Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Bij airbrushen wordt zelden verkeerd bezuinigd op het pistool. Eerder op de compressor. Een compressor zonder tank geeft elke zuigerslag als drukstoot door aan de naald en draait zonder pauze door. Wil je plastic modellen serieus spuiten, dan horen er daarom een double-actionpistool met zwaartekrachtbeker en een compressor met druktank en waterafscheider op tafel, ook al ziet het complete set uit het speelgoedschap er verleidelijk veel goedkoper uit.
Sta je nog helemaal aan het begin met bouwpakketten? De eerste stappen leggen we uit in ons overzicht van plastic modelbouwpakketten (in het Engels), en zijkniptangen, vijlen en lijm vind je bij modelbouwgereedschap (in het Engels).
Eerste splitsing: single of double action
Bij een single-actionpistool laat de knop alleen de lucht door. Hoeveel verf eruit komt, stel je vooraf in. Makkelijk te leren, en grondverf, blanke lak en egale vlakken lukken er prima mee. Bij double action regelt dezelfde hendel allebei: indrukken opent de lucht, terugtrekken voegt verf toe. Pas daarmee lukken zachte camouflageranden, schaduwen bij plaatnaden en fijne lijnen. Het wennen kost een paar avonden. Daarna wil bijna niemand meer terug.
- Naald: In de modelbouw is rond 0,3 mm de gebruikelijke middenweg. Grotere naalden rond 0,45 mm kunnen grondverf en dikkere verf aan, fijnere hebben dun aangelengde verf nodig.
- Beker: Een zwaartekrachtbeker boven op het pistool werkt met weinig druk. Voor details is 2 ml genoeg, voor vlakken is 5 tot 7 ml prettiger.
- Druk: Revell geeft voor de meeste acryl- en enamelverven 1,0 tot 1,8 bar op, voor zeer fijne details 0,8 tot 1,0 bar. Een regelaar met een leesbare schaal in dit bereik is belangrijker dan een hoog aantal liters.
Tweede splitsing: de compressor. Een tank vangt de zuigerstoten op, en een automatische uitschakeling laat de motor rusten zodra de druk bereikt is. Een waterafscheider en drukregelaar horen erbij. En dan de onderdelen. Naalden verbuigen, afdichtingen verouderen, en daarom zijn merken met los leverbare onderdelen op den duur goedkoper.
Staat er al een werkplaatscompressor (in het Engels) in de garage, dan heeft die voor airbrush een drukregelaar nodig die tussen 1 en 2 bar fijn in te stellen is. Of geluid en formaat bij de hobbykamer passen, is dan de eigenlijke vraag.
Wat de lucht in gaat, komt in je longen terecht
Ook acrylverf op waterbasis wordt bij het spuiten een fijne nevel. De DGUV Information 209-082 “Gefahrstoffe im Modell- und Formenbau” (een Duitse richtlijn van de wettelijke ongevallenverzekering, uitgave februari 2024) beveelt bij het spuiten van watergedragen lakken algemeen een masker met combinatiefilter A2P2 aan, omdat veel producten op waterbasis deels oplosmiddelen bevatten. Voor oplosmiddelhoudende lakken noemt ze bij het spuiten eveneens A2P2 en een afzuiging. De publicatie is gericht op bedrijven. Voor de hobbykelder is ze toch de betrouwbaarste maatstaf die we konden vinden.
Het veiligheidsinformatieblad van Vallejo Model Air (revisie 2019) stuft de verf niet in als gevaarlijk, maar schrijft in rubriek 8 toch een deeltjesfilterend masker volgens EN 149 voor en raadt bij spatgevaar een veiligheidsbril aan. Voor handschoenen noemt de BGHM (Duitse beroepsvereniging voor de metaalsector) bij lakken nitril; stoffen of huishoudhandschoenen vindt ze ongeschikt. Lees voordat je verdunners of reinigers koopt hun eigen veiligheidsinformatieblad. Een kleine spuitcabine met afvoer naar buiten is bij regelmatig spuiten geen overdreven luxe.
Zeven kandidaten voor pistool, perslucht en verf
| Model | Soort | Kerngegevens volgens fabrikant/winkel | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Harder & Steenbeck Evolution 2024 CRplus 2in1 | Pistool, double action | Naalden 0,28 en 0,45 mm, beker 2 en 5 ml | Wie er langer mee doorgaat |
| Harder & Steenbeck Ultra 2024 | Pistool, double action | Naald 0,45 mm, beker 5 ml | Begin met vlakken en grondverf |
| Iwata Neo CN | Pistool, double action | Zwaartekrachtbeker 7 ml, 0,6 tot 1,4 bar | Krap budget |
| Fengda AS-186 Set | Set met compressor | Tank 3 l, uitschakeling 4 bar, met pistool | Compleet pakket om te starten |
| Revell Kompressor Master Class | Compressor | 2 cilinders, olievrij, tank 2,5 l, waterafscheider | Stil, langdurig gebruik |
| Revell New Basic Set | Set met minicompressor | Single action, geen tank, verf en reiniger inbegrepen | Af en toe een vlak |
| Vallejo Model Air Set met Cleaner | Verf en reiniger | 6 × 17 ml verf, 85 ml Airbrush Cleaner | Eerste verfuitrusting |
Harder & Steenbeck Evolution 2024 CRplus 2in1
Harder & Steenbeck uit Hamburg levert het 2in1-set naar eigen zeggen met de nieuwe FineLine-kop van 0,28 mm en een tweede set van 0,45 mm, plus bekers van 2 en 5 ml. De kop van 0,28 mm zou fijner tekenen dan de oude kop van 0,2 mm en minder vaak verstoppen. Dat zegt de fabrikant. Qua prijs speelt het pistool ver bovenin mee. Daar staat tegenover dat één enkel pistool zowel grondverf als camouflagepatronen afdekt, en dat onderdelen in het modulaire systeem van het merk passen.
Harder & Steenbeck Ultra 2024
De Ultra 2024 is volgens winkels alleen verkrijgbaar met 0,45 mm en een beker van 5 ml, die ook als microbeker te gebruiken is. Voor vlakken, grondverf en grotere schalen past dat goed. Op 1:72 ga je de grovere naald al snel merken.
Iwata Neo CN
Iwata beschrijft de Neo CN als double-actionpistool met zwaartekrachtbeker, beker van 7 ml en een aanbevolen werkdruk van 0,06 tot 0,14 MPa, dus 0,6 tot 1,4 bar. Winkels noemen een naald van 0,35 mm. Bij Amazon.de (Duitse webwinkel) ligt hij merkbaar onder de Harder & Steenbeck Ultra, en de lage werkdruk past bij kleine compressoren. Bij onderdelen is de keuze beperkter dan bij de Hamburgers.
Fengda AS-186 Set
Een gegevensblad publiceert de fabrikant online niet; de gegevens komen van winkels. Volgens hen heeft de olievrije zuigercompressor een tank van 3 liter, schakelt hij tussen 3 en 4 bar zelf in en uit en levert hij 20 tot 23 liter per minuut. Pistool, slang en accessoires zitten erbij. De inhoud van de verpakking verschilt per aanbieding, controleer die goed.
Revell Kompressor Master Class
Revell beschrijft de Master Class als olievrije tweecilinder-zuigercompressor met tank van 2,5 liter en waterafscheider. Volgens Revell vangt de tank de drukstoten van de zuigers op en schakelt de motor uit bij de ingestelde druk, vaak rond 4 bar. Onder de hobbycompressoren hoort hij bij de dure. Spuit je ’s avonds in huis, dan is het geld hier beter besteed dan aan een tweede pistool.
Revell New Basic Set
In de koffer zitten volgens Revell een minicompressor met drie standen, een metalen single-actionpistool, twee verven, reiniger, verdunner, mengbekers en een slang met schroefdraad. Een tank heeft de compressor niet. Af en toe een grondlaag lukt ermee. Wie camouflagepatronen van plan is, koopt later een tweede keer.
Vallejo Model Air Set met Cleaner
Model Air is de acrylverflijn van Vallejo voor airbrush. Het veiligheidsinformatieblad noemt een gehalte aan vluchtige organische stoffen van 0,18 gewichtsprocent. Winkels bieden sets aan met zes flesjes van 17 ml en de Airbrush Cleaner van 85 ml. Voor een grondige reiniging raadt Vallejo aan alleen het ventiel en de naald enkele uren te laten weken, niet het hele pistool.
De route per plan
- Structureel spuiten: Evolution 2024 CRplus 2in1 en een compressor met tank zoals de Revell Master Class.
- Budget eerst: Iwata Neo CN plus een tankcompressor. Op het pistool kun je besparen, op de compressor liever niet.
- Alles in één doos: Fengda AS-186, nadat je de inhoud van de verpakking hebt gecontroleerd.
- Alleen af en toe grondverf: Revell New Basic Set. Voor meer is het niet gemaakt.
Altijd erbij: masker met A2P2-filter, nitrilhandschoenen, veiligheidsbril en een reiniger die bij de verf past.
Veelgestelde vragen
Single action of double action: welk airbrushpistool?
Bij single action laat de knop alleen de lucht door; de hoeveelheid verf stel je vooraf in. Dat is makkelijk te leren en volstaat voor grondverf, blanke lak en egale vlakken. Bij double action regelt dezelfde hendel lucht én verf; pas daarmee lukken zachte camouflageranden en fijne lijnen.
Waarom heeft een airbrushcompressor een tank nodig?
Een compressor zonder tank geeft elke zuigerslag als drukstoot door aan de naald en draait zonder pauze door. Een tank vangt de zuigerstoten op, en een automatische uitschakeling laat de motor rusten zodra de druk bereikt is. Een waterafscheider en drukregelaar horen erbij.
Welke naaldmaat is geschikt voor modelbouw?
Rond 0,3 mm is in de modelbouw de gebruikelijke middenweg. Grotere naalden rond 0,45 mm kunnen grondverf en dikkere verf aan, fijnere hebben dun aangelengde verf nodig. De Harder & Steenbeck Evolution 2in1 wordt geleverd met koppen van 0,28 en 0,45 mm en dekt daarmee beide af.
Met welke druk werk je bij airbrushen?
Revell geeft voor de meeste acryl- en enamelverven 1,0 tot 1,8 bar op, voor zeer fijne details 0,8 tot 1,0 bar. Een regelaar met een leesbare schaal in dit bereik is belangrijker dan een hoog aantal liters. Een werkplaatscompressor heeft een drukregelaar nodig die tussen 1 en 2 bar fijn in te stellen is.
Heb je bij airbrushen met acrylverf een masker nodig?
Ja. Ook acrylverf op waterbasis wordt bij het spuiten een fijne nevel. De DGUV Information 209-082 (Duitse richtlijn van de wettelijke ongevallenverzekering) beveelt bij het spuiten van watergedragen lakken een masker met combinatiefilter A2P2 aan. Daarbij horen nitrilhandschoenen, een veiligheidsbril en bij regelmatig spuiten een spuitcabine met afvoer naar buiten.
Is een goedkoop airbrushset zonder tank genoeg?
Voor af en toe een grondlaag kan het Revell New Basic Set met minicompressor en single-actionpistool dat aan. Voor camouflagepatronen is het niet gemaakt; dan volgt later een tweede aankoop. Als compleet pakket met tank van 3 liter is er de Fengda AS-186, waarvan de inhoud per aanbieding verschilt.
Bronnen
- Harder & Steenbeck: Evolution 2024 CRplus
- Iwata: NEO for Iwata CN
- Revell: Kompressor Master Class
- Revell: New Basic Set
- Vallejo: veiligheidsinformatieblad Model Air
- DGUV Information 209-082: Gefahrstoffe im Modell- und Formenbau
- BGHM: Arbeitsschutz Kompakt 061, verwerken van lakken
Waar te koop
- Harder & Steenbeck Evolution 2024 CRplus 2in1Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Harder & Steenbeck Ultra 2024Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Iwata Neo CNPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Fengda AS-186 SetPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Revell Kompressor Master ClassPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Revell New Basic SetPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Vallejo Model Air Set mit CleanerPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
