Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Dé hamer voor alles bestaat niet, ook al wordt de gereedschapskist vaak precies zo gevuld. Voor schilderijhaken, pluggen en kleine reparaties volstaat een bankhamer met een kop van 300 g volgens DIN 1041. Onze aanbeveling daarvoor is de Picard SecuTec Nr. 12 in 300 g, omdat een geharde huls de steel bij misslagen beschermt. Wie latten spijkert, bestrating legt of met de beitel werkt, heeft een tweede hamer nodig. Welke? Dat lees je hieronder.
Waaraan herken ik een degelijke hamer?
Eerst aan de kop. Picard wijst erop dat de norm een permanent ingeslagen of gelaserd fabrikantsteken in de hamerkop eist. Een DIN-nummer zonder dat teken is volgens de fabrikant niet toegestaan, en een opdruk op de steel is niet genoeg. Baan en pen horen een nette afschuining van ongeveer 45 graden te hebben. De hardheid ligt op de slagvlakken tussen 50 en 58 HRC en bij het steeloog op hoogstens 30 HRC, zodat de baan niet uitbrokkelt en het oog niet scheurt.
Dan aan de steel. Geschikt zijn volgens Picard essen, hickory en acacia, langvezelig, zonder scheuren en zonder kwasten. Stelen van glasvezel, kunststof en stalen buis controleer je extra nauwkeurig op een vaste verbinding. Draai na het uitpakken de rubberen greep ten opzichte van de steel. Geeft hij mee, dan gaat de hamer terug.
Welk type hamer heb ik waarvoor nodig?
De Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV, de Duitse wettelijke ongevallenverzekering) koppelt in haar informatieblad 209-001 (uitgave september 2024) elke bouwvorm aan een norm. Bankhamers volgen DIN 1041, latthamers DIN 7239, mokers DIN 6475, rubberhamers DIN 5128 en hamers met zachte slagvlakken DIN 5136. De korte notatie “Hammer DIN 1041-500 S” staat daar voor een bankhamer met 500 g nominaal gewicht, steel en wig. Bestaat er voor een hamertype geen norm, dan noemt de DGUV het Duitse GS-keurmerk (Geprüfte Sicherheit) als houvast.
- Bankhamer van 300 g om te richten, te klinken, centerpunten te slaan en voor drijfwerk.
- Latthamer van 600 g voor latten en planken, met een geruwde baan tegen het afglijden van de spijkerkop.
- Moker vanaf 1.000 g voor slagen op beitel, puntbeitel en doorslag.
- Rubberhamer voor bestrating, opsluitbanden, hekwerk en kwetsbare oppervlakken.
- Terugslagvrije hamer met zachte slagvlakken voor montage met krachtige slagen op kwetsbare onderdelen.
Een vergissing die de DGUV uitdrukkelijk beschrijft: de latthamer op de beitel of de slagsleutel. De groeven in de baan kunnen bij hoge impulsen als breekpunt werken en splinters losmaken. Bovendien ontbreekt massa, dus heb je meer slagen nodig. Voor dit werk noemt de DGUV een moker van 1.500 g.
Zeven hamers, zeven taken
| Model | Type en norm | Kop, lengte, totaalgewicht | Steel | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Picard SecuTec Nr. 12, 300 g | Bankhamer, DIN 1041 | 300 g, 300 mm, 480 g | Hickory, geharde steelbeschermhuls, wigschroef | Huishouden en werkplaats |
| Stanley Schlosserhammer Fiberglas 300 g (STHT0-51907) | Bankhamer | Kop 300 g | Glasvezelkern, greep van twee componenten, kop verlijmd met epoxyhars | Wie een kunststof greep verkiest |
| Picard Latthammer Nr. 298 | Latthamer, DIN 7239, GS | 600 g, 320 mm, 810 g | Buis van chroom-molybdeenstaal, magnetische spijkerhouder | Hekwerk, daklatten, bekisting |
| Estwing Latthammer Leder E239MM | Latthamer, Duitse vorm | 600 g, 330 mm | Kop en steel uit één stuk staal, leren greep, magneet | Veel spijkeren |
| Peddinghaus Fäustel Ultratec 1.250 g | Moker, DIN 6475 | Kop 1.250 g | Ultratec-steel van drie componenten kunststof | Beitel en puntbeitel |
| Halder Supercraft 3366.040 | Terugslagvrije hamer met zachte slagvlakken | 40 mm Ø, 355 mm, 687 g | Hickory, nyloninzetstukken, vulling met staalhagel | Montage met veel slagen |
| Halder Simplex 3002.040 | Rubberhamer met zachte slagvlakken | 40 mm Ø, 325 mm, 660 g | Hout, behuizing van smeedbaar gietijzer met steelbeschermhuls | Bestrating, tuin, hekwerk |
Picard SecuTec Nr. 12, 300 g
De kop is zwart gepoedercoat, baan en pen zijn geslepen en afgeschuind. In plaats van een ringwig houdt een gepatenteerde wigschroef de kop vast; daaronder beschermt een geharde huls de dubbel gewelfde hickorysteel. Precies zo’n steelbescherming noemt de DGUV een plus voor de veiligheid, voor het geval de steel bij een misslag het werkstuk raakt. Met 300 mm lengte en 480 g blijft hij een hamer voor één hand. En hout heeft een voordeel dat kunststof niet biedt: een houten steel vakkundig vervangen is volgens de DGUV eenvoudig.
Stanley Schlosserhammer Fiberglas, 300 g
Stanley zet de gesmede kop van deze bankhamer op een steel met glasvezelkern en verlijmt de verbinding met epoxyhars. De greep van twee componenten noemt de fabrikant antislip. Wie waarde hecht aan het DIN-teken, kijkt na het uitpakken naar de kop. Bij verlijmde stelen is de bevestiging van buitenaf niet te zien, daarom raadt de DGUV hier voor elk gebruik een handcontrole en een proefslag aan. De garantie geeft Stanley op als één jaar, beperkt.
Picard Latthammer Nr. 298
Een kop van 600 g met hoog oog zit op een naadloze buis van chroom-molybdeenstaal, met een extra kopborging. De magnetische spijkerhouder houdt de eerste spijker vast, zodat je tweede hand aan de lat blijft. Picard levert hem met gladde of geruwde baan, GS-gekeurd en volgens DIN 7239. Gemaakt om te spijkeren. Niet voor de beitel.
Estwing latthamer met leren greep
Bij Estwing zijn kop en steel in één stuk gesmeed. Een verbinding die los kan raken, is er dus niet. De greep is van echt leer; de uitvoering E3-239 heeft in plaats daarvan de blauwe Shock Reduction Grip, die volgens Estwing trillingen vermindert. Kop 600 g, lengte 330 mm. De toevoeging MM staat voor een geruwde baan met magneet, MS voor een gladde baan met magneet. Probeer de greep eens met blote hand en eens met werkhandschoen, zoals de DGUV voor elke hamer aanraadt.
Peddinghaus Fäustel Ultratec, 1.250 g
Peddinghaus smeedt de kop van deze moker uit staal van kwaliteit C45 volgens DIN 17200, gehard en ontlaten; de vorm volgt DIN 6475. De Ultratec-steel van drie componenten is volgens de fabrikant onbreekbaar. Toch noemt de DGUV een beperking. Bij olieachtig werk zijn houten stelen de betere keuze, omdat bestanddelen van olie kunststof kunnen aantasten. Voor hoge slagimpulsen noemt de DGUV 1.500 g. Ook die maat bestaat in dezelfde serie.
Halder Supercraft 3366.040
In de kopbuis zit staalhagel. Raakt het slagvlak het werkstuk, dan komt de vulling vertraagd na, en volgens Halder is de terugslag daardoor kleiner. De DGUV beschrijft hetzelfde effect: minder verende terugslag voor hand, elleboog en schouder bij gelijke slagenergie, en daarbij minder lawaai. De witte nyloninzetstukken zijn hard en splinteren volgens de fabrikant ook bij vorst niet. Steel en inzetstukken zijn te vervangen. In de hobbykelder heb je hem zelden nodig. Wie daarentegen de hele dag lagers, assen of plaatwerk monteert, spaart met elke slag zonder terugslag hand, elleboog en schouder.
Halder Simplex 3002.040
Een rubberhamer volgens het bouwdoosprincipe. Beide kanten hebben middelharde, dempende rubberen inzetstukken, en de behuizing van smeedbaar gietijzer heeft een ingebouwde steelbeschermhuls. Halder noemt bestrating, opsluitbanden, trappen en hekwerk als toepassing. Is een inzetstuk versleten, dan vervang je alleen dat.
Wat hoort er bij de veiligheid voordat de eerste slag valt?
Een veiligheidsbril. De DGUV eist die zodra er splinters kunnen ontstaan, en motiveert dat duidelijk: zelfs bij een hardheidsverloop volgens de norm kunnen er scherpe splinters van baan of pen springen als de hamer op harder materiaal slaat of alleen met de rand raakt. Estwing raadt de bril ook aan voor iedereen die erbij staat. Geschikte modellen staan in de gids over veiligheidsbrillen.
Controleer voor het werk de kop. Steel vasthouden, kop bewegen, of één keer licht op hout slaan. Zit er iets los, dan is het afgelopen.
Uitbrokkelingen aan de baan zijn geen schoonheidsfoutje. Naslijpen brengt de verloren hardheid niet terug; de kop moet vervangen worden. Estwing noemt als redenen om een hamer af te danken afsplinteringen of deuken in de baan, een paddenstoelvormig gestuikte kop, scheuren in de klauw en deuken in de steel. Sla bovendien nooit hamer op hamer. Wie op een beitel slaat, kiest volgens Estwing een baan die zo’n 9,5 mm groter is dan het vlak waarop geslagen wordt.
Pak de hamer aan het einde van de steel vast; daar is de doorsnede voor de hand gemaakt. De DGUV raadt bovendien aan het werkstuk vast te klemmen en op heuphoogte te werken. Een stevige werkbank (in het Engels) spaart je arm meer dan welke speciale greep ook.
Zo zouden wij de gereedschapskist vullen
- Voor appartement en huis is een bankhamer van 300 g genoeg. Met steelbescherming en vervangbaar hout is dat de Picard SecuTec Nr. 12; wie liever kunststof in de hand heeft, neemt de Stanley.
- Komen er hekwerk, een tuinhuis of daklatten bij, dan hoort er een latthamer naast. De Picard 298 heeft de stalen buissteel met kopborging, de Estwing ziet helemaal af van een verbinding tussen kop en steel.
- Voor beitel en puntbeitel de moker van Peddinghaus. Op een steekbeitel sla je daarentegen met een houten hamer; meer daarover in de gids over steekbeitels.
- Bestrating, stenen, kwetsbare oppervlakken: de Halder Simplex. De Supercraft pas als je regelmatig krachtig op machineonderdelen slaat.
Veelgestelde vragen
Waaraan herken ik een degelijke hamer?
Aan de kop: de norm eist een permanent ingeslagen of gelaserd fabrikantsteken; een opdruk op de steel is niet genoeg. Baan en pen hebben een nette afschuining. Voor de steel zijn volgens Picard essen, hickory en acacia zonder scheuren geschikt. Geeft een rubberen greep mee als je eraan draait, dan gaat de hamer terug.
Welke hamer voor welk werk?
De bankhamer van 300 g richt, klinkt en slaat centerpunten in. De latthamer van 600 g spijkert latten en planken. Een moker vanaf 1.000 g slaat op beitels en puntbeitels. De rubberhamer past bij bestrating, opsluitbanden en kwetsbare oppervlakken, de terugslagvrije hamer bij montagewerk met krachtige slagen.
Mag je met een latthamer op een beitel slaan?
De DGUV (de Duitse wettelijke ongevallenverzekering) noemt dat uitdrukkelijk een vergissing. De groeven in de baan kunnen bij hoge impulsen als breekpunt werken en splinters losmaken. Bovendien ontbreekt massa, dus heb je meer slagen nodig. Voor dit werk noemt de DGUV een moker van 1.500 g.
Houten steel, glasvezel of staal bij een hamer?
Een houten steel vakkundig vervangen is volgens de DGUV eenvoudig, en bij olieachtig werk is hout bovendien de betere keuze. Bij verlijmde glasvezelstelen zoals bij de Stanley is de bevestiging van buitenaf niet te zien; doe daarom voor elk gebruik een handcontrole en een proefslag. Bij de Estwing zijn kop en steel uit één stuk gesmeed.
Wat levert een terugslagvrije hamer op?
In de kop van de Halder Supercraft zit staalhagel, dat bij de inslag vertraagd nakomt en de terugslag vermindert. De DGUV noemt minder belasting voor hand, elleboog en schouder en minder lawaai. In de hobbykelder heb je hem zelden nodig, bij dagelijkse montage van lagers, assen of plaatwerk wel.
Wanneer moet een hamerkop vervangen worden?
Bij uitbrokkelingen aan de baan, want naslijpen brengt de verloren hardheid niet terug. Estwing noemt daarnaast deuken in de baan, een paddenstoelvormig gestuikte kop, scheuren in de klauw en deuken in de steel. Zit de kop bij de controle voor het werk los, dan is het afgelopen.
Bronnen
- DGUV Information 209-001 “Arbeiten mit Handwerkzeugen” (werken met handgereedschap), uitgave september 2024
- Picard: kwaliteitskenmerken van hamers
- Picard: totaalcatalogus (SecuTec Nr. 12, Latthammer Nr. 298)
- Stanley: Schlosserhammer Fiberglas 300 g
- Estwing: Latthammer (German Pattern, Leather)
- Estwing: Latthammer (German Pattern)
- Estwing: Safety and Product Care
- Peddinghaus/Novalia: catalogus Offensive 2026 (Fäustel Ultratec)
- Peddinghaus: mokers
- Halder: SUPERCRAFT terugslagvrije hamer 3366.040
- Halder: SIMPLEX rubberhamer 3002.040
Waar te koop
- Picard Schlosserhammer SecuTec Nr. 12, 300 gPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Stanley Schlosserhammer Fiberglas 300 g STHT0-51907Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Picard Latthammer Nr. 298Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Estwing Latthammer Leder E239MMPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Peddinghaus Fäustel Ultratec 1.250 gPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Halder Supercraft 3366.040Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Halder Simplex 3002.040Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
