Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Wie een river table giet met een hars voor onderzetters, krijgt in het ergste geval een blok dat in de beker kookt. Giethars koop je op laagdikte, niet op merk. Voor sieraden, onderzetters en dunne coatings tot ongeveer 2 cm vinden wij het EPODEX PRO System de logische keus: een lange verwerkingstijd, uv-bescherming volgens de fabrikant en een duidelijke grens per gietbeurt. Voor tafelbladen met diepe kanalen heb je een andere hars nodig.
Eerst de giethoogte, dan al het andere
Epoxyhars hardt uit door een chemische reactie, en die wekt warmte op. In een dunne laag verdeelt die warmte zich. In een dikke gietlaag hoopt ze zich op. Resin Pro schrijft in het technische gegevensblad van zijn hars Trasparente dat grote hoeveelheden heter dan 150 °C kunnen worden, en beperkt één gietbeurt daarom tot 250 g en maximaal 2 cm. In de zomer raadt de fabrikant zelfs 1 cm aan.
Daarom noemen de fabrikanten een maximale giethoogte per keer. Die bepaalt de productlijn:
- tot 1 à 2 cm: sieraden, hangers, onderzetters, schilderijen, coatings op hout;
- tot 5 cm: lampen, kleine gietvormen, ondiepe voegen in bladen;
- tot 10 cm: river tables en inbeddingen in hoge vormen.
Een kleine rekensom helpt bij het kopen. Een ronde onderzetter van 10 cm doorsnede en 1 cm hoog heeft ongeveer 85 g hars nodig. Een rivierkanaal van 120 × 20 cm met 4 cm diepte slokt daarentegen ruim tien kilogram op. Met een hars voor 2 cm zouden dat minstens twee gietbeurten zijn met wachttijd ertussen, bij zomerse hitte vier.
Let daarnaast op de mengverhouding. EPODEX en Resin Pro geven die op naar gewicht, dus 2:1, 100:60 of 4:1. Daarvoor hoort een keukenweegschaal met grammenweergave in de werkplaats. Sommige sets worden daarentegen 1:1 naar volume gemengd, dat lukt met maatbekers.
Potlife: het getal geldt voor een klein bekertje
De potlife geeft aan hoelang aangemaakte hars vloeibaar genoeg blijft om te gieten. Die hangt af van hoeveelheid en temperatuur. Resin Pro meet haar bij 150 g en 25 °C. Bij 2 kg in een emmer loopt de klok sneller, omdat de massa zichzelf opwarmt. EPODEX raadt daarom aan direct na het mengen te gieten.
Kou remt. Beide fabrikanten noemen zo’n 20 °C als ondergrens voor ruimte, werkstuk en hars; anders duurt het uitharden langer en kunnen dunne lagen troebel worden. Wie in de winter in de garage wil gieten, kan beter eerst nadenken over verwarming voor de werkplaats (in het Engels).
Onderschat wordt het vocht. Volgens EPODEX mag vers gegoten hars ongeveer zeven dagen niet met water in aanraking komen, anders dreigen witte vlekken.
Wat hars en harder met je huid doen
Vloeibare epoxyhars is geen onschuldig hobbymateriaal. De BG BAU, de Duitse beroepsvereniging voor de bouw, schrijft dat epoxyharsen sterk allergeen werken en snel tot huidallergieën kunnen leiden. Volgens haar DGUV Information 201-062 (een publicatie van de Duitse wettelijke ongevallenverzekering) krijgen elk jaar werknemers eczeem door huidcontact met niet-uitgeharde hars, en velen moeten daarna van beroep veranderen. Een eenmaal opgelopen allergie blijft.
Wat de beroepsvereniging eist:
- Beschermende handschoenen van nitril- of butylrubber die op epoxyhars zijn getest; leren handschoenen en met nitril geïmpregneerde katoenen handschoenen beschermen niet.
- Huidbeschermingscrème is geen vervanging voor handschoenen.
- Bij het mengen een veiligheidsbril, plus lange mouwen en een lange broek.
- Spatten wegdeppen en daarna wassen met warm water en een reinigingsmiddel. Nooit oplosmiddelen op de huid.
Hoe serieus de fabrikanten dat nemen, staat in de veiligheidsinformatiebladen. De harder van Resin Pro Trasparente draagt het signaalwoord “Gevaar”, veroorzaakt volgens het blad ernstige brandwonden aan de huid en kan allergische reacties veroorzaken. Aanbevolen worden daar nitrilhandschoenen van 0,35 mm dik met een doorbraaktijd van meer dan 480 minuten. Wie alleen flinterdunne handschoenen in de kast heeft, kan dat gegeven het best vergelijken met de eigen verpakking. Ook de harder van EPODEX is gemarkeerd met “Gevaar”.
Er is ook goed nieuws. Uitgeharde epoxyhars veroorzaakt volgens de DGUV geen allergie en is geen gevaarlijk afval. Resten hars en harder roer je dus samen en laat je uitharden, in plaats van ze vloeibaar weg te gooien. Bij het latere schuren met de excentrische schuurmachine ontstaat fijn stof, dan hoort er een geschikt stofmasker bij.
Zes gietharsen voor werkbank en hobbyhoek
| Hars | Max. giethoogte per gietbeurt | Menging | Potlife of verwerkingstijd | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| EPODEX PRO System | 1–2 cm | 2:1 naar gewicht | ca. 60–120 min | Sieraden, onderzetters, coating |
| EPODEX ECO System | 1 cm | 2:1 naar gewicht | ca. 60–120 min | Dunne lagen zonder zonlicht |
| EPODEX PRO MAX System | 10 cm | 2:1 naar gewicht | ca. 8 uur | River tables, hoge vormen |
| Resin Pro iCrystal | 1,5 cm | 100:50 naar gewicht | 30 min (150 g, 25 °C) | Heldere sieraden, kleine inbeddingen |
| Resin Pro Trasparente | 2 cm (max. 250 g) | 100:60 naar gewicht | ca. 50 min (150 g, 25 °C) | Hobbywerk, reparaties |
| Resin Pro EpoxyTable 10 | 10 cm | 4:1 naar gewicht | 24 uur (125 g, 25 °C) | Tafelbladen met geduld |
EPODEX PRO System
Voor kleine werkstukken en coatings is dit onze favoriet. De fabrikant noemt 1 tot 2 cm per gietbeurt, een verwerkingstijd van ongeveer een tot twee uur en een uithardingstijd van 16 tot 24 uur; chemisch volledig uitgehard is de hars na zo’n zeven dagen. Voor de PRO-lijn belooft EPODEX uv-bescherming tegen vergeling, meetwaarden daarover publiceert het bedrijf niet. Er wordt 2:1 naar gewicht gemengd.
EPODEX ECO System
De eenvoudigere lijn met 1 cm per gietbeurt. Voor volgende lagen noemt EPODEX een pauze van ongeveer zes uur. Uv-bescherming vermeldt de productpagina niet. Voor werkstukken die binnen en uit de zon blijven, is dat verdedigbaar, voor de vensterbank eerder niet.
EPODEX PRO MAX System
De tafelhars van de reeks. Tot 10 cm in één gietbeurt, zo’n acht uur verwerkingstijd en 72 tot 96 uur tot het uitharden geeft de fabrikant op. Luchtbellen zouden bij kamertemperatuur vanzelf naar boven komen.
Resin Pro iCrystal
Deze Italiaanse hars is bedoeld voor lagen tot 1,5 cm bij 20 °C. De potlife is met 30 minuten krap. Voor oorbellen is dat genoeg, bij een groot oppervlak wordt het hectisch. Resin Pro noemt uv-filters tegen vergeling en raadt pigmenten in poeder- of pastavorm aan, geen acrylverf.
Resin Pro Trasparente
Ook bedoeld voor reparaties met glasvezel. Volgens het gegevensblad: 100:60 naar gewicht, potlife rond 50 minuten, goede hardheid na 24 tot 48 uur. Houdbaar is de hars volgens het gegevensblad twaalf maanden na het afvullen, bewaard tussen 10 en 35 °C.
Resin Pro EpoxyTable 10
Een langzame hars voor dikke gietlagen tot 10 cm. De potlife van 24 uur geeft veel rust bij het inkleuren. Daar staat wachten tegenover: ontvormen na twee à drie dagen, volledig uitgehard na zeven dagen, en dat bij constant 25 °C. In een koele werkplaats schuift dat flink op.
Welke hars voor welk project?
- Sieraden, onderzetters, schilderijen en coatings: EPODEX PRO System. Wie snel werkt en het graag heel helder heeft, kijkt naar Resin Pro iCrystal.
- River table in één gietbeurt: EPODEX PRO MAX. Wie constant 25 °C kan aanhouden en tijd heeft, kiest Resin Pro EpoxyTable 10.
- Reparaties en glasvezel: Resin Pro Trasparente.
Ons advies voor de eerste aankoop: liever een kleine verpakking en een proefgietbeurt in een yoghurtbeker. Dan zie je hoe de hars zich bij jouw kamertemperatuur gedraagt. Voordat er 10 kg in de vorm loopt.
Veelgestelde vragen
Waarom kun je epoxyhars niet onbeperkt dik gieten?
Epoxyhars hardt uit door een chemische reactie die warmte opwekt. In een dikke gietlaag hoopt die warmte zich op. Resin Pro schrijft dat grote hoeveelheden heter dan 150 °C kunnen worden en beperkt één gietbeurt van de Trasparente tot 250 g en maximaal 2 cm. Daarom noemen fabrikanten een maximale giethoogte per keer.
Welke epoxyhars past bij een river table?
Een hars voor dikke gietlagen, zoals EPODEX PRO MAX tot 10 cm met zo'n acht uur verwerkingstijd of Resin Pro EpoxyTable 10 met 24 uur potlife. Een rivierkanaal van 120 × 20 cm met 4 cm diepte heeft ruim tien kilogram hars nodig. Met een hars voor 2 cm zouden dat minstens twee gietbeurten zijn.
Wat betekent potlife bij epoxyhars?
Die geeft aan hoelang aangemaakte hars vloeibaar genoeg blijft om te gieten, en hangt af van hoeveelheid en temperatuur. Resin Pro meet haar bij 150 g en 25 °C. Bij grotere hoeveelheden in een emmer loopt de klok sneller, omdat de massa zichzelf opwarmt. EPODEX raadt aan direct na het mengen te gieten.
Welke handschoenen heb je nodig voor epoxyhars?
Volgens de Duitse beroepsvereniging voor de bouw BG BAU beschermende handschoenen van nitril- of butylrubber die op epoxyhars zijn getest. Leren handschoenen en met nitril geïmpregneerd katoen beschermen niet, een huidbeschermingscrème vervangt geen handschoenen. Epoxyharsen werken sterk allergeen, een eenmaal opgelopen allergie blijft. Bij het mengen horen een veiligheidsbril, lange mouwen en een lange broek erbij.
Bij welke temperatuur verwerk je epoxyhars?
EPODEX en Resin Pro noemen zo'n 20 °C als ondergrens voor ruimte, werkstuk en hars. Daaronder duurt het uitharden langer en kunnen dunne lagen troebel worden. Vers gegoten hars mag volgens EPODEX ongeveer zeven dagen niet met water in aanraking komen, anders dreigen witte vlekken.
Hoe gooi je resten epoxyhars weg?
Uitgeharde epoxyhars veroorzaakt volgens de Duitse wettelijke ongevallenverzekering DGUV geen allergie en is geen gevaarlijk afval. Roer resten hars en harder daarom samen en laat ze uitharden, in plaats van ze vloeibaar weg te gooien. Bij het latere schuren ontstaat fijn stof, dan hoort er een geschikt stofmasker bij.
Bronnen
- EPODEX: PRO System
- EPODEX: ECO System
- EPODEX: PRO MAX System
- Resin Pro: iCrystal
- Resin Pro: technisch gegevensblad Trasparente (pdf)
- Resin Pro: veiligheidsinformatieblad harder Trasparente (pdf)
- Resin Pro: EpoxyTable 10
- BG BAU: epoxyharsen
- DGUV Information 201-062: epoxyharsen in de bouw (pdf)
Waar te koop
- EPODEX PRO SystemPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- EPODEX ECO SystemPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- EPODEX PRO MAX SystemPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Resin Pro iCrystalPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Resin Pro TrasparentePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Resin Pro EpoxyTable 10Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
