Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een rood instapmodel in een kamer met grote ramen: de lijn is er wel, alleen ziet niemand hem. Zo beginnen veel teleurstellingen met de kruislijnlaser. De meeste doe-het-zelvers raden we daarom een groene, zelfnivellerende laser met ±0,3 mm/m aan, bijvoorbeeld de Stabila LAX 60 G. Hang je alleen af en toe schilderijen of planken op of lijn je een rij tegels uit, dan volstaat de kleinere Bosch Quigo Green. En gaat het eigenlijk om het opmeten van ruimtes, dan is een laserafstandsmeter het juiste gereedschap, geen lijnlaser.
Waarom groen feller lijkt dan rood
Groene laserdiodes werken volgens Bosch en Stabila bij ongeveer 500 tot 540 nanometer, rode meestal bij 635. Voor dat groene bereik is het menselijk oog bijzonder gevoelig. Bij dezelfde laserklasse lijkt een groene lijn daarom feller.
Dat kost een merkbare meerprijs. In de kelder of een gang zonder ramen volstaat rood vaak. In de woonkamer met een raam op het zuiden zelden.
Met het bereik is het net zo bedrieglijk. De opgegeven waarde is een laboratoriumwaarde voor de zichtbare lijn binnenshuis. Buiten in de zon verdwijnt zelfs een groene lijn na een paar meter. Verder kom je dan alleen met een ontvanger die de gepulste lijn herkent en piept zodra hij op hoogte is.
Die pulsmodus heeft niet elk apparaat, en niet elke fabrikant geeft er een waarde voor op.
Slinger, tolerantie, stroom: de techniek erachter
Binnenin hangt een slinger. Die lijnt de lijnen uit zolang het apparaat niet schever staat dan ongeveer 4 graden; daarboven knipperen de meeste apparaten als waarschuwing. Bij trapleuningen en schuine daken helpt een vergrendelmodus voor schuine lijnen.
De nauwkeurigheid staat in het datablad soms in mm per meter, soms in mm op 10 m. ±0,3 mm/m en ±3 mm op 10 m betekenen hetzelfde. Bij ±0,6 mm/m kan op een muur van 5 m lang tot 3 mm afwijking ontstaan. Genoeg voor een rij schilderijen. Voor een verlaagd plafond eerder niet.
Een ontvanger loont alleen als de laser kan pulsen, en dan die welke de fabrikant ervoor bedoeld heeft.
Wat de stroomvoorziening betreft, zijn apparaten op batterijen de ongecompliceerde oplossing. Accuapparaten zijn vooral zinvol voor wie het passende systeem al heeft, zoals we ook beschrijven in het overzicht van accuboormachines.
Wat laserklasse 2 betekent en wat niet
Alle apparaten in dit overzicht hebben laserklasse 2. Volgens de Duitse norm DIN EN 60825-1 zenden zulke lasers alleen zichtbaar licht uit met een continu vermogen van maximaal 1 milliwatt. Lang werd aangenomen dat de knipperreflex het oog binnen 0,25 seconde beschermt. Een onderzoeksproject van de Duitse Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin (BAuA, federaal instituut voor arbeidsveiligheid en arbeidsgeneeskunde) liet echter zien dat maar ongeveer 17 procent van de proefpersonen met die reflex reageerde. De Duitse arbeidsveiligheidsdatabase KomNet concludeert daaruit dat je er niet op kunt vertrouwen. Word je geraakt, sluit dan bewust je ogen en draai je hoofd weg.
Voor bouwplaatsen verwijst de branche naar de Duitse DGUV Information 203-095 “Laserstrahlung auf Baustellen” (laserstraling op bouwplaatsen) en de Duitse technische regel TROS Laserstrahlung. De kernregels zijn eenvoudig. Zet de laser niet op ooghoogte op, richt hem nooit op personen of spiegels en kijk niet door een verrekijker of waterpaskijker naar de straal. Thuis geldt dat net zo, vooral als er kinderen in de ruimte zijn. Met lasergraveermachines delen meetlasers trouwens alleen de naam; hun klassen leggen we uit bij het onderwerp lasergraveermachines (in het Engels).
Zeven apparaten voor lijn en maat
| Model | Type en laser | Bereik volgens fabrikant | Nauwkeurigheid volgens fabrikant | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Stabila LAX 60 G | Kruislijn, groen, 3 × AA | 30 m, 80 m met ontvanger RL 230 RG | ±0,3 mm/m | Doe-het-zelvers met renovatieplannen |
| Bosch Quigo Green | Kruislijn, groen, 2 × AAA | tot 12 m | ±0,6 mm/m | Schilderijen, planken, kleine ruimtes |
| Makita SK105GDZ | Kruislijn, groen, accu CXT 12 V | 35 m, 80 m tussen haakjes vermeld | ±3 mm op 10 m | Makita-gebruikers in het 12V-systeem |
| DeWalt DW088CG | Kruislijn, groen, 3 × AA | tot 50 m met detector DE0892G | ±3 mm op 10 m | Afbouw met lange gebruiksduur |
| Bosch Professional GLL 3-80 G | 3 × 360°-lijnen, groen, 4 × AA | 30 m, 120 m met ontvanger LR 7 | ±0,3 mm/m | Droogbouw, complete ruimtes |
| Leica DISTO D2 | Afstandsmeter, rood, Bluetooth | tot 150 m, ongunstig 80 m | ±1,5 mm | Opmeten, plannen op de telefoon |
| Bosch Professional GLM 50-27 CG | Afstandsmeter, groen, Bluetooth | tot 50 m | ±1,5 mm | Opmeten op de bouwplaats, IP65 |
Stabila LAX 60 G
De nieuwe compacte kruislijnlaser van Stabila haalt volgens de fabrikant ±0,3 mm/m en 30 m zichtbare lijn. In pulsmodus reikt hij met de optionele ontvanger RL 230 RG tot 80 m. Schuine lijnen lukken in de handmatige modus. Magneten en een 1/4-inch-schroefdraad houden het apparaat aan profielen en statieven, en in de doos zitten een richtplaat, een riemtas en drie AA-batterijen.
Bosch Quigo Green
Een kubus met ribben van 6,5 cm, volgens Bosch 270 gram zwaar, werkend op twee AAA-batterijen. ±0,6 mm/m en 12 m werkbereik laten duidelijk zien waarvoor hij gemaakt is: de woning. Het schilderij boven de bank of de beugel van de tv krijgt hij recht; beugels zelf vergelijkt ons artikel over tv-muurbeugels. Over een ontvangermodus spreekt Bosch niet. Bij de aankoop telt de tweede generatie, want oudere aanbiedingen noemen nog ±0,8 mm/m.
Makita SK105GDZ
Bij de SK105GD bouwt Makita op de 12V-accu uit de CXT-serie. Ongeveer 20 uur gebruiksduur geeft Makita op met een accu van 4,0 Ah, verder IP54 en ±3 mm op 10 m. De Z aan het eind staat voor het losse apparaat zonder accu. Heb je nog geen CXT-accu’s, dan betaal je voor het pakket duidelijk meer dan voor een apparaat op batterijen.
DeWalt DW088CG
Al lang wijdverbreid. Rubberen behuizing, muurhouder, koffer. DeWalt belooft meer dan 30 uur gebruiksduur met drie AA-batterijen en tot 50 m werkbereik met de detector DE0892G. Hij nivelleert tot ±4 graden, elke lijn bestrijkt 180 graden.
Bosch Professional GLL 3-80 G
Eén horizontale en twee verticale lijnen lopen rondom en leggen een hele ruimte in één keer vast. In de droogbouw scheelt dat veel verplaatsen. Bosch noemt ±0,3 mm/m en 30 m zonder en 120 m met de ontvanger LR 7. Ruim 800 gram en een professionele prijs: voor één badkamer is dat overgedimensioneerd.
Leica DISTO D2
In de huidige generatie meet de kleine Leica volgens het datablad tot 150 m op een lichte muur, onder ongunstige omstandigheden tot 80 m. Leica geeft de nauwkeurigheid op als ±1,5 mm, getest volgens ISO 16331-1. Hellingssensor, Bluetooth en NFC sturen de maten naar de plan-app. De stip is rood, waardoor hij buiten bij fel licht op grote afstand moeilijk te vinden is.
Bosch Professional GLM 50-27 CG
Groene stip, tot 50 m, ±1,5 mm.
Met IP65 is de Bosch beter bestand tegen stof en spuitwater dan de Leica. Bluetooth en hellingsmeting heeft hij ook, stroom komt van twee AA-batterijen. Meet je zelden verder dan over een eengezinswoning heen, dan mis je het kleinere bereik niet.
Welk apparaat voor welk werk?
Renoveren, tegels leggen, een keuken monteren: daarvoor vinden wij de Stabila LAX 60 G de juiste keuze, groen, ±0,3 mm/m en met ontvangermodus voor later. Voor schilderijen en planken, als het geld krap is, volstaat de Bosch Quigo Green, en meer is daarvoor zelden nodig. Liggen er al CXT-accu’s in de kast, dan past de Makita SK105GDZ. DeWalt-gebruikers krijgen met de DW088CG de variant op batterijen. Droogbouw en complete ruimtes zijn het terrein van de Bosch GLL 3-80 G; voor klusjes zo nu en dan is hij overgedimensioneerd. Voor het opmeten van ruimtes ten slotte: Leica DISTO D2 bij grote afstanden, Bosch GLM 50-27 CG voor een ruwe omgeving en een groene stip.
Veelgestelde vragen
Groene of rode kruislijnlaser?
Groene laserdiodes werken volgens Bosch en Stabila bij ongeveer 500 tot 540 nanometer, rode meestal bij 635. Voor groen is het oog bijzonder gevoelig, waardoor de lijn bij dezelfde laserklasse feller lijkt. Dat kost een meerprijs. In de kelder volstaat rood vaak, in de woonkamer met een raam op het zuiden zelden.
Hoe nauwkeurig moet een kruislijnlaser zijn?
±0,3 mm/m en ±3 mm op 10 m betekenen hetzelfde. Bij ±0,6 mm/m kan op een muur van 5 m lang tot 3 mm afwijking ontstaan. Dat is genoeg voor een rij schilderijen, voor een verlaagd plafond eerder niet.
Kun je een kruislijnlaser buiten gebruiken?
Slechts beperkt. Het opgegeven bereik is een laboratoriumwaarde voor binnenruimtes; in de zon verdwijnt zelfs een groene lijn na een paar meter. Verder kom je met een ontvanger die de gepulste lijn herkent. Dat vereist een pulsmodus, en die heeft niet elk apparaat.
Is een laser van klasse 2 gevaarlijk voor de ogen?
Lasers van klasse 2 zenden maximaal 1 milliwatt zichtbaar licht uit. Lang werd aangenomen dat de knipperreflex beschermt. Een onderzoeksproject van de Duitse BAuA (federaal instituut voor arbeidsveiligheid) liet echter zien dat maar ongeveer 17 procent van de proefpersonen zo reageerde. Word je geraakt, sluit dan bewust je ogen en draai je hoofd weg; richt de laser nooit op personen of spiegels.
Hoe werkt de zelfnivellering?
Binnenin hangt een slinger die de lijnen uitlijnt, zolang het apparaat niet schever staat dan ongeveer 4 graden. Daarboven knipperen de meeste apparaten als waarschuwing. Voor trapleuningen en schuine daken helpt een vergrendelmodus voor schuine lijnen.
Kruislijnlaser met accu of batterijen?
Apparaten op batterijen zijn de ongecompliceerde oplossing, bijvoorbeeld de Stabila LAX 60 G of DeWalt DW088CG met AA-batterijen. Accuapparaten zoals de Makita SK105GDZ in het 12V-CXT-systeem zijn vooral zinvol voor wie dat systeem al heeft. Zonder bestaande accu’s kost het pakket duidelijk meer.
Bronnen
- Stabila: flyer LAX 320 G en LAX 60 G
- Bosch: Quigo Green
- Makita: SK105GD
- DeWalt: DW088CG
- Bosch Professional: GLL 3-80 G
- Leica Geosystems: datablad DISTO D2
- Bosch Professional: GLM 50-27 CG
- KomNet NRW: laserklasse 2 en BAuA-onderzoek naar de knipperreflex
- ZVSHK: laserstraling op bouwplaatsen (met verwijzing naar DGUV 203-095 en TROS Laserstrahlung)
Waar te koop
- Stabila LAX 60 GPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Quigo GreenPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Makita SK105GDZPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- DeWalt DW088CGPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Professional GLL 3-80 GPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Leica DISTO D2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Professional GLM 50-27 CGPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
