Inhoud10 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Veel mensen kopen de verkeerde frees, omdat ze lamel en Domino aanzien voor twee namen voor hetzelfde. Wie kasten, korpussen en verlijmde panelen bouwt, kan met een klassieke lamellenfrees uit de voeten, en daarvoor vinden wij de Makita PJ7000J de verstandigste keuze. De Festool Domino speelt in een andere klasse. Hij kost een veelvoud en hoort thuis in werkplaatsen die frames, tafels en stoelen bouwen.
Halvemaan of langgat?
Een lamellenfrees laat een schijffrees met 100 mm diameter en 4 mm dikte in het hout zakken. Het resultaat is een halvemaanvormige sleuf. Daarin komt een lamel van geperst beukenhout, volgens Lamello in maat 0 (47 mm lang), 10 (53 mm) of 20 (56 mm). In de lengte heeft de lamel ongeveer een millimeter speling. Precies dat maakt hem zo prettig: bij het verlijmen kun je de plank nog uitlijnen tot de rand gelijk ligt.
De Domino werkt anders. Zijn frees draait en pendelt tegelijk en freest zo een langgat voor een platte deuvel, bij de DF 500 van 4 × 20 tot 10 × 50 mm. De deuvel zit strak. Dat kan belasting hebben, maar vergeeft nauwelijks aftekenfouten. Voor een boekenkast van multiplex is dat gewoon meer machine dan nodig.
Wat telt in het gegevensblad
- Aanslag: een zwenkaanslag van 0 tot 90 graden met klikstanden bij 45 en 90 graden is standaard. Wiebelt hij, dan zit elke sleuf een stukje ernaast.
- Freesdiepte: 20 mm is genoeg voor lamellen van maat 20. Meer heb je alleen nodig als je speciale verbinders freest.
- Afzuiging: de stofzak vangt bij spaanplaat weinig op. Controleer de aansluiting, want de maten lopen van 25 tot 36 mm, en zonder adapter past de werkplaatsstofzuiger vaak niet.
- Frees: de maat 100 × 4 × 22 mm is gangbaar, vervanging is er van meerdere fabrikanten.
Vijf frezen vergeleken
| Model | Principe en aandrijving | Freesdiepte, gewicht | Afzuiging | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Festool DF 500 RQ-Plus | Domino, netstroom, 420 W | 28 mm, 3,6 kg | Aansluiting 27 mm | Frame- en meubelbouw met dragende verbindingen |
| Lamello Classic X | Lamel, netstroom, 850 W (ook op accu) | 20 mm, 2,9 kg | Adapter 36 mm | Meubelmakers, veel verstekken, Lamello-verbinders |
| Makita PJ7000J | Lamel, netstroom, 701 W | 20 mm, 2,8 kg | Stofzak, aansluiting 25/31 mm | Doe-het-zelvers met plaatmeubels |
| Bosch PRO GFF 18V-22 | Lamel, accu 18 V | 22 mm, 2,6 kg zonder accu | Stofzak, stofzuiger direct | Wie al Bosch-accu’s heeft, montagewerk |
| Einhell TE-BJ 900 | Lamel, netstroom, 900 W | 20 mm, 2,65 kg | Stofzak, adapter 36 mm | Losse projecten, klein budget |
Alle gegevens volgens de fabrikant. Qua prijs zit Einhell in de instapklasse, Makita en Bosch in de middenklasse, Lamello en Festool in de premiumklasse.
Festool DF 500 RQ-Plus
Sinds september 2025 verkoopt Festool de vernieuwde DF 500 met dubbele kolomgeleiding en vier inklikbare aanslagpennen. Daarmee zet je de volgende deuvel aan bij het vorige gat, zonder af te tekenen. De diepte klikt vast bij 12, 15, 20, 25 en 28 mm. In de set zit alleen de frees van 5 mm, de andere kosten extra. Voor buiten biedt Festool deuvels van sipo aan. Als accumodel is er de DFC 500 van 3,4 kg.
Lamello Classic X
Het origineel van de uitvinder van de lamel. Lamello levert een aanslaghoek en een opzetplaat voor de sleufhoogte mee, het toerental ligt op 10.000 omwentelingen per minuut. Interessant wordt de machine door de accessoires, want op zijn sleuf bouwen de vaste en demonteerbare verbinders van de fabrikant voort. De accuversie haalt 6.000 omwentelingen en weegt met accu 3,1 kg. Voor af en toe een klus is dat veel geld.
Makita PJ7000J
Degelijke middenklasse. 701 W, 11.000 omwentelingen, invaldiepte 8 tot 20 mm, zwenkaanslag traploos met klikstanden bij 0, 45 en 90 graden. Frees, stofzak en koffer zitten erbij. Heb je al Makita-accu’s, dan vind je in de DPJ180 een 18-volt-zusje met dezelfde frees, maar met maar 6.500 omwentelingen.
Bosch PRO GFF 18V-22
De GFF 22 A met snoer heeft Bosch niet meer in het assortiment. De opvolger werkt op 18 V met een borstelloze motor, freest 22 mm diep en neemt schijven tot 105 mm. Diepte, hoogte en hoek stel je zonder gereedschap in. Accu en lader zitten niet in de basisuitvoering. Zonder Bosch-accu’s in huis is dat nauwelijks rendabel.
Einhell TE-BJ 900
De voordelige oplossing voor het schoenenkastje of die ene kast per jaar. Aluminium behuizing, diepte in zes standen tot 20 mm, hoogte en hoek traploos, 3 m snoer. Met de adapter past hij op nat-droogzuigers van Einhell. Voor precisie in serie zouden wij eerder voor de Makita kiezen. Een accuversie voor Power X-Change heet TE-BJ 18 Li.
Zo zouden wij kiezen
- Kasten, korpussen en verlijmde houten panelen: Makita PJ7000J.
- Een of twee projecten per jaar: Einhell TE-BJ 900.
- Montage op de bouwplaats en Bosch-accu’s op de plank: Bosch PRO GFF 18V-22.
- Verstekken in serie en Lamello-verbinders: Lamello Classic X.
- Tafels, stoelen, dragende frames: Festool DF 500 RQ-Plus.
Zonder stevige ondergrond heb je ook aan een dure frees weinig. Wat een stabiele werkbank uitmaakt, lees je in onze gids over werkbanken (in het Engels). Rechte zaagsneden voor de plaatranden levert een invalzaag of cirkelzaag. Randen profileren en groeven voor achterwanden frezen doet daarentegen een bovenfrees (in het Engels). En omdat fijn houtstof in de longen komt, hoort er een passend stofmasker bij, ook met afzuiging.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een lamel en een Domino?
Een lamellenfrees freest met een schijffrees een halvemaanvormige sleuf voor een lamel van geperst beukenhout, die in de lengte ongeveer een millimeter speling heeft. De Domino freest een langgat voor een platte deuvel die strak zit. Dat kan belasting hebben, maar vergeeft nauwelijks aftekenfouten.
Welke lamelmaten zijn er?
Lamello noemt de maten 0 met 47 mm lengte, 10 met 53 mm en 20 met 56 mm. Voor lamellen van maat 20 is 20 mm freesdiepte genoeg, meer heb je alleen nodig als je speciale verbinders freest. De gangbare frees meet 100 × 4 × 22 mm, vervanging is er van meerdere fabrikanten.
Waar let je op bij het kopen van een lamellenfrees?
Een zwenkaanslag van 0 tot 90 graden met klikstanden bij 45 en 90 graden is standaard; hij mag niet wiebelen, anders zit elke sleuf ernaast. Controleer bij de afzuiging de aansluiting: de maten lopen van 25 tot 36 mm, zonder adapter past de werkplaatsstofzuiger vaak niet.
Waarom is de speling van de lamel een voordeel?
In de lengte heeft de lamel ongeveer een millimeter speling. Bij het verlijmen kun je de plank daardoor nog uitlijnen tot de rand gelijk ligt. De Domino-deuvel zit daarentegen strak in het langgat en vergeeft nauwelijks fouten bij het aftekenen. Voor een boekenkast van multiplex is de Domino meer machine dan nodig.
Bestaan er lamellenfrezen op accu?
Ja. Bosch voert de GFF 22 A met snoer niet meer; de opvolger PRO GFF 18V-22 werkt op 18 V en freest 22 mm diep, maar accu en lader zitten niet in de basisuitvoering. Makita biedt de DPJ180, Einhell de TE-BJ 18 Li, Lamello een accuversie van de Classic X.
Bronnen
- Festool: deuvelfrees DF 500 RQ-Plus
- Festool: persbericht DFC 500 en DF 500 R
- Lamello: brochure Lamello System (pdf)
- Makita: PJ7000J
- Makita: DPJ180Z
- Bosch Professional: PRO GFF 18V-22
- Einhell: TE-BJ 900
Waar te koop
- Makita PJ7000JPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Einhell TE-BJ 900Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch PRO GFF 18V-22Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Lamello Classic XPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Festool DF 500 RQ-PlusPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
