Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Kraanwater in Duitsland heeft geen filter nodig. Zo zien het Umweltbundesamt (de Duitse federale milieudienst) en de Verbraucherzentrale (de Duitse consumentenorganisatie) het, en wij ook. Wil je toch filteren, bijvoorbeeld vanwege kalk in de thee, dan ben je met een kleine kan uit de koelkast het verstandigst uit. Een installatie onder het aanrecht en omgekeerde osmose kosten meer en vragen onderhoud.
Heb ik eigenlijk wel een filter nodig?
Meestal niet. Het Umweltbundesamt schrijft in zijn gids “Trinkwasser aus dem Hahn” (drinkwater uit de kraan) dat een extra zuivering of behandeling in huis van water uit de openbare voorziening normaal gesproken niet nodig is. De dienst gaat nog verder en raadt zulke apparaten af. De onderbouwing: in filters die niet op tijd worden vervangen, kunnen bacteriën zich vermenigvuldigen, en overbelaste filters kunnen tegengehouden stoffen weer afgeven, in het ongunstigste geval zelfs geconcentreerder.
Ook de Verbraucherzentrale vindt filters vanuit gezondheidsoogpunt overbodig, ook voor kleine kinderen en zieken. Hard water is daarbij geen tegenargument. Calcium en magnesium beoordeelt het Umweltbundesamt als positief, niet als belasting. Stiftung Warentest (de Duitse Consumentenbond) vatte een test van acht filters in juli 2022 volgens de Verbraucherzentrale samen als “overbodig tot schadelijk”.
Oude loden leidingen zijn een apart geval. Daar helpt geen enkel filter. Het Umweltbundesamt eist dat de leidingen volledig worden vervangen; tot die tijd horen zwangere vrouwen, zuigelingen en kinderen tot zes jaar verpakt water te drinken. In huizen die na 1973 zijn gebouwd, liggen volgens de Verbraucherzentrale geen loden leidingen meer. Twijfel je, vraag het dan aan je verhuurder of laat het water onderzoeken.
Waarom filteren dan toch zoveel mensen?
Uit gemak. Bij 20 graden Duitse hardheid (°dH) zet zich in de waterkoker snel een witte laag af, en op thee komt een vliesje te liggen. Voor je gezondheid maakt dat niets uit, het is alleen vervelend. Een patroon met ionenwisselaar verlaagt de hardheid, actieve kool bindt de chloorsmaak. Wie water wil “energetiseren” of “harmoniseren”, verkoopt esoterie. Zulke begrippen zijn volgens de Verbraucherzentrale wetenschappelijk niet onderbouwd.
Gaat het je om de koffiemachine, kijk dan eerst of die een eigen filterpatroon in het reservoir heeft. Bij veel machines is dat zo, zie ons overzicht van volautomatische espressomachines (in het Engels). En wil je alleen bruisend water, dan heb je geen filter nodig maar een bruiswatertoestel voor op het aanrecht (in het Engels).
Filterkan, filter onder het aanrecht of omgekeerde osmose: wat is het verschil?
De kan is de eenvoudigste weg. Water erin, het loopt door de patroon, klaar. Geen montage, geen installateur, na vier weken gaat er een nieuwe patroon in.
Een filter onder het aanrecht zit in het spoelkastje aan het koudwaterhoekventiel en werkt met grotere patronen die meerdere maanden meegaan. Daarvoor grijp je wel in de drinkwaterinstallatie in. Ingrijpende werkzaamheden mogen volgens de Duitse AVBWasserV (verordening over de levering van drinkwater) alleen het waterbedrijf of geregistreerde installatiebedrijven uitvoeren, herinnert de Verbraucherzentrale. Ze raadt bovendien apparaten aan met een keurmerk van het Duitse DVGW of volgens DIN.
Omgekeerde osmose is de grondigste en tegelijk de meest omstreden variant. Een membraan scheidt opgeloste stoffen af, waaronder ook de mineralen. Daarom bieden fabrikanten als Waterdrop eigen modellen met remineralisatie aan. Daarnaast ontstaat er afvalwater. Voor normaal kraanwater vinden wij dat overbemeten.
Hoe snel raakt een patroon besmet met bacteriën?
Sneller dan veel mensen denken. Drinkwater is een bederfelijk levensmiddel, schrijft de Verbraucherzentrale. Er kunnen bacteriën in groeien als het lang in een reservoir staat of in contact komt met oude filters. Haar advies voor filterkannen: volg de handleiding, vervang de patroon regelmatig, maak de kan regelmatig schoon en bewaar hem in de koelkast. Een kan op een zonnige vensterbank is daar precies het tegenovergestelde van.
Nog een punt uit de gids van het Umweltbundesamt dat ook zonder filter geldt. Water dat langer dan vier uur in de leiding heeft gestaan, moet je niet drinken of gebruiken om te koken, maar laten weglopen tot het merkbaar koeler uit de kraan komt. Dat geldt ’s ochtends ook voor de kan.
Wat kosten de filters op de lange termijn?
De aanschafprijs is misleidend. Reken twee jaar door. Bij een kan met een patroon voor vier weken zijn dat zo’n 26 patronen. Een filter onder het aanrecht dat om de vier maanden wordt vervangen, heeft er zes nodig. Bij de omgekeerde osmose van Waterdrop komen er volgens de fabrikant drie filtertypes bij elkaar, met een levensduur van zes, twaalf en 24 maanden. En bij Grohe Blue Home horen naast het filter ook CO₂-flessen bij het verbruik; een fles van 425 gram is volgens Grohe goed voor maximaal 60 liter bruiswater. Filterkannen kosten weinig. Filters onder het aanrecht zitten qua prijs in het middensegment, osmose-installaties en filterkranen met koeler spelen in een andere klasse.
Welke apparaten zijn nu te koop?
| Model | Type | Kerngegevens (opgave fabrikant) | Filterwissel | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| BRITA Style Essential | Kan | 2,4 l totaal, 1,4 l gefilterd, ledindicator voor de wissel | ca. 4 weken of 150 l | Singles en stellen, past in de koelkastdeur |
| BRITA Style Essential XL | Kan | 3,6 l totaal, 2,3 l gefilterd | ca. 4 weken of 150 l | Gezinnen met ruimte in de koelkast |
| Dafi filterkan met Unimax-patroon | Kan | Patroon met actieve kool uit kokosnootdoppen | maandelijks of 150–200 l | Wie een alternatief voor Brita zoekt |
| Alb Filter Active Plus onder het aanrecht | Filter onder het aanrecht | Roestvrijstalen behuizing, kiembarrière tot 0,7 µm, ca. 6 l/min | 4 maanden, 3.000–5.000 l | Veel drinkwater, geen kannen sjouwen |
| Waterdrop G3P600 | Omgekeerde osmose, zonder tank | 600 gallon per dag, zuiver water tot afvalwater 2:1 | 6, 12 en 24 maanden per filtertrap | Wie bewust mineraalarm water wil |
| GROHE Blue Home Starter Kit | Filterkraan met koeler en CO₂ | plat, medium en bruisend, gekoeld | S-filter 600 l, minstens elke 12 maanden | Wie de keukenkraan toch al vervangt |
BRITA Style Essential
De kleinere kan heeft een voordeel dat met hygiëne te maken heeft. Met 23,9 bij 27,3 centimeter past hij volgens Brita in een gangbare koelkastdeur en belandt hij daardoor ook echt in de kou. De meegeleverde Maxtra Pro Pure Performance is volgens de fabrikant bedoeld voor zacht tot middelhard water. Voor hard water verkoopt Brita een variant met extra kalkbescherming. De led in het deksel moet eruit voordat de kan in de vaatwasser gaat.
BRITA Style Essential XL
Dezelfde patroon, meer volume. 2,3 liter gefilterd water is eerder genoeg voor vier personen. In de deur past hij volgens de verkoper niet meer, hij heeft een plek op een legplank nodig.
Dafi filterkan met Unimax-patroon
De Poolse fabrikant Dafi maakt kannen in verschillende maten, die allemaal de Unimax-patroon gebruiken. Dafi noemt 150 tot 200 liter per patroon en een maandelijkse wissel, als filtermateriaal actieve kool uit kokosnootdoppen. Dafi heeft daarnaast een magnesiumpatroon in het assortiment. Het nut daarvan bekijken wij sceptisch.
Alb Filter Active Plus onder het aanrecht
Het filter uit Baden-Württemberg komt in een roestvrijstalen behuizing en wordt onder de gootsteen op het koude water aangesloten. De Active-Plus-patroon heeft volgens Alb een kiembarrière tot 0,7 micrometer en gaat 3.000 tot 5.000 liter mee. Toch wordt hij na vier maanden vervangen, volgens de fabrikant vooral om hygiënische redenen. Die eerlijkheid bevalt ons. Eén koper meldt wel dat de doorstroming al na drie maanden afnam.
Waterdrop G3P600
Een osmose-installatie zonder tank voor het onderkastje. Waterdrop noemt twee delen zuiver water op één deel afvalwater, afhankelijk van druk en temperatuur ook minder. Volgens de verkoper verlaagt hij het aandeel opgeloste stoffen flink. Wil je de mineralen behouden, kies dan de variant met remineralisatie.
GROHE Blue Home Starter Kit
Eigenlijk een keukenkraan met een tweede waterweg. De koeler staat in het spoelkastje of tot 2,5 meter verderop; volgens Grohe volstaat zelfs een onderkast van 40 centimeter breed. Het S-filter haalt 600 liter en moet minstens elke twaalf maanden worden vervangen. Interessant wordt dat pas als er toch al een nieuwe kraan nodig is. Voor alleen bruiswater volstaat een tafelmodel.
Zo zouden wij kiezen
- Je kraanwater smaakt je en de kalk stoort niet: geen filter.
- Kalk in de waterkoker, smaak in de thee, single of stel: BRITA Style Essential, bewaard in de koelkastdeur.
- Groter huishouden met veel ruimte in de koelkast: de XL-versie.
- Nu al drie kannen per dag: een filter onder het aanrecht zoals dat van Alb Filter, ingebouwd door de installateur.
- Nieuwe keuken, wens naar gekoeld bruiswater uit de kraan: Grohe Blue Home.
- Omgekeerde osmose alleen met een concrete reden, niet uit zorg om het kraanwater.
Losse thee die we regelmatig zetten, beschrijft onze langetermijntest van TeeGschwendner met het hele gezin.
Veelgestelde vragen
Heb je in Duitsland een waterfilter nodig?
Meestal niet. Het Umweltbundesamt (de Duitse federale milieudienst) vindt een extra behandeling van water uit de openbare voorziening normaal gesproken overbodig en raadt zulke apparaten zelfs af. Ook de Duitse Verbraucherzentrale ziet filters vanuit gezondheidsoogpunt als overbodig, ook voor kleine kinderen en zieken. Calcium en magnesium gelden als positief.
Kan een waterfilter schadelijk zijn?
Dat kan. In filters die niet op tijd worden vervangen, kunnen zich volgens het Umweltbundesamt bacteriën vermenigvuldigen, en overbelaste filters kunnen tegengehouden stoffen weer afgeven. De Verbraucherzentrale raadt aan de patroon regelmatig te vervangen, de kan schoon te maken en in de koelkast te bewaren.
Helpt een filter tegen lood uit oude leidingen?
Nee. Het Umweltbundesamt eist bij loden leidingen dat die volledig worden vervangen. Tot die tijd horen zwangere vrouwen, zuigelingen en kinderen tot zes jaar verpakt water te drinken. In huizen die na 1973 zijn gebouwd, liggen volgens de Verbraucherzentrale geen loden leidingen meer.
Wat is het verschil tussen een filterkan, een filter onder het aanrecht en omgekeerde osmose?
De kan hoeft niet gemonteerd te worden, de patroon gaat na vier weken eruit. Een filter onder het aanrecht zit aan het koudwaterhoekventiel en gaat meerdere maanden mee; de installatie is werk voor een installateur. Omgekeerde osmose scheidt met een membraan ook de mineralen af en produceert afvalwater. Voor normaal kraanwater vinden wij dat overbemeten.
Wat kost een waterfilter op de lange termijn?
De aanschafprijs is misleidend, reken liever twee jaar door. Een kan met een patroon voor vier weken heeft in die tijd zo'n 26 patronen nodig, een filter onder het aanrecht met een wissel om de vier maanden zes. Bij osmose-installaties komen meerdere filtertrappen erbij, bij Grohe Blue Home daarnaast CO₂-flessen.
Welke filterkan past in de koelkastdeur?
De BRITA Style Essential meet volgens Brita 23,9 bij 27,3 centimeter en past daarmee in een gangbare koelkastdeur; er wordt 1,4 liter gefilterd. De XL-versie met 2,3 liter is eerder geschikt voor vier personen, maar heeft een plek op een legplank nodig.
Bronnen
- Umweltbundesamt: Trinkwasser aus dem Hahn (gids, Duits)
- Verbraucherzentrale: zijn waterfilters vanuit hygiënisch oogpunt nodig?
- Verbraucherzentrale: waterbehandeling in het huishouden
- BRITA: Style Essential
- BRITA: Style Essential XL
- BRITA: Maxtra Pro Pure Performance
- Dafi: Unimax-patroon
- Alb Filter: Active Plus
- Waterdrop: G3P600
- GROHE: Blue vervangingsfilter S-Size
- GROHE: brochure Blue Home
Waar te koop
- BRITA Style EssentialPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- BRITA Style Essential XLPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Dafi Filterkanne mit Unimax-KartuschePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Alb Filter Active Plus UntertischPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Waterdrop G3P600Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- GROHE Blue Home Starter KitPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
