Inhoud10 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Twee kleuren of vier? Aan die vraag hangt meer geld dan aan welke printsnelheid ook. Voor drie of vier kleuren in PLA en PETG is van de hier vergeleken apparaten de Bambu Lab A1 Combo onze aanbeveling, omdat een vakredactie hem met eigen prints grondig heeft getest en tot een duidelijk oordeel komt. Goedkoop is kleur toch niet. Je betaalt met filament en met tijd.
Bouwvolume, behuizing en materialen vergelijkt onze gids voor het kopen van een 3D-printer. Deze tekst legt de techniek achter de kleur uit en rekent voor wat die kost.
Waarom één nozzle zoveel filament slikt
Bijna elke spoeleenheid voert meerdere filamenten naar dezelfde nozzle. Voor de nieuwe kleur moet de oude eruit, anders schemert die door in het model. Dat uitspoelen belandt als afvalsliert naast het bed of in een reinigingstoren op de plaat. Dat gebeurt niet één keer per print, maar bij elke kleurwissel, dus vaak in elke laag.
De volgorde van de kleuren speelt mee. Van zwart naar wit is volgens filamentfabrikant Polymaker ongeveer vier keer zoveel spoelmateriaal nodig als van wit naar zwart. Lichte kleuren naast donkere zijn dus duur.
Laten we een figuur doorrekenen. Onze aanname: 40 millimeter hoog, 0,2 millimeter laaghoogte, dus 200 lagen, twee wissels per laag, 0,4 gram spoelmateriaal per wissel. Dat geeft 400 wissels en 160 gram afval. Weegt de figuur zelf 60 gram, dan gaat bijna het drievoudige de prullenbak in. Deze cijfers zijn een voorbeeld, geen meetwaarde. De echte waarde laat de slicer je vóór de start zien, en precies daar moet je kijken.
Daar komt de tijd nog bij. Tom’s Hardware heeft hetzelfde model op de Bambu Lab A1 in één kleur en in drie kleuren geprint. In één kleur duurde het 2 uur en 40 minuten, in drie kleuren 6 uur en 46 minuten. Dat is ruim tweeënhalf keer zo lang, en de redactie spreekt bij het materiaalverbruik van een verbazingwekkende hoeveelheid.
Vier wegen naar kleur
De goedkoopste weg kost niets. De slicer pauzeert de print op een gekozen laag en jij wisselt de spoel met de hand. Prusa beschrijft dat als kleurwissel voor naambordjes en sleutelhangers. Meerdere kleuren in dezelfde laag lukken daarmee niet, voor tekst op een plaat is het vaak genoeg.
De spoeleenheid automatiseert het wisselen voor één nozzle. Bambu Lab noemt hem AMS, Creality CFS, Anycubic ACE Pro. Meer spoelen verminderen het afval daarbij niet, ze maken alleen meer kleuren mogelijk.
Uitbreidingsmodules zoals de Co Print nemen dezelfde taak over op een bestaande printer. Het principe blijft hetzelfde, het spoelen dus ook.
IDEX staat voor twee onafhankelijke extruders. Elk filament blijft in zijn eigen hotend. Polymaker noemt printers met meerdere nozzles daarom de doeltreffendste manier tegen spoelafval, en dat zegt een fabrikant die aan het extra verbruik zou verdienen. Toolchangers zoals de Prusa XL gaan daarin nog verder, met tot vijf koppen. Een IDEX-apparaat staat hieronder niet in de vergelijking, omdat we er op dit moment geen kunnen noemen dat actueel leverbaar is.
Vier oplossingen vergeleken
| Model | Principe | Kleuren per print | Spoelen bij wissel | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Bambu Lab A1 Combo | één nozzle, AMS lite | 4 | ja | Figuren van PLA en PETG |
| Creality K2 Combo | één nozzle, CFS | 4, uitbreidbaar tot 16 | ja | veel kleuren in een behuizing |
| Anycubic Kobra 3 Combo | één nozzle, ACE Pro | 4, met tweede eenheid 8 | ja | alternatief voor de A1 Combo |
| Co Print Multifilament-Modul | uitbreiding voor Bowden-printers | tot 7 | ja, reinigingstoren | knutselaars met een passende printer |
Bambu Lab A1 Combo: vier kleuren voor PLA en PETG
256 millimeter ribbelengte, vier spoelen op de AMS lite. Tom’s Hardware beschrijft een betrouwbaar, stil apparaat met een eenheid die weinig neiging heeft om vast te lopen. De zwakke punten staan in hetzelfde verslag. De AMS lite neemt veel ruimte in, slingert het afval opzij weg en kan niet overweg met TPU. Hij past alleen op de A1-serie. Een behuizing bestaat er voor de A1 niet.
Waarom hij toch bovenaan staat? De redactie heeft er in PLA, PETG en TPU mee geprint en noemt het Combo-pakket uiteindelijk een zeer goede keus voor iedereen die snelheid en kleur wil en bij eenvoudig filament zoals PLA en PETG blijft. Precies die voorwaarde geldt ook voor ons. Het verslag dateert van december 2023, een recentere onafhankelijke vergelijking met de K2 Combo of de Kobra 3 Combo hebben we niet. Wie ABS of ASA wil printen, zit met de A1 verkeerd en vindt de alternatieven in de koopgids.
Creality K2 Combo: als vier kleuren niet genoeg zijn
Volgens het aanbod bij Amazon houdt één CFS-eenheid vier spoelen, vier eenheden samen 16 kleuren. Het bouwvolume meet 260 millimeter per zijde. TPU en vochtig PVA noemt het aanbod ongeschikt. 16 kleuren klinkt geweldig, maar betekent ook 16 mogelijkheden om filament door dezelfde nozzle te spoelen. Controleer in de slicer wat een typisch model echt verbruikt.
Anycubic Kobra 3 Combo: let op de eenheid
In het Combo-pakket zit een ACE Pro-eenheid voor vier kleuren, met een tweede zouden er volgens het aanbod bij Amazon acht mogelijk zijn. Onafhankelijke meetwaarden over het afval hebben we voor dit apparaat niet gevonden. We noemen het daarom als alternatief, niet als aanbeveling.
Co Print Multifilament-Modul: zeven spoelen, met een flinke dosis knutselwerk
Zeven filamenten op een bestaande printer, dat klinkt als de voordeligste weg. De documentatie tempert dat. Je vervangt de slangen, monteert een eindschakelaar op de X-as en laadt twee bestanden parallel in, één voor de printer en één voor de module. Als slicer noemt de fabrikant PrusaSlicer. Zachte filamenten werken niet, en een reinigingstoren moet volgens de handleiding in elk geval worden meegeprint.
Voorzichtig met de voor de hand liggende bestelling. Datablad en verkoper noemen Bowden-printers als toepassingsgebied, maar de Creality Ender-3 S1, die eveneens bij ELV (Duitse webwinkel) te koop is, heeft volgens ELV een directe filamentaanvoer. Die combinatie zouden we niet kopen zonder bevestiging van de verkoper.
Zo blijft er meer filament in het model
Een paar knoppen werken bij elk apparaat met één nozzle. Polymaker noemt als eerste het bundelen. Meerdere onderdelen op één plaat kosten geen extra afval, omdat de wissel voor alle onderdelen tegelijk plaatsvindt. Tien sleutelhangers in één keer besparen dus filament ten opzichte van tien losse prints.
Daarnaast kun je in de infill spoelen, mits de buitenwanden dekkend zijn, of in een bijobject. De spoelhoeveelheden per kleurpaar stem je het best af in de slicer, te beginnen met een factor rond 0,6, zoals Polymaker voorstelt. Dat vraagt geduld. Te weinig spoelen wreekt zich met kleurmenging in het model, daar waarschuwt ook Co Print voor. Welk soort filament daarvoor de moeite waard is, lees je in de gids over filament. Het afval zelf voer je volgens Bambu Lab af volgens de plaatselijke voorschriften.
Welke oplossing past bij welk project?
- Naambordjes, opschriften, gekleurde bovenkanten: geen nieuw apparaat, handmatig van kleur wisselen.
- Twee materialen of oplosbare supports: zoek een apparaat met twee nozzles en controleer vóór de aankoop of de fabrikant het nog levert.
- Figuren met drie of vier kleuren van PLA of PETG: Bambu Lab A1 Combo, afval incalculeren.
- Meer dan vier kleuren: Creality K2 Combo.
- Bestaande Bowden-printer en zin om te knutselen: Co Print Multifilament-Modul.
En als kleur alleen decoratie is? Dan kan een model uit de resinprinter, met de hand beschilderd, uiteindelijk het mooiere figuur slaan.
Veelgestelde vragen
Waarom verbruikt meerkleuren 3D-printen zoveel filament?
Bijna elke spoeleenheid voert meerdere filamenten naar dezelfde nozzle. Voor elke nieuwe kleur moet de oude eruit worden gespoeld, vaak meerdere keren per laag. In ons voorbeeld van een figuur van 60 gram belandt 160 gram in het afval. Van zwart naar wit is volgens Polymaker ongeveer vier keer zoveel spoelmateriaal nodig als van wit naar zwart.
Hoeveel langer duurt een meerkleurenprint?
Flink langer. Tom’s Hardware printte hetzelfde model op de Bambu Lab A1 in één kleur in 2 uur en 40 minuten en in drie kleuren in 6 uur en 46 minuten, dus ruim tweeënhalf keer zo lang. De redactie spreekt bij het materiaalverbruik van een verbazingwekkende hoeveelheid.
Welke manieren zijn er om in meerdere kleuren te 3D-printen?
Vier: handmatig van kleur wisselen op een gekozen laag, een spoeleenheid voor één nozzle zoals AMS, CFS of ACE Pro, een uitbreidingsmodule zoals Co Print, of IDEX met twee onafhankelijke extruders. Polymaker noemt printers met meerdere nozzles de doeltreffendste manier om spoelafval te beperken.
Voor wie is de Bambu Lab A1 Combo niet geschikt?
Voor iedereen die ABS of ASA wil printen, want een behuizing bestaat er voor de A1 niet. De AMS lite kan volgens Tom’s Hardware niet overweg met TPU, neemt veel ruimte in en slingert het afval opzij weg. Hij past alleen op de A1-serie.
Hoe beperk je spoelafval bij meerkleurenprints?
Print meerdere onderdelen op één plaat, want de wissel gebeurt voor alle onderdelen tegelijk. Spoelen in de infill of in een bijobject helpt ook. Stem de spoelhoeveelheden per kleurpaar af in de slicer en begin met een factor rond 0,6. Te weinig spoelen leidt tot kleurmenging in het model.
Is de Co Print-module als uitbreiding de moeite waard?
Alleen voor knutselaars met een passende Bowden-printer. Hij biedt zeven filamenten, maar vraagt om het vervangen van slangen, een eindschakelaar op de X-as en twee parallel ingeladen bestanden. Zachte filamenten werken niet, een reinigingstoren is verplicht. Op de Ender-3 S1 met directe aanvoer zouden we hem niet kopen zonder bevestiging van de verkoper.
Bronnen
- ELV: Co Print Multifilament-Modul (gegevens van de verkoper)
- Co Print: datablad
- Co Print: gebruiksaanwijzing
- ELV: Creality Ender-3 S1 (gegevens van de verkoper)
- Tom’s Hardware: Bambu Lab A1 Review
- Polymaker Wiki: Reduce Purge Waste
- Bambu Lab Wiki: Handling the waste generated from the purging process
- Prusa: printen in meerdere kleuren, introductie
Waar te koop
- Bambu Lab A1 ComboPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Creality K2 ComboPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Anycubic Kobra 3 ComboPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Co Print Multifilament-ModulBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
