Black Friday Woche ab 19.11.: unsere Wahl je Ratgeber
Onafhankelijk koopadviesElke bewering met bronGeen betaalde oordelenIn 36 landen1.734 koopgidsen en tests in het Duits Zo testen we
handgetestet
Deze pagina in 6 andere talen

DeutschEnglishFrançaisItalianoEspañolPolski

Element kopen 2026: MM of MC, naaldslijpvorm, afstelling

Element voor de platenspeler in 2026: MM of MC, naaldslijpvorm, afstelling en phonotrap – met Audio-Technica, Ortofon, Nagaoka, Goldring en Denon.

redactie handgetestet · Bijgewerkt op 17 november 2026
Inhoud14 onderdelen

Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.

Voordat je een nieuw element bestelt, kijk je naar de achterkant van je versterker. Staat daar alleen „Phono MM“, dan komt een moving-magnetelement in aanmerking, zoals de Audio-Technica AT-VM95E of de Ortofon 2M Red. Een MC-element levert daarentegen maar een fractie van de spanning en heeft een eigen MC-ingang nodig. Op de verkeerde ingang blijft het zacht en ruist het.

Deze gids legt de techniek achter de databladen uit, stelt zeven actuele elementen van Audio-Technica, Ortofon, Nagaoka, Goldring en Denon voor en laat zien hoe een element goed zit. Over de platenspeler zelf gaat onze gids voor het kopen van een platenspeler (in het Engels).

Magneet of spoel: twee principes, twee spanningen

Bij een moving-magnetelement (MM) zit een piepkleine magneet aan het eind van de naaldhouder, die beweegt voor vaste spoelen. Dat levert krachtige signalen op. In onze lijst zitten de MM-elementen tussen 3,5 en 5,5 millivolt. Bij een moving-coilelement (MC) is het omgekeerd: de spoelen trillen, de magneet staat stil. De bewegende massa daalt, en de spanning ook. De Denon DL-103 geeft volgens de fabrikant 0,3 millivolt af, de Goldring Eroica LX 0,5 millivolt.

Een factor tien. Precies daarom heeft MC een eigen versterkertrap nodig. Cambridge Audio versterkt in de Alva Duo bijvoorbeeld MM-signalen met 39 dB en MC-signalen met 60 dB.

Nagaoka kiest een derde weg. Bij het MP-principe (moving permalloy) draagt de naaldhouder geen magneet, maar een stukje hoogpermeabel materiaal dat wordt gemagnetiseerd. Voor de versterker gedraagt de MP-110 zich als een MM-element: 5 millivolt, 47 kilo-ohm afsluiting.

In de praktijk telt nog een ander verschil. Bij de MM-elementen in deze lijst trek je de versleten naald naar voren eruit en steek je een nieuwe erin. Bij MC zit de naald vast ingebouwd. Goldring biedt voor de Eroica LX daarom een omruilservice aan, waarbij de naald opnieuw wordt geplaatst.

Rond, elliptisch, fineline: wat de slijpvorm verandert

Een groef is op haar flanken fijner gemoduleerd dan een ronde naaldpunt kan aftasten. Elliptische slijpvormen zijn daarom aan de contactzijde smal en in de looprichting breed. Ortofon geeft de radii op als r/R: de 2M Red heeft 8/18 micrometer, de 2M Bronze met fineline-slijpvorm 8/40, de 2M Black met shibata-slijpvorm 6/50. Hoe langer de contactlijn, hoe kleiner volgens Ortofon de vervorming en de slijtage van plaat en naald.

Even belangrijk is hoe de diamant bevestigd is. „Gebonded“ betekent dat een kleine diamantpunt op een metalen schacht zit. „Naakt“ (Engels: nude) betekent dat de hele steen diamant is, wat de massa aan de punt verlaagt. De 2M Red heeft een gebonde naald, de 2M Blue een naakte. Beide delen volgens Ortofon dezelfde generator, en de naaldinzetten van de serie zijn uitwisselbaar.

Daaruit volgt onze belangrijkste koopregel: kies een element waarvan de behuizing later een betere naald kan opnemen. Dan koop je de generator maar één keer.

Zeven elementen en hun kerngegevens

ModelType en naaldUitgangsspanningNaalddruk (aanbevolen)Voor wie
Audio-Technica AT-VM95EMM, elliptisch gebonded 0,3 × 0,7 mil4,0 mV2,0 g (1,8–2,2 g)instap met latere naaldwissel
Ortofon 2M RedMM, elliptisch gebonded 8/18 µm5,5 mV1,8 g (1,6–2,0 g)vervanging op gangbare snaaraangedreven spelers
Nagaoka MP-110MP, elliptisch gebonded 0,4 × 0,7 mil5 mV1,5–2,0 gMM-ingang, licht element
Goldring E3MM, super-elliptisch gebonded 0,3 × 0,7 mil3,5 mV2,0 g (1,75–2,25 g)middelzware tot zware armen
Goldring E4MM, elliptisch naakt3,5 mV1,75 g (1,5–2,0 g)lichtere armen, upgrade binnen de E-serie
Denon DL-103MC, massieve diamant0,3 mV2,5 g (± 0,3 g)zware armen, MC-voortrap aanwezig
Goldring Eroica LXMC, Gyger II naakt0,5 mV1,75 g (1,5–2,0 g)lichte tot middelzware armen, MC-ingang

Alle gegevens komen van de fabrikanten. Klankoordelen vind je hier bewust niet; de gegevens zeggen meer over de vraag of een element bij je arm en je versterker past.

Audio-Technica AT-VM95E

De VM95E werkt met twee magneten in V-opstelling, de naald zit op een aluminium buisje. Audio-Technica noemt 4,0 millivolt, 2,0 gram naalddruk en 6,1 gram gewicht. De eigenlijke reden voor onze keuze staat in de catalogus: zes naalden passen in dezelfde behuizing, van de ronde slijpvorm via MicroLinear tot shibata, waarvan één voor schellakplaten. De vervangnaald voor de ingebouwde naald heet AT-VMN95E. De behuizing heeft schroefdraadinzetten voor M2,6-schroeven, moeren zijn niet nodig.

Ortofon 2M Red

Met 5,5 millivolt is de 2M Red het luidste element van de lijst. Ortofon raadt 1,8 gram, 47 kilo-ohm en 150 tot 300 picofarad aan. Wie meer wil, zet later de naakte diamant van de 2M Blue op hetzelfde lichaam. Eén punt spreekt tegen de aankoop: zit er al een 2M Red op de arm, dan levert een tweede niets op en is een nieuwe naald de zinvollere stap.

Nagaoka MP-110

Het Japanse element weegt 6,5 gram en geeft 5 millivolt af. Nagaoka raadt 1,5 tot 2,0 gram aan, plus 47 kilo-ohm en 100 picofarad afsluiting. De elliptische naald is gebonded, de naaldhouder bestaat uit een aluminiumlegering. De vervangnaald heet JN-P110.

Goldring E3

Goldring geeft voor de E3 een effectieve armmassa van 10 tot 30 gram op. Daarmee past hij ook op oudere, eerder zware armen. De uitgangsspanning is met 3,5 millivolt iets lager dan bij Ortofon, maar voor een normale MM-ingang ruim voldoende.

Goldring E4

De E4 is de top van de E-serie en gebruikt dezelfde kern als de kleinere modellen. In plaats van de gebonde steen heeft hij een naakte elliptische diamant. Let op de arm. Goldring noemt 5 tot 20 gram effectieve massa, dus lichter dan bij de E3. Voor bezitters van een E-element ziet Goldring het wisselen van de naald als de weg omhoog.

Denon DL-103

Denon ontwikkelde de DL-103 samen met de onderzoekslaboratoria van de Japanse publieke omroep NHK voor omroepen. Hij vraagt 2,5 gram naalddruk, plus of min 0,3 gram, en weegt 8,5 gram. Bij 0,3 millivolt raadt de handleiding uitdrukkelijk een MC-transformator of een MC-voorversterker aan. Op een lichte arm van moderne instapspelers zouden we hem niet monteren. Bij spelers met een ijzeren plateau waarschuwt Denon bovendien dat de magnetische aantrekking de naalddruk kan verhogen.

Goldring Eroica LX

De Eroica LX is een MC-element met 0,5 millivolt en een Gyger-II-diamant, een fineline-slijpvorm met een kleine radius van 6 micrometer. Hij weegt 5,2 gram en heeft volgens Goldring een MC-ingang met 100 ohm afsluiting nodig. Hij is bedoeld voor lichte tot middelzware armen. Een versleten naald vervang je niet zelf.

De phonotrap beslist mee

Een platenspeler levert geen kant-en-klaar lijnsignaal. Pas de phonotrap versterkt het en corrigeert het volgens de RIAA-curve. Heeft je platenspeler een ingebouwde voorversterker, dan geldt de ingang daarvan. Of die MM of MC verwerkt, staat in de handleiding.

Rega bouwt met de Fono MM MK5 een pure MM-trap met 41,4 dB versterking en een ingang van 47 kilo-ohm parallel aan 100 picofarad. De Cambridge Audio Alva Duo kan beide: MM met 47 kilo-ohm, MC met 100 ohm. Daarbij komen een subsonisch filter tegen gerommel van golvende platen en een koptelefoonuitgang.

Ook de capaciteit telt. Audio-Technica en Goldring noemen 100 tot 200 picofarad, Ortofon 150 tot 300. Bij de 100 picofarad van de voortrap komt de capaciteit van de toonarmkabel en de tulpkabel erbij. Een korte kabel houdt een element van Audio-Technica of Goldring eerder binnen het aanbevolen bereik. Welke versterker verder bij de speler past, staat in onze gids over stereoversterkers en streamers.

Zo zit het element goed

Monteer het element met de naaldbeschermkap erop, dat raadt ook Denon aan. Stel dan de overhang af volgens de maat van de toonarmfabrikant; een afstelmal voor je arm maakt dat makkelijker. De naald moet daarbij op de aangegeven lijn staan en de behuizing evenwijdig aan de groef wijzen.

Daarna de hoogte. De toonarm moet zo staan dat het element evenwijdig aan het plaatoppervlak ligt. Denon raadt een eenvoudige truc aan: de referentielijn voor op de behuizing en haar spiegelbeeld op de plaat moeten een bijna rechte lijn vormen.

De naalddruk stel je in met het contragewicht en controleer je met een naalddrukweger. De schaal op het gewicht is een richtpunt, meer niet. Blijf binnen het bereik van de fabrikant. Denon staat bij de DL-103 bijvoorbeeld 2,2 gram toe op onberispelijke platen en tot 2,8 gram in een koude omgeving. Daarna volgt de antiskating, en wel zoals de handleiding van je toonarm voorschrijft.

Voor het onderhoud: stof op de naald verwijder je met een zacht kwastje, en wel van de voet van de naaldhouder naar de punt toe. Natte platen eerst laten drogen, dan pas afspelen.

Welk element bij wie past

  • Je hebt een platenspeler met ingebouwde voorversterker of een versterker met MM-ingang: de Audio-Technica AT-VM95E is onze keuze, omdat je later zonder nieuwe behuizing naar een fijnere slijpvorm kunt overstappen.
  • Je speler heeft af fabriek een Ortofon 2M: koop liever de naald van de 2M Blue dan een nieuw element.
  • Je arm is zwaar, bijvoorbeeld op een oudere speler: de Goldring E3 dekt volgens de fabrikant 10 tot 30 gram effectieve armmassa af.
  • Je hebt een phonotrap met MC-ingang en een lichte tot middelzware arm: de Goldring Eroica LX is daarvoor gemaakt. Voor zware armen komt de Denon DL-103 in aanmerking.
  • Je versterker heeft geen phono-ingang: eerst een phonotrap zoals de Rega Fono MM MK5 (alleen MM) of de Cambridge Alva Duo (MM en MC), dan het element.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen MM- en MC-elementen?

Bij een MM-element beweegt een magneet voor vaste spoelen, wat krachtige signalen tussen 3,5 en 5,5 millivolt oplevert. Bij een MC-element trillen de spoelen en daalt de spanning naar 0,3 tot 0,5 millivolt. Daarom heeft MC een eigen versterkertrap nodig, anders blijft het zacht en ruist het.

Kan ik de naald van het element zelf vervangen?

Bij de vergeleken MM-elementen trek je de versleten naald naar voren eruit en steek je een nieuwe erin. Bij MC zit de naald vast ingebouwd. Goldring biedt voor de Eroica LX daarom een omruilservice aan, waarbij de naald opnieuw wordt geplaatst.

Wat levert een elliptische of fineline-slijpvorm op?

De groef is op haar flanken fijner gemoduleerd dan een ronde punt kan aftasten. Elliptische slijpvormen zijn aan de contactzijde smal. Hoe langer de contactlijn, hoe kleiner volgens Ortofon de vervorming en de slijtage van plaat en naald.

Loont een upgrade vanaf de Ortofon 2M Red?

Een tweede 2M Red levert niets op. Zinvoller is een nieuwe naald: de naakte diamant van de 2M Blue past volgens Ortofon op dezelfde generator, de naaldinzetten van de serie zijn uitwisselbaar. Zo koop je de generator maar één keer.

Welk element past op een zware toonarm?

De Goldring E3 dekt volgens de fabrikant een effectieve armmassa van 10 tot 30 gram af en past daarmee ook op oudere, zware armen. Voor MC op zware armen komt de Denon DL-103 met 2,5 gram naalddruk in aanmerking. De Goldring E4 is met 5 tot 20 gram bedoeld voor lichtere armen.

Hoe stel ik de naalddruk goed in?

Stel hem in met het contragewicht en controleer hem met een naalddrukweger, want de schaal op het gewicht is slechts een richtpunt. Blijf binnen het bereik van de fabrikant. Stel vooraf overhang en hoogte af en daarna de antiskating, zoals de handleiding van je toonarm voorschrijft.

Bronnen

Waar te koop

Winkelen in:

Verkoop, levering, garantie en productveiligheid zijn uitsluitend de verantwoordelijkheid van de betreffende winkel en fabrikant. Alle informatie zonder garantie; prijzen en beschikbaarheid kunnen wijzigen.

Via links die als affiliatelink zijn gemarkeerd, ontvangen we een kleine commissie als je iets koopt. De prijs blijft voor jou gelijk en ons oordeel blijft onafhankelijk. Als Amazon-partner verdienen we aan in aanmerking komende aankopen.