Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Voordat je thermostaten vergelijkt, loop je de gang in en kijk je naar de router. Staat daar een FRITZ!Box met DECT, dan is de FRITZ!Smart Thermo 302 de kortste weg. Plan je een open Matter-thuis met Apple Home, Google Home of Alexa, dan komen de Thread-apparaten van Eve, tado X en Bosch in aanmerking. Homematic IP heeft zeven modellen en noemt geen abonnement. En bij tado hoort voor de aankoop een blik op de doorlopende kosten voor extra functies.
Eerst het draadloze protocol, dan het apparaat
Hier verschillen de systemen het sterkst. AVM werkt via DECT ULE, Homematic IP via een eigen protocol, Bosch via een Zigbee-variant. Eve, tado X en Bosch [+M] gebruiken Thread en spreken Matter. Wil je apparaten van verschillende merken mengen, dan heb je met Matter later de meeste vrijheid.
Zonder basis gaat het bijna nooit. Dat kan de FRITZ!Box zijn, een access point, een controller, een relais of een Thread Border Router, die vaak al in een HomePod mini of Echo zit. Welke centrale bij welk huishouden past, legt het artikel centrales voor het slimme huis uit.
Blijft het abonnement. Zoek vooraf uit welke functies extra kosten. Bij tado horen daar bijvoorbeeld het automatisch uitschakelen bij een open raam en de aanwezigheidsdetectie bij.
Op de kraan loopt meer mis dan je denkt
Veel kranen hebben schroefdraad M30 x 1,5. Voor Danfoss-kranen worden meestal adapters meegeleverd, voor andere merken moet je er een bijkopen. Ga dus voor je bestelt even door je knieën en lees de naam op het onderdeel van de kraan af. Dat is zo gebeurd en bespaart je een retourzending.
Een open raam merken veel thermostaten aan de snelle temperatuurdaling, waarna ze de kraan dichtknijpen. Een raamcontact werkt volgens de fabrikanten nauwkeuriger en sneller. Stroom komt meestal van AA-batterijen, waarvoor de fabrikanten zo’n twee tot drie jaar gebruiksduur opgeven. Een uitzondering is tado X met een accu die je via USB-C oplaadt.
Onderschat wordt de bediening op het apparaat zelf. Niet iedereen in huis wil voor twee graden meer een app openen. Een goed leesbaar display en knoppen op de thermostaat zijn dan belangrijker dan welke automatisering ook.
Hoeveel stookkosten bespaar je echt?
Minder dan sommige reclame suggereert. Het Duitse adviesbureau co2online noemt voor programmeerbare thermostaten die oude mechanische vervangen gemiddeld zo’n tien procent lagere stookkosten. In hun overzicht staat daarnaast 9 tot 14 procent volgens de Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale en 10 procent volgens de Duitse testorganisatie Stiftung Warentest. Het gaat om rekenvoorbeelden en geen garantie, dat schrijft co2online er zelf bij. Hoeveel er uiteindelijk bij jou overblijft, hangt af van gebouw, verwarming en stookgedrag.
Huur je? Volgens co2online mag je in Duitsland de thermostaten op eigen kosten vervangen. De oude koppen zijn wel van de verhuurder. Dus bewaren. Bij vertrek gaan ze terug op de radiator.
Zes systemen naast elkaar
| Model | Protocol en centrale volgens fabrikant | Stroom | Abonnement | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Homematic IP Heizkörperthermostat flex | Homematic IP; zelfstandig te gebruiken, app met Access Point of Home Control Unit | 2 x AA, typisch 3 jaar | geen abonnement genoemd | groot systeem, veel kamers |
| tado Smartes Heizkörperthermostat X | Thread, Matter; Bridge X of andere Thread Border Router | Accu, USB-C | extra functies in abonnement | app-comfort, Matter |
| FRITZ!Smart Thermo 302 | DECT ULE; FRITZ!Box met DECT | 3 x AA | nee | huishoudens met FRITZ!Box |
| Bosch Heizkörper-Thermostat II [+M] | Thread, Matter; of Bosch Controller II | 2 x AA, tot 2 jaar | Home+ optioneel | Bosch-systeem of Matter |
| Eve Thermo (5e generatie) | Thread, Matter; Matter-controller met Thread Border Router | 2 x AA | nee | Apple Home en Matter |
| Netatmo slimme radiatorthermostaten | Relais in het starterpakket, wifi naar de router | 2 x AA | geen abonnement genoemd | woning met centrale verwarming |
Veel kamers, geen abonnement: Homematic IP flex
De flex regelt volgens de fabrikant ook helemaal zonder centrale. App en uitgebreide functies komen pas met een Access Point of Home Control Unit. Er is een draaibaar e-paperdisplay ingebouwd, en adapters voor Danfoss RA, RAV en RAVL zitten in de doos. Een open raam herkent hij aan de temperatuurdaling of via een raamcontact. Richt je een heel huis in en heb je niet in elke kamer alle comfort nodig, dan kun je bij Homematic IP uitwijken naar de goedkopere modellen basic en kompakt.
Automatisering via de app: tado X, maar met vervolgkosten
De X-serie werkt via Thread en ondersteunt Matter. Hij heeft de tado Bridge X of een andere geschikte Thread Border Router nodig. De oude Internet Bridge van de V3+-serie past niet. Wie overstapt van een ouder tado-systeem, koopt dus nieuwe techniek. In plaats van batterijen zit er een uitneembare accu in het apparaat.
Automatisch uitschakelen bij een open raam en aanwezigheidsdetectie horen volgens tado bij het betaalde abonnement; zonder abonnement meldt de app een open raam alleen. Dat is een basisfunctie die je bij een thermostaat eigenlijk zonder meerprijs verwacht. Wij zijn daar kritisch over.
FRITZ!Box al in huis: FRITZ!Smart Thermo 302
De FRITZ!DECT 302 heet nu FRITZ!Smart Thermo 302. Hij meldt zich via DECT aan bij de FRITZ!Box, vanaf FRITZ!OS 6.83. Een eigen centrale is niet nodig. Een open raam herkent hij volgens de handleiding aan de temperatuurval; met een externe raamsensor gaat dat nauwkeuriger. Een adapter voor Danfoss RA wordt meegeleverd, voor andere kranen raadt AVM messing adapters aan.
Nog niet beslist: Bosch Heizkörper-Thermostat II [+M]
De variant [+M] gaat volgens Bosch direct in een Matter-systeem of werkt via de Smart Home Controller II. Vastleggen hoef je je bij de aankoop dus niet. Het display is verlicht en draaibaar, en een ledring laat zien of er op dat moment wordt verwarmd. Adapters voor Danfoss RA en RAVL zijn meegeleverd. Voor “Smartes Lüften” (slim ventileren) vereist Bosch een deur-raamcontact; zonder reageert de thermostaat trager op de temperatuurdaling.
Apple Home en Matter: Eve Thermo (5e generatie)
Eve presenteerde de vijfde generatie in december 2025. Die werkt via Thread, spreekt Matter en vereist een Matter-controller met Thread Border Router. Eve adverteert met werking zonder abonnement, zonder cloud en zonder registratie. Schema’s slaat de thermostaat volgens de fabrikant zelf op. In de doos zit een adapterset voor Danfoss RA, RAV en RAVL.
Huurwoning met centrale verwarming: Netatmo
Netatmo verkoopt als basis een starterpakket met twee thermostaten en een relais; extra thermostaten zijn los verkrijgbaar. Volgens de fabrikant schakelen ze de radiator uit zodra er een raam opengaat, en passen ze op 90 procent van de radiatoren voor warm water. Let op bij bestaande apparaten. Met de serie Thermostat ORIGINAL gaan ze niet samen.
De keuze in één zin per huishouden
- Met een FRITZ!Box in huis neem je de FRITZ!Smart Thermo 302 en bespaar je elke extra centrale.
- Voor het hele huis, met lange gebruiksduur en zonder abonnement, pleit Homematic IP flex met Access Point of Home Control Unit.
- In Apple Home of een open Matter-thuis ligt de Eve Thermo van de vijfde generatie voor de hand.
- Blijf je bij Bosch Smart Home of wil je later naar Matter, dan kies je de Bosch Heizkörper-Thermostat II [+M].
- Veel automatisering via de app biedt tado X, mits je het abonnement voor de comfortfuncties meerekent.
- In de huurwoning met centrale verwarming past het Netatmo-starterpakket. De oude koppen goed bewaren.
Naast het verbruik bepaalt het tarief de stookkosten. Waar het bij prijsgarantie, bonus en opzegging om draait, legt onze gids van gasleverancier wisselen uit.
Past de thermostaat niet op de kraan, dan helpt meestal een adapter. Hoe je Danfoss, Vaillant, Herz of Oventrop herkent, legt de gids over kraanadapters voor radiatorthermostaten uit.
Wil je geen app en geen centrale, dan vind je modellen in de gids over de programmeerbare radiatorthermostaat; wat ventilatoren op de radiator opleveren, staat in de gids over de radiatorventilator.
Neig je naar Homematic IP, dan lees je in de gids Homematic IP-verwarmingssets welke set bij welke woning past.
Veelgestelde vragen
Hebben slimme radiatorthermostaten een centrale nodig?
Bijna altijd. Dat kan de FRITZ!Box zijn, een access point, een controller, een relais of een Thread Border Router, die vaak al in een HomePod mini of Echo zit. Een uitzondering is de Homematic IP flex, die volgens de fabrikant ook helemaal zonder centrale regelt; app en uitgebreide functies komen pas met een access point.
Past een slimme thermostaat op elke radiatorkraan?
Veel kranen hebben schroefdraad M30 x 1,5. Voor Danfoss-kranen worden meestal adapters meegeleverd, voor andere merken moet je er een bijkopen. Lees voor je bestelt de naam op het onderdeel van de kraan af; dat bespaart je een retourzending.
Hoeveel stookkosten bespaart een slimme thermostaat?
Het Duitse adviesbureau co2online noemt voor programmeerbare thermostaten die oude mechanische vervangen gemiddeld zo'n tien procent lagere stookkosten; in hun overzicht staat ook 9 tot 14 procent volgens de Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale. Dat zijn rekenvoorbeelden. Hoeveel er bij jou overblijft, hangt af van gebouw, verwarming en stookgedrag.
Mogen huurders slimme thermostaten plaatsen?
Volgens co2online mogen huurders in Duitsland de thermostaten op eigen kosten vervangen. De oude koppen zijn wel van de verhuurder, dus bewaren en bij vertrek weer monteren. Voor een huurwoning met centrale verwarming noemt de gids het Netatmo-starterpakket met twee thermostaten en een relais.
Welke functies kosten bij tado X extra?
Automatisch uitschakelen bij een open raam en aanwezigheidsdetectie horen volgens tado bij het betaalde abonnement; zonder abonnement meldt de app een open raam alleen. Daarnaast heeft tado X de Bridge X of een andere Thread Border Router nodig; de oude Internet Bridge van de V3+-serie past niet.
Herkennen slimme thermostaten open ramen?
Veel thermostaten merken een open raam aan de snelle temperatuurdaling en knijpen dan de kraan dicht. Een raamcontact werkt volgens de fabrikanten nauwkeuriger en sneller. Bosch vereist voor de functie Smart ventileren een deur-raamcontact; zonder reageert de thermostaat trager.
Bronnen
- co2online: slimme thermostaten
- co2online: 10 procent minder met programmeerbare thermostaten
- Homematic IP: Heizkörperthermostat flex
- Homematic IP: vergelijking van de radiatorthermostaten
- tado: Smart Radiator Thermostat X
- tado: AI Assist
- AVM: handleiding FRITZ!Smart Thermo 302
- Bosch Smart Home: Heizkörper-Thermostat II
- Eve: Eve Thermo
- Eve: vijfde generatie
- Netatmo: slimme radiatorthermostaat
Waar te koop
- Homematic IP Heizkörperthermostat flexBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Access Point 2Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Access PointPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- tado Smartes Heizkörperthermostat XPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- FRITZ!Smart Thermo 302Prijs bekijken bij Amazon.deVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Heizkörper-Thermostat II [+M]Prijs bekijken bij Amazon.deVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.es
- Bosch Smart Home Controller IIPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Eve Thermo Matter 5. GenerationPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Netatmo Smarte Heizkörperthermostate StarterpaketPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
