Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Wie gewone batterijen door oplaadbare wil vervangen, koopt meestal eerst het verkeerde: veel capaciteit en een goedkope stekkerlader. Slimmer is het andersom. Voor afstandsbediening, draadloze muis en wandklok volstaan NiMH-batterijen met een lage zelfontlading, zoals de Panasonic eneloop, met een lader die elk vak afzonderlijk bewaakt. Lithiumbatterijen van 1,5 volt zijn de uitzondering voor apparaten die niet overweg kunnen met 1,2 volt.
1,2 of 1,5 volt: wat zit er achter het verschil?
Een verse alkalinebatterij begint bij 1,5 volt en verliest daarna gestaag spanning. Een NiMH-batterij heeft een nominale spanning van maar 1,2 volt, maar houdt die lang vast en zakt pas vlak voor het einde in. Panasonic wijst er in een bericht over de eneloop op dat veel apparaten onder ongeveer 1,1 volt uitschakelen of een lege batterij melden, en dat de eneloop daar lange tijd boven blijft. In de praktijk werken de meeste alledaagse apparaten daarom probleemloos op NiMH.
Lithiumbatterijen in AA- of AAA-formaat werken anders. Binnenin zit een lithium-ioncel; een kleine elektronische schakeling regelt de uitgangsspanning terug naar 1,5 volt. XTAR beschrijft het gevolg openlijk in zijn antwoorden op vragen van klanten: bij cellen zonder waarschuwingsfase kan een apparaat zonder voorwaarschuwing plotseling uitvallen, omdat de spanning tot het laatst gelijk blijft. Bij de cellen met spanningswaarschuwing zakt de spanning vlak voor het einde naar ongeveer 1,1 volt, zodat het apparaat op tijd waarschuwt.
In welke apparaten geeft 1,2 volt problemen?
Problemen ontstaan vooral waar het apparaat het laadniveau via de spanning schat. Een batterij-indicator die op alkalinecellen is afgestemd, ziet een volle NiMH-batterij al snel als halfleeg. Meldt een apparaat met net opgeladen NiMH-cellen al na een paar dagen ‘batterij bijna leeg’, dan zit meestal die schatting erachter. Bij sommige apparaten kun je het batterijtype in het menu omzetten; een blik in de handleiding loont. Helpt dat niet, dan zijn lithiumbatterijen van 1,5 volt de uitweg.
Omgekeerd is voorzichtigheid geboden bij een zeer hoge stroomvraag. XTAR noemt voor zijn cellen met spanningswaarschuwing een grens van 2,5 ampère piekstroom; als voorbeelden van een te hoge vraag noemt de fabrikant hoofdlampen en zaklampen zonder geregelde aansturing. Welke lamp welke cellen verdraagt, lees je in de gids over zaklampen (in het Engels).
Veel capaciteit of weinig zelfontlading?
Allebei tegelijk bestaat niet. Panasonic voert drie niveaus: de eneloop pro biedt volgens het productoverzicht minstens 2500 mAh, maar kan maar tot 500 keer worden opgeladen en houdt na een jaar opslag nog 85 procent vast. De gewone eneloop zit rond 2000 mAh, haalt tot 2100 laadbeurten en behoudt na tien jaar opslag nog 70 procent. Dat is de waarde die in het dagelijks gebruik telt.
Waarom? Een afstandsbediening trekt een jaar lang aan dezelfde twee cellen. Gewone NiMH-batterijen verliezen volgens het Duitse Umweltbundesamt (federaal milieuagentschap) ongeveer 25 procent lading per maand, batterijen met lage zelfontlading (LSD) zo’n 4 procent. De pro-cel loont alleen in een flitser, een radiografisch bestuurd speelgoedvoertuig of een gamecontroller, waar de batterij vaak wordt opgeladen en veel stroom moet leveren.
Wat moet een goede lader kunnen?
Bewaking per vak staat bovenaan. Goedkope laders laden cellen per paar en schakelen uit zodra het paar vol lijkt. Is één cel zwakker, dan wordt de andere overladen en veroudert sneller. Een lader met bewaking per vak meet elke cel afzonderlijk, herkent defecte batterijen en weigert alkalinebatterijen. Daarbij horen uitschakeling via min-delta-U of een tijdschakeling, bescherming tegen ompoling en een indicator per vak.
Een tweede punt wordt vaak over het hoofd gezien. Lithiumbatterijen van 1,5 volt hebben een lader nodig die er uitdrukkelijk voor gemaakt is. XTAR raadt gewone NiMH- of lithiumladers af. Wie beide soorten gebruikt, heeft dus een combilader nodig of cellen met een eigen USB-C-aansluiting. Voor USB-laders geldt: de adapter moet genoeg stroom leveren. Ansmann noemt voor de Comfort Smart minimaal 2,1 ampère, anders pauzeren afzonderlijke vakken. Welke adapter past, staat in de gids over USB-C-laders (in het Engels).
Zes batterijen en laders vergeleken
| Model | Soort | Kerngegevens volgens fabrikant | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Panasonic eneloop AA (BK-3MCDE) | NiMH, 1,2 V | ongeveer 2000 mAh, tot 2100 laadbeurten, 70 % na 10 jaar | afstandsbediening, muis, klok, speelgoed |
| Panasonic eneloop pro AA (BK-3HCDE) | NiMH, 1,2 V | min. 2500 mAh, tot 500 laadbeurten, 85 % na 1 jaar | flitser, controller, radiografische besturing |
| Varta Eco Charger Pro Recycled met 4 × AA 2100 mAh | NiMH-lader met batterijen | 4 vakken met eigen bewaking, USB-C, tot 2000 mA, batterijen met 25 % gerecycled materiaal | beginners die alles in één verpakking willen |
| Ansmann Comfort Smart | NiMH-lader | 4 vakken met eigen bewaking, USB, 800 mA (AA), herkenning van defecte cellen | zacht opladen thuis |
| XTAR L4 Pro | combilader NiMH en 1,5-V-lithium | 4 vakken met eigen bewaking, USB-C, 0,5 A per cel, opfrisfunctie | huishoudens met beide soorten |
| XTAR AA 1,5 V 4150 mWh | lithium-ion, 1,5 V | 2500 mAh, meer dan 1200 laadbeurten, herkenning van lage spanning | apparaten die niet van 1,2 V houden |
Panasonic eneloop AA
De maatstaf voor batterijen voor dagelijks gebruik. Het gegevensblad van de huidige versie BK-3MCDE noemt 1,2 volt, 28 gram en productie in Japan; de cellen komen voorgeladen uit de verpakking. Voor apparaten die maandenlang ongebruikt liggen, zegt de lage zelfontlading meer dan elke capaciteitsopgave. De AAA-variant BK-4MCDE haalt volgens het gegevensblad minstens 800 mAh.
Panasonic eneloop pro AA
Meer gebruiksduur per lading, maar duidelijk minder laadcycli. Panasonic raadt de pro zelf aan voor stroomvretende apparaten zoals flitsers, radiografisch bestuurd speelgoed en draadloze toetsenborden. In de wandklok zou ze verspild zijn.
Varta Eco Charger Pro Recycled
Een compleet pakket met lader en vier AA-batterijen van 2100 mAh. De lader laadt elk vak afzonderlijk, herkent alkalinebatterijen en beschadigde cellen en werkt via USB-C. Varta noemt ongeveer een uur voor twee cellen van 1600 mAh. Bij de zelfontlading is Varta voorzichtiger dan Panasonic en geeft voor de Recycled-batterijen ongeveer 70 procent restlading na twaalf maanden op.
Ansmann Comfort Smart
Een nuchtere lader voor één tot vier NiMH-cellen. Volgens de handleiding controleert hij vóór het laden de restlading, laadt diep ontladen batterijen eerst met weinig stroom voor en meldt defecte cellen met een lampje per vak. Met 800 mA heeft een cel van 2100 mAh ongeveer drie uur nodig. Langzaam, maar zacht voor de batterij.
XTAR L4 Pro
De oplossing voor een gemengde la. De L4 Pro laadt AA en AAA, NiMH en 1,5-volt-lithium in elke combinatie en herkent het type zelf. Voor oudere NiMH-cellen is er ontladen met aansluitend laden en een opfrisprogramma in meerdere stappen. Niet-oplaadbare batterijen beantwoordt hij met een foutmelding.
XTAR AA 1,5 V 4150 mWh
De keuze voor apparaten die bij 1,2 volt staken. XTAR geeft 2500 mAh op, een laadtijd van bijna drie uur en meer dan 1200 laadcycli, plus een ingebouwde beveiligingsschakeling met herkenning van lage spanning. Opladen gaat alleen in een geschikte lithiumlader, zoals de L4 Pro. Wie liever direct via een kabel laadt, vindt bij XTAR, Paleblue en EBL ook cellen met een eigen USB-C-aansluiting.
Welke batterij in welk apparaat?
- Afstandsbediening, klok, draadloze muis: eneloop AA of AAA, met de Ansmann Comfort Smart. Geschikte apparaten vind je in de gids over universele afstandsbedieningen.
- Flitser, controller, radiografisch bestuurde auto: eneloop pro.
- Eerste kennismaking zonder gepieker: het Varta-pakket met lader en vier cellen.
- Thermostaat of slot dat bij NiMH te vroeg waarschuwt: XTAR 1,5 V met de L4 Pro.
Waar laat je oude oplaadbare batterijen?
Niet bij het huisvuil, dat is verboden. Volgens het Duitse Umweltbundesamt moeten winkels die batterijen verkopen, dit soort oude batterijen gratis terugnemen, ook uitgelopen of opgezwollen exemplaren. Daarnaast zijn er nog andere inzamelpunten. De regels staan in de Duitse Batteriegesetz (batterijwet) en in de EU-batterijverordening (EU) 2023/1542, die sinds februari 2024 grotendeels van kracht is. Bij lithiumbatterijen raadt het agentschap aan de polen vooraf af te plakken, zodat er geen kortsluiting ontstaat. Na het laden de lader uit het stopcontact halen: ook dat raadt het agentschap aan.
Voor klokken, sleutels en weegschalen zijn knoopcellen bedoeld, die niet mogen worden opgeladen; welke typen er zijn, zet de gids over knoopcellen op een rij.
Voor draadloze telefoons gelden eigen regels voor bouwvorm en capaciteit. Meer daarover in de gids batterij van een draadloze telefoon vervangen.
Veelgestelde vragen
Werken oplaadbare batterijen van 1,2 volt in plaats van gewone batterijen van 1,5 volt?
In de meeste apparaten voor dagelijks gebruik wel. Een alkalinebatterij begint bij 1,5 volt en verliest gestaag spanning; een NiMH-batterij houdt haar 1,2 volt lang vast en zakt pas vlak voor het einde in. Volgens Panasonic schakelen veel apparaten pas onder ongeveer 1,1 volt uit, en de eneloop blijft daar lange tijd boven.
Waarom meldt een apparaat met volle oplaadbare batterijen ‘batterij bijna leeg’?
Meestal schat het apparaat het laadniveau aan de hand van de spanning en is het afgestemd op alkalinecellen. Dan ziet het een volle NiMH-batterij al snel als halfleeg. Bij sommige apparaten kun je het batterijtype in het menu omzetten; een blik in de handleiding helpt. Anders zijn lithiumbatterijen van 1,5 volt de uitweg.
Wat is belangrijker bij oplaadbare batterijen: capaciteit of een lage zelfontlading?
Voor apparaten die lang op dezelfde cellen draaien: de lage zelfontlading. Gewone NiMH-batterijen verliezen volgens het Duitse Umweltbundesamt (federaal milieuagentschap) ongeveer 25 procent lading per maand, LSD-batterijen zo’n 4 procent. De eneloop pro biedt meer capaciteit, maar kan maar tot 500 keer worden opgeladen en past eerder in een flitser, controller of radiografische besturing.
Waar let je op bij een batterijlader?
Op de eerste plaats staat bewaking per vak. Goedkope laders laden per paar; is één cel zwakker, dan wordt de andere overladen. Een lader met bewaking per vak meet elke cel afzonderlijk, herkent defecte batterijen en weigert alkalinebatterijen. Bij USB-laders moet de adapter genoeg stroom leveren; Ansmann noemt voor de Comfort Smart minimaal 2,1 ampère.
Kan ik lithiumbatterijen van 1,5 volt in een gewone lader opladen?
Nee, daar is een lader voor nodig die er uitdrukkelijk voor gemaakt is. XTAR raadt gewone NiMH- of lithiumladers af. Wie beide soorten gebruikt, heeft een combilader nodig zoals de XTAR L4 Pro, die het type zelf herkent, of cellen met een eigen USB-C-aansluiting.
Waar laat je oude oplaadbare batterijen?
Niet bij het huisvuil, dat is verboden. Winkels die batterijen verkopen, moeten dit soort oude batterijen volgens het Duitse Umweltbundesamt gratis terugnemen, ook uitgelopen of opgezwollen exemplaren. Bij lithiumbatterijen raadt het agentschap aan de polen vooraf af te plakken, zodat er geen kortsluiting ontstaat.
Bronnen
- Panasonic: productoverzicht eneloop (pdf)
- Panasonic Energy Europe: persbericht “10 years of eneloop” (pdf)
- Panasonic: gegevensblad eneloop BK-3MCDE (pdf)
- Gegevensblad eneloop AAA BK-4MCDE (pdf)
- Varta: Eco Charger Pro Recycled
- Varta: Recharge Accu Recycled AA 2100 mAh
- Ansmann: handleiding Comfort Smart (pdf)
- XTAR: L4 Pro
- XTAR: AA 1,5 V 4150 mWh
- XTAR: vragen en antwoorden over 1,5-V-lithiumbatterijen
- Umweltbundesamt: batterijen en oplaadbare batterijen goed gebruiken en inleveren (Duits)
- Umweltbundesamt: zorgvuldig omgaan met lithiumbatterijen (Duits)
Waar te koop
- Panasonic eneloop AA BK-3MCDEPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Panasonic eneloop pro AA BK-3HCDEPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Varta Eco Charger Pro Recycled mit 4 × AA 2100 mAhPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Ansmann Comfort SmartPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- XTAR L4 ProPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- XTAR AA 1,5 V 4150 mWhPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Panasonic eneloop AA (BK-3MCDE) (2er-Pack)Bekijken bij AkkuweltVerkrijgbaar in Duitsland: Akkuwelt
