Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Echt oogt een modelspoorbaan pas door wat er naast het spoor groeit. Wie meer wil maken dan een klein diorama, koopt daarom eerst een grasapparaat, bijvoorbeeld de Gras-Master 3.0 van Noch, en pas daarna bomen, huizen en licht. Voor een eerste proefstuk volstaat de Start-Set Begrasung (startset voor begrazing) met strooiflacon.
Die volgorde heeft een praktische reden. Gras komt als eerste laag op de plaat, bomen en gebouwen worden er daarna in gezet. Wie het andersom doet, moet aan het eind moeizaam rond elk huisfundament vlokken.
Waarom modelgras rechtop moet staan
Gestrooide vezels vallen meestal plat in de lijm en zien eruit als groen vilt. Een elektrostatisch grasapparaat lost dat probleem op. Volgens de handleiding zet de Gras-Master 3.0 de spanning van zijn 9-voltbatterij om in een negatieve gelijkspanning van maximaal ongeveer 11 kilovolt. De vezels laden zich in het reservoir op en worden aangetrokken door het vlak waaraan de krokodillenklem van de tegenpool zit. Daar richten ze zich in de lijm verticaal op. Om dat te laten werken, moet de ondergrond geleiden. Die taak neemt de graslijm over.
Gewone witte houtlijm is daarvoor alleen een noodoplossing. Noch beschrijft zijn Gras-Kleber (graslijm, art.-nr. 61130, 250 g) als langzamer hardend en met een lagere oppervlaktespanning, zodat de vezels in het lijmbed blijven staan. Hij droogt transparant op. Grond het oppervlak daarom vooraf lichtgroen, anders schemert later hout of piepschuim door de weide.
Hoeveel gras een baan verslindt
Hier zit de klassieke miskoop: één zakje van 50 gram voor de hele baan. Noch rekent voor een vierkante meter op zo’n 250 g Master-Grasmischung (grasmengsel) en 500 g Gras-Kleber, bij het 6 mm lange Wildgras zelfs op ongeveer 300 g. Eén zakje is dus genoeg voor ongeveer 0,2 vierkante meter. Dat is een stuk van 40 bij 50 centimeter.
Een rekenvoorbeeld. Op een H0-plaat van 200 bij 100 centimeter blijft na sporen, wegen en huizen vaak de helft groen. Voor die ene vierkante meter heb je vijf zakjes vezels en twee potten lijm nodig, bij meerdere tinten iets meer. Meng liever meteen: een lichte basiskleur, met donkerder Wildgras op taluds en in sloten, oogt veel natuurlijker dan een egaal groen vlak.
Wie geen apparaat wil kopen, kan grasmatten gebruiken. Heki beschrijft zijn decovlies Wildgras als bodembedekkermat met een vezelhoogte van 5 tot 6 mm op een vrijwel onzichtbaar dragernet. Op nieuwe oppervlakken wordt die met spuitlijm aangebracht, op oudere banen houdt hij volgens de fabrikant zelfs zonder lijm in de bestaande vezelondergrond. Voor snel opfrissen is dat handig. Wie elk talud afzonderlijk wil vormgeven, werkt flexibeler met losse vezels.
Hoogspanning, lijm en kinderen
Kilovolt klinkt gevaarlijk, en de handleiding neemt dat serieus. Noch verbiedt het gebruik als er mensen met een pacemaker aanwezig zijn. De bodem van het grasreservoir mag je nooit aanraken, ook niet bij het uitschudden van restjes na het uitschakelen. De hoogspanning staat dan nog even aan. Het apparaat is geen speelgoed, mag door kinderen alleen onder toezicht van volwassenen worden bediend en mag alleen in droge ruimtes tussen 15 en 40 graden werken. Voor een langere pauze hoort de batterij eruit.
Ook de lijm heeft een addertje voor de gevoelige huid. Volgens het veiligheidsinformatieblad bevat de Noch Gras-Kleber een conserveermiddel uit de groep van de isothiazolinonen, dat allergische reacties kan veroorzaken. Hij mag niet in kinderhanden, niet in de ogen en niet op de huid komen. Faller vraagt in zijn veiligheidsinstructies eveneens om lijm, verf en messen buiten bereik van kinderen te bewaren. Busch raadt zijn bomen aan voor modelbouwers vanaf 14 jaar.
Zeven bouwstenen voor het eerste landschap
| Product | Kerngegevens volgens fabrikant | Spoorwijdte | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Noch Start-Set Begrasung (07069) | 40 g grasvezels 2,5 mm, 50 g Gras-Kleber, strooiflacon voor gras | alle gangbare | eerste diorama, uitproberen |
| Noch Gras-Master 3.0 (60111) | tot ca. 11 kV, 9-V-blokbatterij, 3 tot 4 uur, drie zeven, tegenpool met krokodillenklem | Z tot G | baanbouw thuis |
| Noch Master-Grasmischung „Sommerwiese“ (07072) | 50 g, vezels 2,5 tot 6 mm in meerdere groentinten | H0, TT, 0, G | weides en weilanden |
| Busch 12 Laubbäume (6486) | 12 bomen, verschillende vormen, ca. 70 tot 125 mm | H0, TT | snelle boomgroepen |
| Busch Bausatz Naturbäume (6801) | zeeschuim voor ca. 15 tot 30 struiken en bomen, loof niet inbegrepen | H0, TT, N, Z | knutselaars met geduld |
| Faller Schwarzwaldmühle (131210) | 130 onderdelen in 8 kleuren, 145 × 120 × 80 mm, moeilijkheid eenvoudig | H0 | eerste huisbouwpakket |
| Faller LED-Gebäudebeleuchtung mit Steuerung (180678) | 6 warmwitte leds, lichtprogramma, 12 V DC of 16 V AC | H0, TT, N, Z | levendige huizen ’s avonds |
Noch Start-Set Begrasung: om uit te proberen
Hier vervangt een strooiflacon het apparaat. Door te schudden laden de 2,5 mm korte vezels zich op, daarna blaas je ze op het met lijm ingestreken vlak. Noch bedoelt de flacon voor korte strooigrassen. Afgemeten aan de verbruiksopgaven voor grasvezels is 40 g genoeg voor een diorama, niet voor een baan.
Noch Gras-Master 3.0: het werkpaard
Noch voert de 3.0 als instapmodel naast de nieuwere Gras-Master 4.0 met accu. Zijn drie zeven dekken volgens de handleiding vezels van 1,5 tot 12 mm af: fijn tot 2,5 mm, middel tot 6 mm, grof tot 12 mm. Met een 9-voltblokbatterij werkt hij drie tot vier uur. Leg een reservebatterij klaar, want een lege batterij midden in het vers ingestreken vlak is ergerlijk. De Gras-Master 4.0 levert volgens de folder continu 15 kV en laadt via USB-C, maar er zit geen lader bij. Voor banen thuis noemt Noch beide apparaten geschikt. De 4.0 brengt vooral wisselreservoirs en een accu mee.
Noch Master-Grasmischung „Sommerwiese“
Het mengsel („zomerweide“) combineert vezels tussen 2,5 en 6 mm in meerdere groentinten. Juist die verschillende lengtes laten een weide levendig ogen. Spoor N noemt Noch voor dit mengsel niet. Daar kun je beter kiezen voor korter strooigras.
Busch 12 Laubbäume: klaar om te plaatsen
Twaalf kant-en-klare loofbomen tussen ongeveer 70 en 125 mm. Omgerekend naar H0 komt de grootste overeen met een boom van bijna elf meter. Voor een bosrand is dat eerder klein, voor tuinen, akkerranden en de groep achter het station past het goed.
Busch Naturbäume: bouwpakket van zeeschuim
Zeeschuim is een fijn vertakte, geprepareerde natuurlijke plant. Busch legt in de handleiding uit hoe je die met de schaar op maat knipt, kromme stammetjes in water laat weken en rechtbuigt. Loof, verf en lijm zitten er niet bij; daarvoor raadt Busch strooipoeder of loofvlokken en spuitlijm aan. Dat kost tijd, maar levert onregelmatige vormen op zoals je ze in het bos ziet. Ook de boombouwpakketten van Woodland Scenics werken volgens dit principe met buigzame stammetjes en loofvlokken; de lijm ontbreekt daar eveneens, en volgens de fabrikant zijn ze niet bedoeld voor kinderen.
Faller Schwarzwaldmühle: klein bouwpakket, veel effect
Met een grondvlak van 145 bij 120 millimeter past de molen (een Zwarte Woud-molen) aan een beek of akkerrand. Faller stuurt hem in als eenvoudig, en 130 onderdelen in acht kleuren betekenen: schilderen is niet verplicht. Om te lijmen noemt Faller de eigen kunststoflijm Expert. Welk gereedschap daarvoor geschikt is, staat in onze gids over gereedschap voor modelbouw (in het Engels). Voor licht van binnenuit voorziet Faller een ledverlichtingssokkel (180667).
Faller LED-Gebäudebeleuchtung mit Steuerung
Een sokkel laat een huis gelijkmatig oplichten. Deze module (gebouwverlichting met besturing) schakelt zes warmwitte leds afwisselend, zodat nu eens het trappenhuis, dan weer een kamer licht wordt. Eén doorloop duurt volgens de handleiding ongeveer vijf minuten, na het verwijderen van een stekker op de printplaat zo’n 30 minuten. Aansluiten gaat op een modelspoortrafo met 12 V gelijk- of 16 V wisselspanning. Om te voorkomen dat licht door naburige ramen strooit, raadt Faller afdekkingen van dun karton of aluminiumfolie aan. En heel duidelijk: aansluitdraden horen nooit in een stopcontact.
Wat je in welke situatie als eerste koopt
- Eerste baan in opbouw: Gras-Master 3.0, twee potten Gras-Kleber en meerdere zakjes grasmengsel. Bomen en huizen komen daarna. Wie nog helemaal geen baan heeft, begint met de passende modelspoor-startset.
- Alleen een diorama of een test: Start-Set Begrasung. Een apparaat loont pas bij een groter oppervlak.
- Veel bos in korte tijd: kant-en-klare loofbomen voor de massa, zeeschuimbomen voor de voorgrond.
- ’s Avonds moet het leven: eerst een huisbouwpakket met ruimte voor licht, dan de gestuurde verlichting voor een of twee huizen binnen zichtbereik.
Geen haast met de huizen. Een goed begraasde plaat met een paar boomgroepen oogt vaak harmonieuzer dan een dorp op een kale ondergrond.
Veelgestelde vragen
Hoeveel modelgras heb je per vierkante meter nodig?
Noch rekent voor een vierkante meter op zo'n 250 g Master-Grasmischung en 500 g Gras-Kleber, bij het 6 mm lange Wildgras op ongeveer 300 g. Eén zakje van 50 gram is daarmee genoeg voor ongeveer 0,2 vierkante meter, dus een stuk van 40 bij 50 centimeter. Meerdere tinten gemengd ogen natuurlijker dan een egaal groen vlak.
Waarom staat modelgras rechtop met een grasapparaat?
Gestrooide vezels vallen meestal plat in de lijm en zien eruit als groen vilt. Een elektrostatisch apparaat laadt de vezels op, het vlak met de tegenpool trekt ze aan, en in de lijm richten ze zich verticaal op. Daarvoor moet de ondergrond geleiden; die taak neemt de graslijm over. Witte houtlijm is alleen een noodoplossing.
Is een grasapparaat gevaarlijk?
De handleiding neemt de hoogspanning serieus. Noch verbiedt het gebruik als er mensen met een pacemaker aanwezig zijn, en waarschuwt de bodem van het grasreservoir aan te raken, ook kort na het uitschakelen. Kinderen mogen het apparaat alleen onder toezicht van volwassenen bedienen, en het werkt alleen in droge ruimtes.
Wat is het verschil tussen de Gras-Master 3.0 en 4.0?
De 3.0 is het instapmodel: een 9-voltblokbatterij houdt het drie tot vier uur vol, drie zeven dekken vezels van 1,5 tot 12 mm af. De 4.0 levert volgens de folder continu 15 kV, laadt via USB-C en heeft wisselreservoirs, maar er zit geen lader bij. Voor banen thuis noemt Noch beide geschikt.
Kant-en-klare modelbomen of een bouwpakket van zeeschuim?
Beide hebben hun plek. De Busch 12 Laubbäume zijn klaar om te plaatsen en passen bij tuinen, akkerranden en boomgroepen. Het Busch-bouwpakket Naturbäume van zeeschuim kost tijd, en loof en lijm zitten er niet bij, maar het levert onregelmatige vormen op zoals in het bos. Verstandig: kant-en-klare bomen voor de massa, zeeschuim voor de voorgrond.
Moet je het oppervlak voor het begrazen gronden?
Dat is verstandig, omdat de Noch Gras-Kleber transparant opdroogt en anders hout of piepschuim door de weide schemert. Een lichtgroene grondlaag voorkomt dat. Bij de lijm zelf is voorzichtigheid geboden: volgens het veiligheidsinformatieblad bevat hij een conserveermiddel dat allergische reacties kan veroorzaken, en hij hoort niet in kinderhanden.
Bronnen
- Noch: Gras-Master 3.0 (60111)
- Noch: gebruiksaanwijzing Gras-Master 3.0 (pdf)
- Noch: folder Gras-Master 4.0 en 3.0 (pdf)
- Noch: Gras-Kleber (61130)
- Noch: veiligheidsinformatieblad Gras-Kleber (pdf)
- Noch: Start-Set Begrasung (07069)
- Noch: Master-Grasmischung Sommerwiese (07072)
- Noch: Wildgras 6 mm (07106)
- Busch: 12 Laubbäume (6486)
- Busch: Bausatz Naturbäume (6801) met handleiding
- Faller: Schwarzwaldmühle (131210)
- Faller: LED-Gebäudebeleuchtung mit Steuerung (180678)
- Faller: handleiding 180678 (pdf)
- Faller: veiligheidsinstructies (pdf)
- Heki: knutseltip Wildgras
- Woodland Scenics: handleiding Realistic Tree Kits (pdf)
Waar te koop
- NOCH Gras-Master 3.0 (60111)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- NOCH Start-Set Begrasung (07069)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- NOCH Gras-Kleber 250 g (61130)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- NOCH Master-Grasmischung Sommerwiese (07072)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Busch 12 Laubbäume H0/TT (6486)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Busch Bausatz Naturbäume (6801)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Faller Schwarzwaldmühle H0 (131210)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Faller LED-Gebäudebeleuchtung mit Steuerung (180678)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
