Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
In de herfst liggen er in de garage twee vragen naast elkaar die vaak door elkaar worden gehaald. Heeft mijn nieuwe set winterwielen eigen sensoren nodig? En loont een systeem om achteraf in te bouwen voor auto’s die er af fabriek geen hebben? Ons duidelijke antwoord voor auto’s met een direct meetend TPMS (bandenspanningscontrolesysteem): laat programmeerbare universele sensoren zoals de Schrader EZ-sensor GO inbouwen en door de monteur op je voertuig instellen. Voor de caravan is een zelfstandig systeem met display in het trekkende voertuig de zinvollere weg, bijvoorbeeld de TireMoni TM-210-2.
Eerst uitzoeken welk systeem er in de auto zit
Sinds 2014 moeten nieuwe auto’s in de EU een bandenspanningscontrolesysteem hebben. Dat schrijft de ADAC, de Duitse automobielclub, en die onderscheidt twee soorten. Direct meetende systemen hebben in elk wiel een sensor voor druk en temperatuur, meestal aan het ventiel. Ze tonen de druk per wiel en meten volgens de ADAC tot op ongeveer 0,1 bar nauwkeurig. Indirecte systemen hebben geen sensor in het wiel. Ze analyseren via de toerentalsensoren hoe de wielen afrollen, reageren trager en laten vaak niet zien welke band het betreft.
Voor de aankoop is dat het draaipunt. Rijd je met een indirect systeem, dan heb je voor de winterwielen niets nodig. Na de wielwissel en het instellen van de voorgeschreven druk volstaat één druk op de knop om opnieuw te initialiseren. Staat er in de handleiding iets in de trant van dat het systeem de werkelijke bandenspanning niet meet, dan is het een indirect systeem. Twijfel je, vraag het dan aan de dealer.
Bij directe systemen ligt het anders. Vanwege de uitrustingsplicht moeten volgens de ADAC beide wielsets sensoren hebben, zomer- en winterwielen. Bestel je complete winterwielen online, controleer dan vóór de klik of er sensoren zijn ingebouwd en of die bij je voertuig passen. Hoe je banden en velgen voor de winter kiest, lees je in onze gids over winterbanden (in het Engels).
Sensor vervangen en aanleren: wat er in de garage gebeurt
Programmeerbare universele sensoren worden leeg geleverd. Ze werken pas als een TPMS-programmeerapparaat het protocol van je voertuig erop zet. Daarna leert de auto de nieuwe sensoren aan, afhankelijk van het model zelfstandig tijdens het rijden of via een diagnoseapparaat. Moderne sensoren hoeven na het eerste aanleren volgens de ADAC niet na elke drukcorrectie opnieuw te worden geïnitialiseerd.
Twee details bepalen of dat soepel verloopt. Het eerste is de radiofrequentie. In Europa zenden de sensoren op 433 MHz. Fabrikant Alligator wijst er in zijn datablad op dat 315 MHz in de Europese Economische Ruimte niet mag worden gebruikt en dat het programmeerapparaat daarom op de regio “EU” moet staan. Bij importauto’s uit de VS loont het om het na te vragen.
Het tweede is het ventiel. Schrader raadt aan om bij elke bandenwissel de servicekit te vernieuwen, dus ventielbinnenwerk, dopje, schroef en bij metalen ventielen ook afdichting en moer. De onderdelen zijn bedoeld voor eenmalig gebruik. Kortom: wie banden wisselt, betaalt de kit mee.
En de batterij? Die is in de sensor ingegoten. De ADAC noemt vijf tot acht jaar voordat de meeste sensoren vervangen moeten worden, op een andere plek zes tot tien. Een set winterwielen die met tweedehands sensoren wordt gekocht, heeft dus mogelijk al een flink deel van zijn levensduur achter de rug.
Zes sensoren en systemen vergeleken
| Model | Type | Kerngegevens volgens fabrikant | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Schrader EZ-sensor GO | Universele sensor, programmeerbaar | Rubberen snap-in of aluminium clamp-in (0 tot 40 graden), tot 300 km/h, 99 % dekking van het Europese wagenpark | Tweede wielset bij auto’s met direct TPMS |
| Huf IntelliSens | Universele sensor, programmeerbaar | Protocollen op de sensor, update via het TPMS-apparaat, meer dan 97 % dekking | Garages met Huf-uitrusting, voertuigen met Huf-originele uitrusting |
| TireMoni TM-150-NST | Systeem voor achteraf inbouw, 4 sensoren | 0 tot 5,5 bar, nauwkeurigheid 0,07 bar (0 tot 4 bar), ECE R-64 | Personenauto’s zonder TPMS af fabriek |
| Tymate M12-3 | Systeem voor achteraf inbouw met ventieldopsensoren | 0 tot 87 psi, ongeveer ±3 psi, zonne-energie en USB-C, sensoren IP67 | Oudere auto’s, tweede auto |
| TireMoni TM-210-2 | Systeem voor achteraf inbouw, 2 sensoren | tot 11 bar, nauwkeurigheid 0,14 bar, uitbreidbaar tot 4 sensoren | Caravans met één as |
| TireMoni TM-210 | Systeem voor achteraf inbouw, 4 sensoren | tot 11 bar, nauwkeurigheid 0,14 bar, 10 g per sensor | Campers en bestelwagens tot 4,5 t, tandemassers |
Schrader EZ-sensor GO
Schrader levert naar eigen zeggen de originele uitrusting in ongeveer de helft van alle nieuwe auto’s wereldwijd. De EZ-sensor GO is de huidige universele generatie, naar keuze met rubberen ventiel of met aluminium ventiel in zilver, zwart of titaangrijs. Volgens de fabrikant is hij te programmeren met alle gangbare onafhankelijke TPMS-apparaten en dekt hij 99 procent van het Europese wagenpark. Voor een nieuwe set winterwielen is hij onze favoriet. De reden is eenvoudig. Schrader noemt een lange lijst passende programmeerapparaten, van Bartec via ATEQ tot de eigen ST-1.
Huf IntelliSens
Huf uit Velbert levert TPMS-sensoren aan autofabrikanten en biedt voor de vrije markt de universele sensor IntelliSens aan, inmiddels onder de naam BH SENS. Op de sensor staan al protocollen; nieuwe voertuigmodellen komen er via een update met het programmeerapparaat bij. De dekking geeft de fabrikant op als meer dan 97 procent van de ingeschreven voertuigen. Een echt alternatief als je garage met Huf werkt.
TireMoni TM-150-NST
De verplichting geldt volgens de ADAC voor nieuwe auto’s vanaf 2014. Oudere auto’s kun je toch achteraf uitrusten. Dit systeem meet volgens de fabrikant tussen 0 en 5,5 bar en tot 4 bar op 0,07 bar nauwkeurig, met 10 gram per sensor. Waarschuwingsdrempels voor te lage en te hoge druk en voor temperatuur zijn per as in te stellen. Het is bedoeld voor personenauto’s van de klassen M1 en M1G met vier wielen.
Tymate M12-3
De sensoren worden in plaats van het ventieldopje opgeschroefd; een garage heb je daarvoor niet nodig. Het display laadt op via een zonnepaneeltje of USB-C. Volgens de fabrikant meet het systeem 0 tot 87 psi, dus tot ongeveer 6 bar, met een afwijking van ongeveer 3 psi. Dat is ruim 0,2 bar en daarmee grover dan de TireMoni-apparaten. Als vroege waarschuwing voor een sluipende lekke band is dat genoeg. De bandenspanning stel je toch in met een nauwkeurige meter.
TireMoni TM-210-2
Een caravan staat vaak maandenlang stil. De ADAC ziet dat de druk bij caravans meestal te weinig wordt gecontroleerd en raadt dringend aan om vóór elke langere rit te controleren. Precies daar speelt de TM-210-2 op in. Twee sensoren voor de as van een caravan met één as, het display ligt in het trekkende voertuig. Meetbereik tot 11 bar, nauwkeurigheid 0,14 bar, de montage duurt volgens de fabrikant ongeveer vijf minuten zonder initialisatie. Een diefstalbeveiliging voor de sensoren wordt meegeleverd.
TireMoni TM-210
De variant met vier sensoren is volgens de fabrikant bedoeld voor campers en kleine bestelwagens met vier wielen tot 4,5 ton. Voor tandemcaravans komt hij net zo goed in aanmerking, of als alternatief de TM-210-2 met twee extra sensoren. Bij campers is één detail uit het advies van de ADAC belangrijk: de 4,5 bar die fabrikanten van het basisvoertuig voor de achteras noemen, gelden bij volle belasting. Een voertuig van 3,5 ton komt doorgaans uit met 3,8 tot 3,9 bar.
Zo zouden wij kiezen
- Auto met direct TPMS, nieuwe set winterwielen: universele sensoren zoals de Schrader EZ-sensor GO of Huf IntelliSens door de bandenspecialist laten programmeren, servicekit bij elke bandenwissel.
- Auto met indirect TPMS: geen sensoren kopen, na de wielwissel opnieuw initialiseren.
- Oudere auto zonder TPMS: TireMoni TM-150-NST als nauwkeurigheid voor jou belangrijk is. De Tymate M12-3 volstaat als eenvoudige bewaker.
- Caravan met één as: TireMoni TM-210-2. Tandemasser en camper: TM-210 met vier sensoren.
Een systeem vervangt de blik op de manometer niet. De ADAC raadt aan om de druk minstens elke 14 dagen te controleren, ook met TPMS. Wil je daarvoor thuis pompen, dan vind je apparaten in de gids over accubandenpompen (in het Engels). En moet de caravan nog worden aangekoppeld: tips over de juiste trekhaak staan in de gids over trekhaken.
Veelgestelde vragen
Hebben winterwielen eigen bandenspanningssensoren nodig?
Dat hangt af van het systeem. Bij een direct meetend TPMS moeten volgens de Duitse automobielclub ADAC beide wielsets sensoren hebben. Bij een indirect systeem volstaat na de wielwissel en het instellen van de druk één druk op de knop om opnieuw te initialiseren. Staat er in de handleiding dat het systeem de werkelijke bandenspanning niet meet, dan is het indirect.
Wat is het verschil tussen direct en indirect TPMS?
Directe systemen hebben in elk wiel een sensor voor druk en temperatuur en meten volgens de ADAC tot op ongeveer 0,1 bar nauwkeurig. Indirecte systemen analyseren via de toerentalsensoren hoe de wielen afrollen. Ze reageren trager en laten vaak niet zien welke band het betreft.
Hoe worden universele sensoren aangeleerd?
Ze worden leeg geleverd en werken pas als een TPMS-programmeerapparaat het protocol van het voertuig erop zet. Daarna leert de auto ze aan, afhankelijk van het model tijdens het rijden of met een diagnoseapparaat. In Europa zenden de sensoren op 433 MHz; bij importauto’s uit de VS is het zinvol om het na te vragen.
Hoe lang gaat de batterij in een bandenspanningssensor mee?
Die is in de sensor ingegoten en kan niet worden vervangen. De ADAC noemt vijf tot acht jaar voordat de meeste sensoren vervangen moeten worden, op een andere plek zes tot tien. Een tweedehands gekochte set winterwielen met sensoren heeft mogelijk al een flink deel van die tijd achter de rug.
Kun je een oudere auto zonder TPMS achteraf uitrusten?
Ja, met een systeem voor achteraf inbouw. De TireMoni TM-150-NST meet volgens de fabrikant tot 4 bar op 0,07 bar nauwkeurig. De Tymate M12-3 wordt in plaats van het ventieldopje opgeschroefd en is met ongeveer 3 psi afwijking grover, maar volstaat als eenvoudige bewaker tegen een sluipende lekke band.
Welk bandenspanningssysteem past bij een caravan?
Voor caravans met één as de TireMoni TM-210-2 met twee sensoren en een display in het trekkende voertuig, meetbereik tot 11 bar. Tandemassers en campers tot 4,5 ton nemen de TM-210 met vier sensoren. Een systeem vervangt de manometer niet; de ADAC raadt aan minstens elke 14 dagen te controleren.
Bronnen
- ADAC: bandenspanningscontrolesysteem
- ADAC: bandenspanning bij camper en caravan
- Schrader: productbrochure TPMS (pdf)
- Huf: nieuwe generatie IntelliSens
- BH SENS: universele sensoren
- Alligator: datablad sens.it RS+ (pdf)
- TireMoni: TM-150-NST
- TireMoni: TM-210-2
- TireMoni: TM-210
- Tymate: M12-3
Waar te koop
- Schrader EZ-sensor GO (1210-GO1, Gummiventil)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Huf IntelliSensPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- TireMoni TM-150-NSTPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Tymate M12-3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- TireMoni TM-210-2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- TireMoni TM-210Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
