Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
De kooktijd op de doos zet je bij een campingkooktoestel vaak op het verkeerde been. Heb je alleen water nodig voor thee en gevriesdroogde maaltijden, dan volstaat een kleine opschroefbrander zoals de MSR PocketRocket 2. Bij wind of vorst pleit meer voor een gesloten kooksysteem. De rest bepalen twee vragen die vóór de aankoop zelden gesteld worden. Wat gaat er in de pan? En hoe koud wordt het?
Eerste splitsing: alleen water of echte maaltijden?
Een kooksysteem is een beker met ingebouwde brander. Het brengt een halve liter snel aan de kook en verspilt weinig gas. Voor pasta met saus, roerei of een koekenpan is het nauwelijks geschikt, omdat de smalle pan de hitte op één punt bundelt. Een losse brander draagt daarentegen elke pan die je al hebt.
Wat de brandstof betreft, zijn schroefgasbussen met een mengsel van isobutaan en propaan op tochten wijdverbreid. Campingaz kiest voor eigen ventiel- en prikbussen, Trangia klassiek voor spiritus. Ook het gewicht scheidt de kampen duidelijk: een opschroefbrander blijft volgens de fabrikanten onder 120 gram, een kooksysteem met pan zit eerder op 370 tot 450 gram.
Een pan van een liter is genoeg voor één persoon met een warme drank en een maaltijd. Met z’n tweeën mag het meer zijn. Hoge, smalle combinaties van gasbus en pan kantelen op ongelijke grond makkelijker. En past de gasbus in de pan, dan spaart dat in je wandelrugzak merkbaar ruimte.
Tweede splitsing: kou en hoogte
Gasbussen verliezen in de kou druk. MSR schrijft dat propaan de hoogste dampspanning heeft en daardoor het best tegen kou kan; isobutaan volgt daarna. Zuiver butaan, zoals veel prikbussen bevatten, wordt al rond het vriespunt traag. Het advies van de fabrikant is eenvoudig: houd de gasbus vóór het koken warm in je slaapzak of je jas.
Spiritus heeft hetzelfde probleem op een andere manier. Trangia noemt kou zelf als zwak punt van de spiritusbrander en raadt vanaf ongeveer plus vijf graden het winteropzetstuk met voorverwarmer aan.
Op grote hoogte kookt water bij een lagere temperatuur. Thee gaat dus niet langzamer. Pasta heeft wel langer nodig. Alle kooktijden op specificatiebladen zijn volgens MSR laboratoriumwaarden; buiten in de wind moet je op duidelijk meer rekenen.
Koken in de tent? Wij zeggen duidelijk nee
Elke gasbrander kan koolmonoxide produceren. Dat gas ruikt nergens naar. MSR waarschuwt in zijn handleidingen uitdrukkelijk dat gebruik in gesloten ruimtes dodelijk kan zijn, en noemt naast de tent ook de apsis, de auto, de camper en de woning. Trangia schrijft dat zijn toestellen voor buiten gebouwd zijn en binnen alleen met goede ventilatie gebruikt mogen worden, nooit in kleine, slecht geventileerde ruimtes.
Een koolmonoxidemelder kan in de camper waarschuwen, maar maakt koken in de tent niet veilig. Krijg je na het koken hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid: ga meteen naar buiten en bel het alarmnummer 112.
Zeven kooktoestellen, zeven toepassingen
MSR PocketRocket 2: weinig gewicht, veel vrijheid
Volgens MSR weegt de brander 73 gram en brengt hij een liter met IsoPro-gas in ongeveer drieënhalve minuut aan de kook. Hij past op elke schroefgasbus en draagt de pan die je al hebt. Tegen wind beschermt hij weinig. Als vertrekpunt voor wandelaars blijft hij toch verstandig.
Primus Essential Trail Stove: de eenvoudige instap
Primus geeft 112 gram en zo’n drieënhalve minuut voor een liter op. Iets zwaarder dan de PocketRocket, hetzelfde principe. Bij een eerste kooktoestel zonder op elke gram te letten verlies je er niets mee.
Jetboil Flash 1.0L: snel, maar eenzijdig
Jetboil noemt 371 gram zonder standaard en 120 seconden voor een halve liter. Pan en brander zijn met elkaar verbonden, de gasbus verdwijnt in de pan. ’s Ochtends koffie, ’s avonds een zakjesmaaltijd: daarvoor is hij gemaakt. Wil je echt koken, dan erger je je aan de hoge, smalle beker.
MSR WindBurner Personal: als de wind meepraat
MSR geeft voor het systeem van 1 liter 433 gram en 4,5 minuten per liter op. Puur rekenkundig is dat langzamer dan bij de Jetboil. De brander is echter gebouwd tegen wind, en juist daar verliezen open vlammen de meeste tijd en het meeste gas. Boven de boomgrens is dat de nuchterste keuze.
Campingaz Twister Plus PZ: voor de camping, niet voor de top
2.900 watt vermogen, 3:45 minuten per liter: de Twister is volgens Campingaz krachtig. De ventielbus CV 300 Plus bevat een mengsel van butaan en propaan in de verhouding 80 op 20, en daarmee noemt Campingaz een brandduur van meer dan 70 minuten. 274 gram is te veel voor de rugzak. Op de camping speelt dat geen rol.
Campingaz Camp’Bistro 3: de keuken uit de koffer
Een tafelkooktoestel met 2.200 watt en prikbus CP 250, volgens de fabrikant 1,6 kilo zwaar. Voor koekenpan, pan en groenten bij de auto is het comfortabel. In koude nachten laat butaan zijn zwakte zien. Ook dit toestel hoort buiten, niet in de voortent.
Trangia 27-1 UL: langzaam, maar onverwoestbaar
Trangia ontwerpt de set uit de serie 27 voor één of twee personen, met twee pannen van 1 liter, een koekenpan en een windscherm. De spiritusbrander heeft geen bewegende delen. 100 milliliter brandt volgens de fabrikant ongeveer 25 minuten. Snel is dat niet. Maar er kan niets verstoppen, en een gasbrander kun je later nog toevoegen.
Welke route leidt naar welk kooktoestel?
Wandel je met een eigen pan, dan kom je uit bij de MSR PocketRocket 2: licht, flexibel, weinig techniek. Voor een eerste kooktoestel zonder op elke gram te letten volstaat de Primus Essential Trail Stove. Kook je bijna alleen heet water en stoort de smalle pan je niet, dan past de Jetboil Flash 1.0L. Veel wind, herfst en winter? Dan de MSR WindBurner Personal, met gasbussen die propaan bevatten. Op de camping en op festivals volstaat de Campingaz Twister Plus PZ, en wie met de auto komt en van gerechten uit de koekenpan houdt, neemt de Camp’Bistro 3. Reis je sowieso met de auto en heb je een compressorkoelbox bij je, dan speelt het gewicht nauwelijks een rol. Voor de kano, lange tochten en weinig onderhoud blijft de Trangia 27-1 UL met spiritus.
Eén kooktoestel voor alles bestaat niet. Twijfel je, neem dan eerst een lichte opschroefbrander, en het kooksysteem pas als duidelijk is dat er toch alleen water in de pan gaat.
Wat een inductieplaat en een waterkoker aan de powerstation verbruiken, lees je in de gids Koken met een powerstation.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een kooksysteem en een opschroefbrander?
Een kooksysteem is een beker met ingebouwde brander. Het brengt een halve liter snel aan de kook en verspilt weinig gas, maar is nauwelijks geschikt voor pasta met saus of een koekenpan. Een losse opschroefbrander draagt elke pan en blijft volgens de fabrikanten onder 120 gram; een kooksysteem met pan zit eerder op 370 tot 450 gram.
Werkt een gasbrander bij kou?
Gasbussen verliezen in de kou druk. Volgens MSR heeft propaan de hoogste dampspanning en kan het goed tegen kou; isobutaan volgt daarna, en zuiver butaan wordt al rond het vriespunt traag. Het advies van de fabrikant: houd de gasbus vóór het koken warm in je slaapzak of je jas.
Mag je in de tent koken?
Nee. MSR waarschuwt er uitdrukkelijk voor; Trangia staat binnen alleen goede ventilatie toe en nooit kleine, slecht geventileerde ruimtes. Elke gasbrander kan koolmonoxide produceren, dat nergens naar ruikt. MSR waarschuwt dat gebruik in gesloten ruimtes dodelijk kan zijn en noemt naast de tent ook de apsis, de auto, de camper en de woning. Krijg je na het koken hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid, ga dan meteen naar buiten en bel het alarmnummer 112.
Loont een spiritusbrander zoals de Trangia?
Voor de kano, lange tochten en weinig onderhoud is de Trangia 27-1 UL een keuze. De spiritusbrander heeft geen bewegende delen, er kan niets verstoppen. Snel is hij niet, en Trangia noemt kou zelf als zwak punt; vanaf ongeveer plus vijf graden raadt de fabrikant het winteropzetstuk met voorverwarmer aan.
Welk kooktoestel past bij kamperen met de auto?
Kom je met de auto en houd je van gerechten uit de koekenpan, dan zit je goed met de Campingaz Camp’Bistro 3, een tafelkooktoestel met 2.200 watt en prikbus CP 250. In koude nachten laat butaan wel zijn zwakte zien, en ook dit toestel hoort buiten, niet in de voortent.
Hoe betrouwbaar zijn de kooktijden op de doos?
Alle kooktijden op specificatiebladen zijn volgens MSR laboratoriumwaarden; buiten in de wind moet je op duidelijk meer rekenen. Op grote hoogte kookt water bij een lagere temperatuur, en pasta heeft dan langer nodig.
Bronnen
- MSR: PocketRocket 2
- MSR: WindBurner Personal Stove System
- MSR: A Guide to MSR Backpacking Stoves
- MSR: The Ultimate Guide to MSR Fuel
- MSR: Snow Camping Pro Tips
- MSR: handleiding met waarschuwing voor koolmonoxide (pdf)
- Primus: Essential Trail Stove
- Jetboil: Flash 1.0L
- Campingaz: Twister Plus PZ
- Campingaz: CV 300 Plus
- Campingaz: Camp’Bistro 3
- Trangia: Stove 27-1 UL
- Trangia: Guide Spirit burner
Waar te koop
- MSR PocketRocket 2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Primus Essential Trail StovePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Jetboil Flash 1.0LPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- MSR WindBurner Personal 1.0LPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Campingaz Twister Plus PZPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Campingaz Camp'Bistro 3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Trangia 27-1 ULPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Nog niet beslist?
Vergelijk rustig verder – alle artikelen in deze rubriek worden maandelijks gecontroleerd op nieuwe en uitgefaseerde modellen.






