Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Drie meter keukenblok, de bovenkastjes hangen al aan de rail, en boven de laatste kast opent zich een wig naar het plafond. Balen. Een mogelijke oorzaak is een korte waterpas die je stukje voor stukje verplaatst: elk deel lijkt recht, maar de kleine afwijkingen tellen toch op. Voor je woning en hobbywerkplaats raden we daarom een waterpas van ongeveer 80 cm aan met 0,3 mm/m in normale stand, zoals de Sola Red 3 80. Plaats je kozijnen of ga je metselen, dan heb je er ook een lange nodig, en een display heb je alleen nodig als je hoeken wilt meten en overbrengen.
Hoe lang moet een waterpas zijn?
Bij twijfel liever wat langer. Een lange waterpas rust op de hoogste punten van stucwerk of hout en overbrugt kleine bulten; een korte kantelt in elke deuk. Voor fotolijsten, vensterbanken en losse planken volstaat 60 cm. Bij keukenkastjes, deuren en wandkasten is 80 tot 100 cm prettiger, omdat je minder vaak hoeft te verplaatsen.
Vanaf 120 cm begint het terrein van metselaars en droogbouwers. Een deurkozijn controleer je het best in één keer over de hele hoogte, en daarvoor heb je 180 of 200 cm nodig. Zulke lengtes zijn onhandig in de kofferbak en lastig op te bergen in de berging. Klus je maar af en toe, dan red je het prima met een waterpas van 80 cm en leen je de lange wanneer dat nodig is.
Wat zeggen 0,3 en 0,5 mm/m over de nauwkeurigheid?
De waarde geeft aan hoeveel de waterpas per meter mag afwijken als de bel in het midden staat. Bij 0,5 mm/m is dat over drie meter keukenblok tot 1,5 mm, bij 0,3 mm/m hoogstens 0,9 mm. Voor een schilderij boven de bank is beide ruim voldoende. Bij een lang werkblad of een douchegoot merk je het verschil eerder.
Sola onderscheidt bij zijn waterpassen met kokerprofiel twee waarden. In de standaardpositie noemt de fabrikant 0,30 mm/m, in omgeslagen stand, dus met de waterpas 180 graden gedraaid, 0,50 mm/m. Kapro geeft voor de 905 Condor ±0,5 mm/m op en benadrukt dat die waarde ook omgedraaid geldt. hedue geeft de gevoeligheid in graden: 0,029° komt overeen met ongeveer 0,5 mm/m.
Een detail dat telt bij de aankoop van digitale modellen: hun weergave is bij puur waterpas stellen grover dan de libel. Bosch noemt voor de GIM 60 L ±0,05° bij 0° en 90°, dat is bijna 0,9 mm/m. De hedue DL2 komt volgens de fabrikant op 0,1°, dus ongeveer 1,7 mm/m. Om puur uit te lijnen blijft de bel daarom de referentie. Het display is er voor hoeken.
Klopt mijn waterpas nog?
Controleren kan in een halve minuut, zonder gereedschap. Kapro beschrijft de omslagtest zo: leg de waterpas op een vrijwel vlak oppervlak, lees de positie van de bel tussen de streepjes af, draai de waterpas dan eind om eind en leg hem op precies dezelfde plek terug. Staat de bel weer gelijk, dan klopt de libel. Verschuift hij, dan is de echte fout volgens Kapro half zo groot als het zichtbare verschil. Twee potloodstreepjes bij de uiteinden helpen om de plek terug te vinden.
De verticale libel controleer je aan een deurkozijn. Tegenaan houden, aflezen, de waterpas zo draaien dat de andere kant aanligt, opnieuw aflezen. Een verschoven libel kun je volgens Kapro niet bijstellen; na een harde val helpt alleen vervanging. Digitale apparaten zijn anders gebouwd. Bij de Bosch GIM 60 L schrijft de handleiding dezelfde draai van 180 graden voor en kun je met een knop kalibreren, maar alleen als beide waarden meer dan 0,1° van elkaar verschillen.
Magneet, display of laser: wanneer heb je dat nodig?
Magneten houden de waterpas vast aan staal. Dat helpt bij stalen kozijnen, stalen balken en metalen profielen in de droogbouw, omdat je dan beide handen vrij hebt. Op hout en metselwerk hebben ze geen zin. Bosch wijst er in de handleiding van de GIM 60 L op dat magneten uit de buurt moeten blijven van pacemakers, insulinepompen en andere implantaten.
Een display toont hellingen in graden, procenten of mm/m. Dat is handig bij trapbomen, schuine daken en afschot, omdat je een hoek kunt afnemen en elders terugvinden. Een laser in de waterpas verlengt die helling de ruimte in. Voor lijnen op de muur is een kruislijnlaser echter het geschiktere apparaat, voor hoogtes in de tuin of op de bouwplaats een rotatielaser.
Zes waterpassen vergeleken
| Model | Lengtes volgens fabrikant | Nauwkeurigheid volgens fabrikant | Bijzonderheid | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Sola Red 3 80 | 60 tot 200 cm | 0,30 mm/m, omgeslagen 0,50 mm/m | 3 libellen met vergrootglas, als RedM 3 ook met magneten | woning, meubelmontage, keuken |
| Sola Big Red 3 | 120 tot 240 cm | 0,30 mm/m, omgeslagen 0,50 mm/m | 2 handgrepen, profiel met verstevigingsribben | kozijnen, metselwerk, onderbouw van terrassen |
| Kapro 905 Condor | 60 tot 200 cm | ±0,5 mm/m, ook omgedraaid | afschotstreepjes tot 2 %, verticale libel van voren afleesbaar | tegels, bestrating, buitenwerk |
| hedue Alu-Wasserwaage mit Magnet | 30 tot 200 cm | 0,029° (ongeveer 0,5 mm/m) | 2 magneten, 60 maanden garantie | metaalbouw, droogbouw |
| hedue DL2 (M553) | 60 cm (DL2 ook in 80 cm) | digitaal 0,1° bij 0° en 90°, libel 0,029° | verlicht display, magneet, IP40 | trappen, schuine vlakken, afschot |
| Bosch Professional GIM 60 L | 60 cm | digitaal ±0,05° bij 0° en 90° | puntlaser tot 30 m, magneten, bevestigingsbanden, IP54 | vakmensen, hellingen over afstand |
Sola Red 3 80
Het kokerprofiel meet 59 × 27 mm, heeft verstevigingsribben en weegt volgens Sola 890 g per meter. Drie libellen van acrylglas met vergrootlens, plus een lichtgevende laag voor slecht licht. Met 0,30 mm/m in normale stand is hij nauwkeuriger dan een plank of fotorichel vraagt. Werk je aan staal, dan krijg je hetzelfde profiel als RedM 3 met neodymiummagneten.
Sola Big Red 3
De lange zus van de Red 3 is er van 120 tot 240 cm. Profiel en libellen komen volgens het datablad overeen met de Red 3; daarbij komen twee handgrepen die het aanzetten tegen kozijn of muur makkelijker maken. Op de dichtheid van de libellen geeft Sola 30 jaar garantie. Om af en toe een schilderij op te hangen is hij gewoon te groot.
Kapro 905 Condor
Interessant is hier de rode Optivision-libel met streepjes voor afschot tot 2 procent. Zo lees je een licht afschot af, bijvoorbeeld op een terrastegel, zonder te rekenen. Door een venstertje zie je de verticale libel ook van voren. Tot 120 cm heeft de waterpas een fijn gefreesd meetvlak, en op de libellen geeft Kapro een levenslange nauwkeurigheidsgarantie.
hedue Alu-Wasserwaage mit Magnet
Een eenvoudig, zilver geanodiseerd profiel met één horizontale en één verticale libel en twee magneten. hedue noemt een nauwkeurigheid van 0,029° en geeft 60 maanden garantie. De lengtes lopen van 30 tot 200 cm. Anders dan de Sola-modellen heeft hij maar één verticale libel in plaats van twee.
hedue DL2 (M553)
De digitale waterpas meet over 4 × 90 graden en toont graden, procenten, mm/m of inch per voet. Het verlichte display draait mee als je boven je hoofd werkt, een hold-knop bevriest de waarde en een toon meldt dat je dicht bij 0° of 90° bent. Twee AAA-batterijen gaan volgens de snelstartgids ongeveer 100 uur mee. Met IP40 hoort hij niet in de regen.
Bosch Professional GIM 60 L
Een meetinstrument voor beroepsmatig gebruik. Naast de digitale hellingmeting heeft de GIM 60 L een puntlaser van klasse 2 waarmee je hellingen tot 30 m ver kunt overbrengen, plus een nivelleervoet, magneten, twee bevestigingsbanden voor buizen en een statiefschroefdraad. Hij weegt 0,91 kg en is volgens IP54 beschermd tegen stof en spatwater. Voor in huis is dat veel apparaat voor weinig taken.
Welke waterpas voor welk werk?
- Meubels, keuken, planken en schilderijen: Sola Red 3 80. Nauwkeurig genoeg, handzaam, drie libellen.
- Kozijnen, muren, lange stukken: Sola Big Red 3 in 180 of 200 cm, het liefst naast de korte.
- Tegels, bestrating en afschot buiten: Kapro 905 Condor met de procentstreepjes.
- Werk aan staal: Sola RedM 3 of de hedue Alu-Wasserwaage mit Magnet.
- Trappen en schuine daken: hedue DL2. Moet je hellingen over afstand overbrengen, kies dan de Bosch GIM 60 L.
Ons advies voor de eerste aankoop: liever één degelijke waterpas van 80 cm dan een set van drie maten. En controleer elke waterpas na het uitpakken met de omslagtest, voordat je er het eerste gat mee aftekent. Voor het bevestigen daarna helpt onze gids over pluggensets.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet een waterpas zijn?
Voor fotolijsten, vensterbanken en losse planken volstaat 60 cm. Bij keukenkastjes, deuren en wandkasten is 80 tot 100 cm prettiger, omdat je minder vaak hoeft te verplaatsen. Een deurkozijn controleer je in één keer over de hele hoogte, en daarvoor heb je 180 of 200 cm nodig.
Wat betekenen 0,3 en 0,5 mm/m bij een waterpas?
De waarde geeft aan hoeveel de waterpas per meter mag afwijken als de bel in het midden staat. Over drie meter keukenblok is dat bij 0,5 mm/m tot 1,5 mm, bij 0,3 mm/m hoogstens 0,9 mm. Voor een schilderij is beide genoeg; bij een werkblad of douchegoot merk je het verschil eerder.
Hoe controleer je of een waterpas nog klopt?
Met de omslagtest: leg de waterpas op een vrijwel vlak oppervlak, lees de bel af, draai hem eind om eind en leg hem op precies dezelfde plek terug. Staat de bel weer gelijk, dan klopt de libel. Verschuift hij, dan is de echte fout volgens Kapro half zo groot als het zichtbare verschil.
Is een digitale waterpas nauwkeuriger?
Bij puur waterpas stellen niet. Bosch noemt voor de GIM 60 L ±0,05°, dat is bijna 0,9 mm/m; de hedue DL2 komt op 0,1°, ongeveer 1,7 mm/m. Om uit te lijnen blijft de bel de referentie; het display is er voor hoeken bij trappen, schuine daken en afschot.
Wanneer heb je een waterpas met magneet nodig?
Bij werk aan staal, zoals stalen kozijnen, stalen balken en metalen profielen in de droogbouw, omdat je dan beide handen vrij hebt. Op hout en metselwerk hebben magneten geen zin. Bosch wijst erop dat magneten uit de buurt moeten blijven van pacemakers, insulinepompen en andere implantaten.
Kun je een verschoven libel repareren?
Volgens Kapro niet: een verschoven libel kun je niet bijstellen, na een harde val helpt alleen vervanging. Digitale apparaten zijn anders gebouwd. De Bosch GIM 60 L kun je na een draai van 180 graden met een knop kalibreren, mits beide waarden meer dan 0,1° van elkaar verschillen.
Bronnen
- Sola: Red 3, technische gegevens
- Sola: RedM, technische gegevens
- Sola: Big Red 3, technische gegevens en productdatablad
- Kapro: 905 Condor
- Kapro: How to Check if a Level Is Accurate
- hedue: Alu-Wasserwaage mit Magnet
- hedue: digitale waterpas DL2
- hedue: snelstartgids DL2 (pdf)
- Bosch Professional: GIM 60 L
- Bosch Professional: gebruiksaanwijzing GIM 60 L (pdf)
Waar te koop
- Sola Red 3 80Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Sola Big Red 3 180Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Sola RedM 3 60Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Kapro 905 CondorPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- hedue Alu-Wasserwaage mit MagnetPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- hedue DL2 M553Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Professional GIM 60 LPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
