Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Wie met astrofotografie begint, koopt vaak eerst een nieuw objectief. Het knelpunt zit ergens anders. De aarde draait 15 graden per uur, en al na een paar seconden belichting trekken sterren kleine strepen. Daarom begin je met een volgmontering zoals de Sky-Watcher Star Adventurer 2i, en pas daarna met de lichtsterke groothoek. Wie helemaal geen camera heeft of zich niet met beeldbewerking wil bezighouden, is beter af met een smarttelescoop van ZWO.
Heb je al een camera? Dan telt eerst de montering
Een reistracker is in de kern een kleine motor met wormwiel die de camera om een as draait die parallel loopt aan de aardas. Om dat te laten werken, moet die as op de hemelpool gericht zijn. Bij ons ligt die vlak naast de Poolster. Beide trackers in deze gids hebben daarvoor een verlichte poolzoeker ingebouwd. De pooluitlijning vraagt de eerste keer geduld. Met wat oefening wordt het routine.
Op papier dragen de toestellen 5 kilogram. Dat klinkt als reserve. Reken toch eerlijk: camera met accu, objectief, balhoofd, contragewicht. Een Samyang 14 mm weegt volgens de fabrikant met Sony E-vatting al 708 gram. Hoe dichter de belasting bij de grens ligt, hoe eerder een tracker bij langere belichtingen het spoor kwijtraakt. Voor teleobjectieven boven 200 mm is een reistracker sowieso de verkeerde plek. Daar begint het terrein van de grote monteringen, die we in de telescoopgids bespreken.
Een degelijk statief hoort erbij. Een licht reisstatief volstaat voor groothoek, maar wiebelt bij wind. Tips over poten en koppen staan in onze reisstatief-gids.
Zes bouwstenen voor de nachthemel
Sky-Watcher Star Adventurer 2i
Het kleine kastje weegt volgens de handleiding 1 kg en draagt tot 5 kg. Het werkt op vier AA-batterijen of via een powerbank op de mini-usb-aansluiting, bedient zelf de ontspanner van de camera en is via een app over wifi in te stellen. Handig is het dithering: de tracker verschuift het beeld tussen de opnamen minimaal, waardoor je bij het stapelen hotpixels en satellietsporen makkelijker verwijdert. Eén detail staat pas in het gegevensblad. Sky-Watcher noemt als bedrijfstemperatuur 0 tot 40 °C. Voor vriesnachten in januari is dat geen belofte.
iOptron SkyGuider Pro
Dezelfde belasting. Andere energie. Een ingebouwde lithium-polymeeraccu van 2.000 mAh laadt via mini-usb; volgens iOptron is na vijf uur 80 procent bereikt. De 5 kg belasting geldt uitgebalanceerd en zonder het 1,35 kg zware contragewicht. Naast sterren-, zon- en maansnelheid is er de halve sterrensnelheid. Die verdeelt de beweging tussen hemel en voorgrond, zodat beide maar licht onscherp worden. Zie je op tegen de pooluitlijning, dan is er een pakket met de elektronische poolzoeker iPolar.
ZWO Seestar S50 Pro
Telescoop, camera, motor en besturing zitten in één behuizing. Achter de 50-mm-optiek met vier lenzen en ED-glas zit een sensor van 8,3 megapixel; het beeldveld meet 2,8 graden. Een dualbandfilter voor H-alfa en OIII is ingebouwd, plus een tweede groothoekcamera om uit te richten. Tot negen uur gebruiksduur noemt ZWO, wel bij meer dan 25 °C. Zulke waarden biedt een herfstnacht zelden. Belichtingen van 60 seconden zijn er alleen in de equatoriale modus met een nauwkeurige pooluitlijning; daarvoor biedt ZWO de kantelkop TH10 aan.
ZWO Seestar S30 Pro
Klein en licht. De kleinere uitvoering weegt 1,65 kg en past daarmee ook in een dagrugzak die al statief, hoofdlamp en een warme jas voor de nacht moet dragen. Met 30 mm opening verzamelt hij minder licht, maar toont met 4,6 graden een duidelijk groter beeldveld. Uitgestrekte nevelvelden passen zo makkelijker op één foto. Accu: 6.000 mAh, volgens ZWO zo’n zes uur. Voor de equatoriale modus noemt de fabrikant extra accessoires als voorwaarde.
Samyang MF 14mm F2.8 MK2
Een beeldhoek van 115,7 graden op full frame haalt de hele boog van de Melkweg inclusief voorgrond in beeld. Scherpstellen gaat met de hand, wat ’s nachts toch al gebruikelijk is; een focusvergrendeling houdt de instelling vast als je aan de ring blijft haken. Volgens Samyang zijn alle vattingen behalve Nikon F spatwaterdicht. De bolle frontlens heeft geen filterschroefdraad. Wie later wil filteren, heeft een clipfilter voor de camerabody nodig. Meer brandpuntsafstand voor maan en planeten levert wat we in de gids over teleobjectieven beschrijven, wel alleen met een montering die zulke gewichten draagt.
Optolong L-Pro tegen de lichtkoepel van de stad
Het multibandfilter dempt volgens Optolong de natriumlijn bij 589 nm en kwik bij 435 en 578 nm, maar laat H-alfa, H-bèta, OIII en SII door. Het is bedoeld voor sterrenstelsels, reflectienevels en bolvormige sterrenhopen. Je krijgt het als 1,25- en 2-inch-filter, als 77- en 82-mm-schroeffilter en als clip voor Canon-, Nikon- en Sony-body’s.
Eén grens moet je kennen. Witte led-straatlantaarns stralen niet in afzonderlijke lijnen, maar over een breed deel van het spectrum. Tegen dat licht helpt een filter minder dan tegen oude natriumlampen. Smallere dualbandfilters zijn volgens Optolong bedoeld voor emissienevels, niet voor sterrenstelsels. Het meeste levert nog altijd de tocht naar een donkerdere plek op.
Nooit onbeschermd in de zon
ZWO schrijft voor om bij het observeren van de zon het meegeleverde zonnefilter te plaatsen. De hoofdcamera mag nooit direct op de zon worden gericht, anders dreigt blijvende schade aan het toestel. Sky-Watcher waarschuwt in de handleiding van de Star Adventurer 2i ervoor om door de poolzoeker in de zon te kijken, omdat dat de ogen blijvend kan beschadigen. Optolong maakt duidelijk dat zijn filters niet voor de zon bedoeld zijn. Een filter tegen lichtvervuiling is geen zonnefilter. Nooit.
Zo zouden wij kiezen
- Je hebt een systeemcamera of spiegelreflex en wilt de Melkweg fotograferen: Star Adventurer 2i plus een 14-mm-objectief.
- Je laadt liever via usb dan dat je batterijen meeneemt: SkyGuider Pro. Qua belasting ontlopen ze elkaar weinig.
- Je hebt geen camera en wilt nevels zien zonder foto’s op de computer te stapelen: Seestar S50 Pro. Zijn nauwere beeldveld toont kleinere sterrenstelsels groter.
- Gewicht telt meer dan lichtopbrengst, bijvoorbeeld op reis met handbagage: Seestar S30 Pro.
- Je woont aan de rand van de stad: zoek eerst een donkerdere plek en denk daarna pas aan de L-Pro.
Een smarttelescoop vervangt geen camera met groothoek. Wie bomen, bergen en Melkweg op één foto wil, kan niet om tracker en objectief heen.
Veelgestelde vragen
Waarom heb je voor astrofotografie een volgmontering nodig?
De aarde draait 15 graden per uur; al na een paar seconden belichting trekken sterren strepen. Een reistracker draait de camera met een kleine motor om een as die parallel loopt aan de aardas. Daarvoor moet die as op de hemelpool gericht zijn, die vlak naast de Poolster ligt.
Hoeveel gewicht draagt een reistracker echt?
Op papier dragen beide trackers 5 kilogram. Camera met accu, objectief, balhoofd en contragewicht tellen echter snel op; een Samyang 14 mm weegt al 708 gram. Hoe dichter de belasting bij de grens ligt, hoe eerder de tracker bij lange belichtingen het spoor kwijtraakt.
Star Adventurer 2i of SkyGuider Pro?
Qua belasting ontlopen ze elkaar weinig. De Star Adventurer 2i werkt op vier AA-batterijen of met een powerbank en is via een app te bedienen, maar is volgens het gegevensblad alleen ontworpen voor 0 tot 40 °C. De SkyGuider Pro heeft een ingebouwde accu die via usb laadt.
Wat kan een smarttelescoop zoals de Seestar?
Telescoop, camera, motor en besturing zitten in één behuizing. De Seestar S50 Pro heeft 50 mm opening en een ingebouwd dualbandfilter; zijn nauwere beeldveld toont kleinere sterrenstelsels groter. De lichtere S30 Pro toont een groter beeldveld. Bomen, bergen en Melkweg op één foto vervangt hij niet.
Helpt een filter tegen lichtvervuiling?
De Optolong L-Pro dempt volgens de fabrikant natrium- en kwiklijnen en is geschikt voor sterrenstelsels en reflectienevels. Tegen witte led-straatlantaarns, die breed in het spectrum stralen, helpt hij minder. Het meeste levert nog altijd de tocht naar een donkerdere plek op.
Mag je met een tracker of smarttelescoop op de zon richten?
Alleen met bescherming. ZWO schrijft het meegeleverde zonnefilter voor, anders dreigt blijvende schade aan de camera. Sky-Watcher waarschuwt ervoor om door de poolzoeker in de zon te kijken, omdat dat de ogen blijvend kan beschadigen. Een filter tegen lichtvervuiling is geen zonnefilter.
Bronnen
- Sky-Watcher: handleiding Star Adventurer 2i (pdf)
- iOptron: SkyGuider Pro
- ZWO: Seestar S50 Pro
- ZWO: Seestar S30 Pro
- Samyang: MF 14mm F2.8 MK2
- Optolong: L-Pro
- Optolong: L-eNhance
Waar te koop
- Sky-Watcher Star Adventurer 2i Wi-FiPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- iOptron SkyGuider ProPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- ZWO Seestar S50 ProPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- ZWO Seestar S30 ProPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Samyang MF 14mm F2.8 MK2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Optolong L-ProPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Nog niet beslist?
Vergelijk rustig verder – alle artikelen in deze rubriek worden maandelijks gecontroleerd op nieuwe en uitgefaseerde modellen.








