Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Drie weken vakantie in juli, en na vier dagen laten de tomaten in de moestuinbak hun blad hangen. Druppelirrigatie lost dat betrouwbaarder op dan welke gieter ook, mits ze past bij de bak en bij de wateraansluiting. Voor de typische moestuinbak aan de buitenkraan vinden we de Gardena-set Hochbeet/Beet (13455-20) de meest logische keuze, omdat die 35 drukregulerende druppelaars, drukregelaar en filter in één doos levert. Op een balkon zonder kraan ligt het anders. Daar speelt Blumat zijn sterke punten uit.
Eerst de druk temmen
Aan de buitenkraan staat het water onder volle leidingdruk. Druppelaars werken met een fractie daarvan. Gardena verlaagt de druk met het Basisgerät 1000 volgens de fabrikant tot ongeveer 1,5 bar en filtert het water meteen mee; het filter haal je eruit om het uit te spoelen. Blumat regelt met een eigen drukverminderaar constant op 1 bar. Rain Bird levert bij zijn set voor de moestuinbak een regelaar voor 25 psi mee, omgerekend zo’n 1,7 bar. Elk systeem heeft dus zijn eigen startonderdeel, en juist daarop moet je niet bezuinigen.
Het tweede woord waar we in het datablad op letten, is drukregulerend (of drukcompenserend). Zulke druppelaars geven aan het begin en aan het eind van een leiding dezelfde hoeveelheid af. Ook als potten op verschillende hoogte staan. Regelbare einddruppelaars zijn iets anders: daarmee draai je de hoeveelheid voor afzonderlijke dorstige potten hoger of lager.
Een kort rekenvoorbeeld laat zien hoeveel reserve er in een set zit. 35 druppelaars met elk 2 liter per uur verbruiken samen 70 liter per uur; het Basisgerät 1000 haalt volgens Gardena zo’n 1.000. Staat de installatie een halfuur aan, dan krijgt elke plant ongeveer een liter. Of dat genoeg is, hangt af van grond, pot en weer. Voel in de eerste week met je vinger in de aarde en pas de looptijd aan.
Blijf bovendien bij één systeem. Gardena werkt met aanvoerbuis van 13 mm en verdeelbuis van 4,6 mm, Blumat met een toevoerslang van 8 mm en druppelslang van 3 mm, Rain Bird met leidingen van 1/4 inch. Wil je later uitbreiden, koop dan onderdelen van hetzelfde merk bij. Kärcher heeft zijn Rain System overigens niet meer in het eigen irrigatieaanbod. Voor een nieuwe installatie zouden we daar niet meer op bouwen.
Druppelslang aan het drinkwater: wat waterbedrijven eisen
Een druppelleiding in de border is voor waterbedrijven geen onschuldige tuinslang. De richtlijn van de BDEW-afdeling Berlijn/Brandenburg (de Duitse branchevereniging van energie- en waterbedrijven) over het aansluiten van tuinwaterleidingen (stand 2021) deelt druppelleidingen volgens DIN EN 1717 in vloeistofcategorie 5 in. Als minimumeis noemt ze een vrije uitloop (type AA, AB of AD); gebruikelijk zou een veiligheidsscheidingsstation zijn. Voor een gewone tuinslang volstaat volgens hetzelfde document een beluchter met terugslagklep.
Werkzaamheden aan de drinkwaterinstallatie zelf mogen volgens de Duitse verordening AVBWasserV alleen door het waterbedrijf of een erkend installatiebedrijf worden uitgevoerd. Ons advies: vraag bij je waterbedrijf na welke beveiliging het verwacht voordat je een installatie permanent aan de kraan hangt. Voed je vanuit een hoger geplaatst reservoir, zoals Blumat dat voorziet, dan heb je die verbinding met het drinkwaternet helemaal niet.
Balkon in een huurwoning
Bloembakken en potten op je eigen balkon zijn toegestaan. De Berliner Mieterverein (een Duitse huurdersvereniging) wijst er wel op dat gietwater de gevel en de buren eronder niet mag hinderen. Voor een druppelinstallatie betekent dat korte looptijden, een schotel onder elke pot en een paar dagen observeren voordat je op vakantie gaat. Loopt er onderaan water uit de bak, dan is de looptijd te lang.
Ontbreekt de kraan, dan blijft het reservoir over. Blumat eist dat de waterspiegel minstens 0,5 en hoogstens 14 meter boven de planten staat, en raadt één meter aan. Een jerrycan op een rek is dus vaak al genoeg. Een lichtdicht vat met deksel remt volgens de fabrikant de algengroei.
Zes sets en wat erin zit
| Set | Druppelaars of sproeiers | Leidingen | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Gardena Tropfbewässerung Set Hochbeet/Beet (13455-20) | 35 tussendruppelaars, 2 l/u, drukregulerend | 15 m aanvoerbuis 13 mm, 15 m verdeelbuis 4,6 mm | Moestuinbak of groentebed met maximaal 35 planten |
| Gardena Tropfbewässerung Set Balkon (13401-20) | 15 tussendruppelaars, 2 l/u, drukcompenserend | 20 m verdeelbuis 4,6 mm | Balkon met maximaal 15 potten aan de kraan |
| Gardena Tropfbewässerung Set Terrasse (13400-20) | 20 tussendruppelaars 2 l/u, 10 einddruppelaars 0–15 l/u | 15 m aanvoerbuis 13 mm, 15 m verdeelbuis 4,6 mm | Terras met maximaal 30 potten en bakken |
| Gardena Tropfbewässerung Set Gemüse-/Blumenbeet (13450-20) | 4 sproeiers 90° (47 l/u), 1 sproeier 360° (120 l/u) | 25 m aanvoerbuis 13 mm | dicht beplante bedden tot 40 m² |
| Blumat Tropf-Blumat 3 m Set (30009) | 12 Tropf-Blumat met vochtsensor | 7 m toevoerslang 8 mm, aansluiting voor hoog reservoir | Balkon zonder kraan, potten, kleine bedden |
| Rain Bird Raised Bed Garden Kit (GARDENKIT) | 70 drukcompenserende druppelpunten om de 15 cm | ca. 10,7 m druppelslang, ca. 7,6 m aanvoerleiding, elk 1/4 inch | één moestuinbak tot ongeveer 1,2 × 2,4 m |
Gardena Set Hochbeet/Beet (13455-20)
Onze hoofdaanbeveling voor moestuinbakken. De buis van 13 mm brengt het water tot aan de bak, de dunne verdeelbuis voert het naar de 35 druppelaars, en twee regel- en afsluitventielen scheiden secties van elkaar. Gardena noemt kruiden, tomaten en jonge plantjes als toepassing. Een schema regel je met een los verkrijgbare beregeningscomputer aan de kraan. Ben je je bak nog aan het plannen, dan vind je in de gids over moestuinbakken de juiste maten.
Gardena Set Balkon (13401-20)
Zonder dikke aanvoerbuis, alleen met 20 meter slang van 4,6 mm. Volgens Gardena houdt de set de waterhoeveelheid ook bij hoogteverschillen gelijk, en de druppelaars werken naar keuze tussen in de leiding of aan het eind. Voor 15 gelijksoortige potten klopt het. Staan er grote potten met veel meer dorst tussen, dan is de terrasset met zijn regelbare druppelaars de betere basis.
Gardena Set Terrasse (13400-20)
De set die wij voor gemengde terrassen zouden nemen. Naast 20 tussendruppelaars zitten er tien regelbare einddruppelaars bij die tot 15 liter per uur afgeven. Zo krijgt de grote pot meer dan de kruidenpot ernaast, zonder dat je een tweede leiding hoeft te trekken.
Gardena Set Gemüse-/Blumenbeet (13450-20)
Strikt genomen druppelt hier niets. Vijf sproeiers bevochtigen een oppervlak tot 40 m², en met verlengbuizen til je ze mee op met de planten. Gardena denkt daarbij aan vlak beplante groente- en bloemenbedden. Wil je gericht elke plant afzonderlijk water geven, blijf dan bij de set met druppelaars.
Blumat Tropf-Blumat 3 m Set (30009)
Hier stuurt geen timer, maar de grond. Elke Tropf-Blumat steekt met een kleikegel in de aarde en opent zijn ventiel pas als de grond droog wordt; daarna sluit hij weer. Volgens de fabrikant voorziet er één ongeveer 20 tot 25 cm grond in doorsnede van water; het idee is minstens één per pot. De set komt met een aansluiting voor een hoog reservoir. Wil je liever op de kraan aansluiten, dan heb je er de Blumat-drukverminderaar (36001) bij nodig; die verdraagt tot 6 bar ingangsdruk en moet tegen vorst worden beschermd. Elke sensor stel je volgens de handleiding afzonderlijk in, en dat vraagt de eerste keer wat geduld.
Rain Bird Raised Bed Garden Kit (GARDENKIT)
Een druppelslang in plaats van losse druppelaars: 70 drukcompenserende uitlaatpunten om de 15 cm, plus regelaar en filter met 150 mesh. Rain Bird raadt uitdrukkelijk af de set met extra slang te verlengen, omdat de doorstroming dan daalt. Voor grotere oppervlakken adviseert de fabrikant een tweede set via een Y-verdeler. Rain Bird geeft alle maten in inch en voet op. Controleer voor de aankoop of de aansluiting op je kraan past.
Zo zouden wij kiezen
- Eén moestuinbak aan de buitenkraan: Gardena 13455-20, zo nodig met beregeningscomputer.
- Balkon met kraan en even grote potten: Gardena 13401-20.
- Terras met potten van verschillende grootte: Gardena 13400-20 vanwege de regelbare einddruppelaars.
- Balkon zonder kraan of planten met heel verschillende behoeften, helemaal zonder timer: Blumat 3 m Set met hoger geplaatst reservoir.
- Eén moestuinbak tot 1,2 × 2,4 m met een gelijkmatige druppelslang: Rain Bird GARDENKIT, mits de aansluiting past.
- Dicht ingezaaide groentebedden: Gardena 13450-20 met sproeiers.
Veelgestelde vragen
Waarom heeft druppelirrigatie een drukregelaar nodig?
Aan de buitenkraan staat de volle leidingdruk, terwijl druppelaars met een fractie daarvan werken. Gardena verlaagt de druk met het Basisgerät 1000 tot ongeveer 1,5 bar en filtert het water, Blumat regelt op 1 bar. Elk systeem heeft zijn eigen startonderdeel, en juist daarop moet je niet bezuinigen.
Wat betekent drukregulerend bij druppelaars?
Drukregulerende druppelaars geven aan het begin en aan het eind van een leiding dezelfde hoeveelheid af, ook als potten op verschillende hoogte staan. Regelbare einddruppelaars zijn iets anders: daarmee draai je de hoeveelheid voor afzonderlijke dorstige potten hoger of lager.
Hoe lang moet druppelirrigatie aanstaan?
35 druppelaars met elk 2 liter per uur verbruiken samen 70 liter. Staat de installatie een halfuur aan, dan krijgt elke plant ongeveer een liter. Of dat genoeg is, hangt af van grond, pot en weer; voel in de eerste week met je vinger.
Mag ik een druppelslang direct op de waterkraan aansluiten?
De richtlijn van de Duitse branchevereniging BDEW deelt druppelleidingen volgens DIN EN 1717 in vloeistofcategorie 5 in en noemt een vrije uitloop als minimumeis. Vraag voor een vaste installatie bij je waterbedrijf na welke beveiliging het verwacht. Bij voeding uit een hoger geplaatst reservoir is er geen verbinding met de waterleiding.
Hoe geef ik het balkon water zonder kraan?
Met een hoger geplaatst reservoir. Blumat eist dat de waterspiegel minstens 0,5 en hoogstens 14 meter boven de planten staat, en raadt één meter aan. Een jerrycan op een rek is vaak al genoeg. Elke Tropf-Blumat gaat via een kleikegel pas open als de grond droog wordt.
Waar moet je op letten bij druppelirrigatie op een huurbalkon?
Volgens de Berliner Mieterverein (een Duitse huurdersvereniging) mag gietwater de gevel en de buren eronder niet hinderen. Dat betekent korte looptijden, een schotel onder elke pot en een paar dagen observeren voor de vakantie. Loopt er onderaan water uit de bak, dan is de looptijd te lang.
Bronnen
- Gardena: druppelirrigatieset Hochbeet/Beet (35 planten)
- Gardena: druppelirrigatieset Balkon (15 planten)
- Gardena: druppelirrigatieset Terrasse (30 planten)
- Gardena: druppelirrigatieset Gemüse-/Blumenbeet (40 m²)
- Gardena: Basisgerät 1000
- Blumat: 3m Set
- Blumat: drukverminderaar
- Blumat: wateraansluiting
- Blumat: werking
- Blumat: behoefte en planning
- Rain Bird: Raised Bed Garden Kit
- Rain Bird: installatiehandleiding GARDENKIT (pdf)
- Kärcher: irrigatiesystemen
- BDEW-afdeling Berlijn/Brandenburg: richtlijn voor het aansluiten van tuinwaterleidingen (Duits, pdf)
- Berliner Mieterverein: huurrechttip over balkonbeplanting (Duits)
Waar te koop
- Gardena Tropfbewässerung Set Hochbeet/Beet 13455-20Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gardena Tropfbewässerung Set Balkon 13401-20Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gardena Tropfbewässerung Set Terrasse 13400-20Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gardena Tropfbewässerung Set Gemüse-/Blumenbeet 13450-20Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Blumat Tropf-Blumat 3 m Set 30009Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Blumat Druckreduzierer 36001Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Rain Bird Raised Bed Garden Kit GARDENKITPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
