel aders wordt het krap; platte modules hebben daar een voordeel.
Welk draadloos protocol, welke centrale? Wifi-modules werken zonder extra kastje. Zigbee, DECT en Thread hebben een bridge nodig: de FRITZ!Box of een Thread-router. Wat bij jou past, lees je in onze gids smarthomecentrale kopen. Matter is op zijn beurt geen eigen draadloos protocol. Het is een gemeenschappelijke taal, waardoor een module in Apple Home, Google Home, Alexa of Home Assistant evengoed verschijnt.
Module of drukknop? Een module (actor) schakelt de stroom naar de lamp. Een draadloze drukknop stuurt alleen een commando, bijvoorbeeld naar slimme lampen of tussenstekkers.
Wie bouwt hem in? Een module achter de lichtschakelaar is een ingreep in de elektrische installatie van het huis. Volgens § 13 lid 2 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen het aanleggen, uitbreiden en wijzigen van de installatie achter de hoofdzekering alleen worden uitgevoerd door de netbeheerder of door een bedrijf dat in het installateursregister staat. Uitgezonderd zijn zuivere onderhoudswerkzaamheden. Een extra draadloze module met bypass is naar ons oordeel geen onderhoud. Laat de inbouw daarom over aan een erkende elektricien. Fouten aan 230 volt zijn levensgevaarlijk en kunnen bij schade je verzekeringsdekking kosten. Van de apparaten hier monteer je alleen de FRITZ!-drukknop zelf; die wordt op de muur geplakt of geschroefd.
Zeven oplossingen voor de schakeldoos
| Model | Nulleider | Protocol en centrale | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Shelly 1PM Mini Gen4 | nodig | Wifi, Bluetooth, Matter of Zigbee | Dozen met nulleider, open systemen |
| Shelly 1L Gen3 | niet nodig, bypass meegeleverd | Wifi, Bluetooth, Matter volgens de fabrikant via update | Oud huis zonder blauwe draad |
| Philips Hue Wandschalter-Modul | niet nodig (batterij) | Zigbee, Hue Bridge nodig | Huishoudens met Hue-lampen |
| FRITZ!DECT 440 | geen bedrading | DECT ULE, FRITZ!Box met DECT-basis | FRITZ!-huishoudens, huurders |
| Homematic IP Schalt-Mess-Aktor für Markenschalter | nodig | Homematic IP, Access Point of centrale | Bestaande schakelaarserie houden |
| Eve Light Switch | nodig | Thread, Bluetooth, Apple Home | iPhone-huishoudens |
| Gira System 3000 Bedienaufsatz BT mit Elektronischem Schalteinsatz | met en zonder | Bluetooth, Gira System 3000 App | Nieuwbouw of renovatie met elektricien |
Shelly 1PM Mini Gen4: klein, open, met energiemeting
Met 29 bij 34 bij 16 millimeter past de module volgens de fabrikant achter bijna elke schakelaar. Hij schakelt tot 8 ampère, meet het verbruik en communiceert via wifi en Bluetooth. Af fabriek draait hij in het Matter-profiel; met een druk op de knop schakelt hij over naar Zigbee. Eén voorwaarde is echter niet onderhandelbaar: fase en nulleider moeten aanwezig zijn.
Shelly 1L Gen3: de oplossing voor het oude huis
De 1L Gen3 heeft genoeg aan alleen de fase. Daartegenover staat een meegeleverde bypass die parallel aan de lamp zit, bij ledlampen volgens Shelly verplicht. Bij 200 watt is het einde verhaal. Een plafondlamp kan de module aan, de halogeen staande lamp in de woonkamer eerder niet. Matter belooft de fabrikant via een firmware-update; energiemeting is er niet.
Philips Hue Wandschalter-Modul: geen stroom, alleen commando’s
Een knoopcel van het type CR2450 voedt de module, die achter de bestaande schakelaar verdwijnt. Stroom schakelt hij niet. Hij vertelt de Hue-lampen wat ze moeten doen, en die hebben daarvoor continu stroom nodig. Philips vereist een Hue Bridge. Zonder Hue-lampen in huis is de module gewoon het verkeerde product.
FRITZ!DECT 440: de drukknop zonder schroevendraaier aan de stroomkring
Een inbouwmodule heeft FRITZ! niet in het assortiment. De 440 is een draadloze drukknop met vier vrij in te stellen toetsen, e-paperdisplay, temperatuur- en vochtigheidssensor en twee AAA-batterijen. Hij zit aan een magnetische wandhouder en bedient volgens het gegevensblad de tussenstekkers FRITZ!DECT 200 en 210 en de ledlamp FRITZ!DECT 500. Voorwaarde is een FRITZ!Box met DECT-basis. Huurders zijn daarmee vaak het best af, omdat er geen leiding wordt aangeraakt. Passende tussenstekkers vind je in de gids slimme stekker (in het Engels).
Homematic IP Schalt-Mess-Aktor für Markenschalter
Deze module (een schakel- en meetactor voor merkschakelaars) vervangt het schakelelement en neemt via adapters het afdekraam en de wip van veel merkseries over. Hij schakelt tot 1.150 watt. Omdat hij meet of de lamp brandt, werkt hij ook in hotel- en kruisschakelingen. Volgens het gegevensblad zijn een nulleider en een Homematic IP Access Point of een centrale nodig. Zonder bestaand Homematic IP koop je met de module dus een compleet draadloos systeem inclusief centrale.
Eve Light Switch: bedoeld voor Apple Home
Eve vervangt de complete schakelaar en levert een eigen afdekking in 55-millimeterformaat mee; bestaande afdekplaten passen volgens de fabrikant niet. De communicatie loopt via Thread en Bluetooth. Het apparaat kan 1.150 watt aan en begrijpt commando’s uit een bestaande hotel- of kruisschakeling. Zonder nulleider werkt er niets. Matter noemt Eve op de Duitse productpagina voor deze versie niet. Gebruik je Google Home of Alexa, dan zit je bij Shelly beter.
Gira System 3000 met Bluetooth-opzetstuk
Bij Gira zijn techniek en bediening gescheiden. De Elektronischer Schalteinsatz 5405 00 (elektronisch schakelelement) werkt volgens het gegevensblad met en zonder nulleider. Zonder nulleider schakelt hij volgens het dimprincipe; ledlampen moeten dan dimbaar zijn, en de minimale belasting voor gloeilampen stijgt naar 50 watt. Het Bedienaufsatz BT (bedieningsopzetstuk) slaat tot 40 schakeltijden op, heeft een astrofunctie en wordt via Bluetooth ingesteld met de Gira System 3000 App. Matter ontbreekt. Het systeem is zinvol waar al Gira-schakelaars zijn ingebouwd en er toch een elektricien wordt ingeschakeld.
Welke aanpak bij jouw schakeldoos past
Is er een nulleider en ligt het platform nog open, neem dan de Shelly 1PM Mini Gen4: klein, met energiemeting en Matter. Ontbreekt de blauwe draad, maar hangt er een gewone lamp aan, dan past de Shelly 1L Gen3 met bypass, zolang de belasting onder de 200 watt blijft.
Met Hue-lampen in huis is de Hue Wandschalter-Modul de logische keuze. Dan maakt de oude schakelaar de lampen niet meer stroomloos. In een huurwoning met FRITZ!Box kies je de FRITZ!DECT 440 en combineer je die met slimme tussenstekkers of FRITZ!-lampen.
Moet de schakelaarserie blijven en draait Homematic IP al, dan is de Schalt-Mess-Aktor für Markenschalter de juiste keuze. Huishoudens die volledig op Apple Home draaien en een nulleider hebben, komen uit bij de Eve Light Switch. En bij een renovatie met Gira-schakelaars blijft System 3000 met Bluetooth-opzetstuk over, ingebouwd door de elektricien.
Moet het licht ook buiten slim schakelen? Lampen en bewegingsmelders daarvoor vind je in de gids slimme buitenverlichting.
Veelgestelde vragen
Waarom is de nulleider zo belangrijk bij een slimme lichtschakelaar?
Een draadloze module wil continu stroom. In oudere huizen komen in de schakeldoos vaak alleen de fase en de draad naar de lamp binnen. Apparaten zonder nulleider halen hun stroom via de lamp en hebben meestal een minimale belasting nodig of een bypass die parallel aan de lamp zit.
Mag ik een slimme lichtschakelaar zelf inbouwen?
Een module achter de lichtschakelaar is een ingreep in de elektrische installatie. Volgens § 13 lid 2 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen dat alleen de netbeheerder of een geregistreerd installatiebedrijf. Fouten aan 230 volt zijn levensgevaarlijk en kunnen je verzekeringsdekking kosten. Van de besproken apparaten kun je alleen de FRITZ!DECT 440 zelf monteren.
Wat is het verschil tussen een schakelmodule en een draadloze drukknop?
Een module schakelt de stroom naar de lamp. Een draadloze drukknop stuurt alleen een commando, bijvoorbeeld naar slimme lampen of tussenstekkers. De Philips Hue Wandschalter-Modul werkt op een knoopcel en vertelt de Hue-lampen wat ze moeten doen; die hebben daarvoor wel continu stroom nodig.
Welke slimme lichtschakelaar is geschikt voor huurders?
Huurders zijn met de FRITZ!DECT 440 vaak het best af, omdat er geen leiding wordt aangeraakt. De draadloze drukknop zit aan een magnetische wandhouder en bedient FRITZ!-tussenstekkers en de ledlamp FRITZ!DECT 500. Voorwaarde is een FRITZ!Box met DECT-basis.
Heb ik voor een slimme lichtschakelaar een centrale nodig?
Wifi-modules zoals die van Shelly werken zonder extra kastje. Zigbee, DECT en Thread hebben een bridge nodig: de FRITZ!Box of een Thread-router. Matter is geen eigen draadloos protocol, maar een gemeenschappelijke taal waardoor een module in Apple Home, Google Home, Alexa of Home Assistant verschijnt.
Kan ik mijn bestaande schakelaarserie houden?
De Homematic IP Schalt-Mess-Aktor für Markenschalter neemt via adapters het afdekraam en de wip van veel merkseries over en werkt ook in hotel- en kruisschakelingen. Hij heeft een nulleider nodig en een Access Point of een centrale. Bij de Eve Light Switch passen bestaande afdekplaten volgens de fabrikant daarentegen niet.
Bronnen
- Niederspannungsanschlussverordnung (Duitse wet), § 13 Elektrische Anlage
- Shelly: 1PM Mini Gen4
- Shelly: 1L Gen3
- Philips Hue: Wandschalter-Modul
- Gegevensblad FRITZ!DECT 440
- Homematic IP: gegevensblad Schalt-Mess-Aktor für Markenschalter
- Eve: Light Switch
- Gira: gegevensblad System 3000 Elektronischer Schalteinsatz
- Gira: gegevensblad System 3000 Bedienaufsatz BT
Waar te koop
- Shelly 1PM Mini Gen4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly 1L Gen3 mit BypassPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Philips Hue Wandschalter-ModulPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- FRITZ!DECT 440Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Schalt-Mess-Aktor für MarkenschalterPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Eve Light SwitchPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gira System 3000 Bedienaufsatz BTPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de

