Inhoud9 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
De meeste miskopen bij inbouwmodules gebeuren nog voordat iemand de schakeldoos ook maar heeft opengemaakt. Er wordt gekocht op merk of app, terwijl de draad in de muur de doorslag geeft. Ligt daar een nulleider, dan is de Shelly 1PM Gen4 voor één lamp of apparaat wat ons betreft de voor de hand liggende keuze, in een oud huis zonder nulleider eerder de Shelly 1L Gen3, voor rolluiken de Shelly 2PM Gen4. En ingebouwd wordt dat allemaal door een erkend elektricien. Niet door jou.
Wil je alleen rolluiken aansturen en mag de schakelaar aan de muur zichtbaar nieuw zijn, dan is een kant-en-klare rolluikschakelaar vaak de eenvoudigere oplossing. Die staan in de gids over slimme rolluikschakelaars.
Achter de schakelaar zit 230 volt
Een inbouwmodule zit in de schakeldoos tussen leiding, lamp en schakelaar. Wie daar werkt, werkt aan de vaste elektrische installatie. De handleiding van eQ-3, de fabrikant van Homematic IP, is er ondubbelzinnig over: werkzaamheden aan het 230-voltnet mogen alleen worden uitgevoerd door een elektricien volgens de Duitse norm VDE 0100, de installatievoorschriften volgens VDE 0100 of HD 384 of IEC 60364 moeten worden nageleefd, en bij ondeskundige installatie dreigen brand en levensgevaar. Fibaro schrijft in zijn handleiding dat alle werkzaamheden aan het apparaat zijn voorbehouden aan gekwalificeerde elektriciens, en Sonoff eist dat inbouw en onderhoud door een elektricien gebeuren.
Daar komt de wet bij. Volgens § 13 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (NAV, verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen de aanleg, uitbreiding en wijziging van de installatie achter de hoofdzekering alleen worden uitgevoerd door de netbeheerder of door een installatiebedrijf dat in het installateursregister van een netbeheerder staat. Verantwoordelijk blijft de aansluithouder, ook als hij de woning verhuurt. Een inbouwhandleiding vind je hier daarom bewust niet. Deze gids helpt bij het uitkiezen, zodat de elektricien het juiste apparaat meebrengt.
Wat de elektricien vooraf moet uitzoeken
- Is er een nulleider in de doos? Zonder vallen vijf van de zeven apparaten hieronder af.
- Hoe diep is de doos, en hoeveel ruimte blijft er achter het schakelaarbinnenwerk? De inbouwdieptes lopen volgens de fabrikanten uiteen van 16 mm (Shelly) tot 41 mm (Homematic IP).
- Welke belasting hangt eraan? Een led-plafondlamp, een elektrische kachel of een rolluikmotor stellen heel verschillende eisen.
- Welk draadloos protocol past bij het huis? Wifi heeft geen centrale nodig, Zigbee, Z-Wave en Homematic IP wel.
Zeven inbouwmodules vergeleken
| Model | Nulleider | Belasting en meting (volgens fabrikant) | Draadloos | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Shelly 1PM Gen4 | nodig | 16 A, met stroommeting | Wifi, Zigbee, Matter | Lamp of apparaat, eigenaren met N |
| Shelly 2PM Gen4 | nodig (op het 230-voltnet) | 2 × 10 A, samen 16 A, meting per kanaal | Wifi, Zigbee, Matter | Rolluik, twee lichtgroepen |
| Shelly 1L Gen3 | niet nodig, bypass meegeleverd | tot 200 W, geen meting | Wifi, Matter via update | Verlichting in oude huizen zonder N |
| Homematic IP HmIP-FSM16 | nodig | 16 A, meting 0 tot 3.680 W | Homematic IP (868 MHz) | bestaand Homematic-systeem |
| Aqara Single Switch Module T1 (No Neutral) | niet nodig | 3 tot 1.250 W, alleen verlichting | Zigbee 3.0, hub nodig | Aqara-huishoudens zonder N |
| Fibaro Roller Shutter 4 | nodig | motoren tot 2 A, met energiemeting | Z-Wave | Rolluik in een Z-Wave-netwerk |
| Sonoff MINIR4M | nodig | 10 A ohms, geen meting vermeld | Wifi, Matter | eenvoudig schakelen zonder centrale |
Route 1: je woont in een huurhuis
De leidingen in de muur zijn van de verhuurder. Vraag het dus eerst aan hem. Geeft hij toestemming voor de verbouwing, schakel dan een geregistreerd installatiebedrijf in en laat het verwijderen bij de verhuizing meteen meeplannen. Zonder toestemming blijven oplossingen zonder ingreep over: slimme lampen, tussenstekkers of draadloze plakschakelaars. Wat een slimme schakelaar op de muur kan en wanneer die de betere keuze is, lees je in onze gids over slimme lichtschakelaars.
Route 2: eigen huis met nulleider
Hier is de keuze het grootst. Of de blauwe draad echt tot in de schakeldoos loopt, weet de elektricien echter pas na het openmaken.
Shelly 1PM Gen4
Eén kanaal, volgens de fabrikant tot 16 A, plus een stroommeting. De module meet 37 × 42 × 16 mm en communiceert via wifi, Zigbee en Matter; af fabriek is Matter actief, vijf keer op de knop drukken schakelt over naar Zigbee. Een centrale is via wifi niet nodig. Voor een plafondlamp, een boiler of een pomp met verbruiksweergave is dit onze eerste keuze, omdat bijna geen apparaat zo klein is en zo open voor andere systemen.
Homematic IP HmIP-FSM16
Deze schakel- en meetmodule meet volgens het datablad van 0 tot 3.680 W met 1 % nauwkeurigheid en schakelt 2.760 W continu, 3.680 W gedurende 20 minuten. Hij is goedgekeurd voor ohmse belastingen. Hij heeft een nulleider nodig en een Homematic IP Access Point of een partneroplossing. Met 54 × 33 × 41 mm is hij duidelijk dieper dan de concurrentie. Heb je al Homematic-thermostaten in huis, dan krijg je daarmee alles in één app; alleen om mee te beginnen zou het ons te veel binding aan één systeem zijn.
Sonoff MINIR4M
Heel compact: 39,5 × 33 × 16,8 mm. Volgens de fabrikant schakelt hij 10 A ohmse belasting, spreekt hij wifi en Matter en heeft hij aansluitingen voor L en N. Een stroommeting vermeldt Sonoff niet. Wil je alleen schakelen, dan kom je ermee uit.
Route 3: oud huis zonder nulleider
Komt vaak voor in oudere huizen: in de schakeldoos komen alleen de fase en de lampdraad aan. Klassieke modules krijgen dan geen stroom. Apparaten voor gebruik zonder N tappen hun energie af via de lamp, en precies daardoor gaan ledlampen met een laag vermogen kuren vertonen.
Shelly 1L Gen3
Shelly levert een bypass mee die parallel aan de lamp wordt geplaatst; bij ledlampen is die volgens de fabrikant verplicht, en daarmee kun je lampen vanaf 5 W schakelen. Maximale belasting: 200 W. De module communiceert via wifi, Matter moet via een firmware-update volgen. Een stroommeting ontbreekt. Voor een plafondlamp in een oud huis is dat genoeg. Voor een elektrische kachel niet.
Aqara Single Switch Module T1 (No Neutral)
Volgens de handleiding werkt de module met Zigbee 3.0, schakelt ze 3 tot 1.250 W ohmse belasting en is ze alleen geschikt voor lampen vanaf 3 W. Zonder passende Aqara- of Zigbee-hub gebeurt er niets. Met 21,4 mm diepte is ze dikker dan de Shelly. Zinvol als er al een Aqara-hub draait.
Route 4: rolluiken
Een rolluikmotor heeft twee uitgangen nodig, een voor omhoog en een voor omlaag, en eindschakelaars in de motor. Beide modules hier vereisen uitdrukkelijk elektronische of mechanische eindposities. Meer over bandopwinders en draadloze motoren lees je in onze gids over slimme rolluikbediening (in het Engels).
Shelly 2PM Gen4
Twee kanalen van elk 10 A, samen 16 A, meting per kanaal. In de rolluikmodus herkent het apparaat volgens Shelly obstakels en ondersteunt het jaloezieën met lamellen. Dezelfde afmetingen als de 1PM, dezelfde draadloze veelzijdigheid. Bruikbaar zonder centrale, en dat maakt hem voor de meeste huishoudens de eenvoudigere oplossing.
Fibaro Roller Shutter 4
Z-Wave met een 800-serie-chip, motoren tot 2 A, energiemeting. Volgens de handleiding heeft hij een doos nodig met een diameter van 50 mm en een diepte van minstens 60 mm. Dat is niet niks. Zonder Z-Wave-centrale werkt er niets; heb je die wel, dan krijg je een apparaat dat tegelijk als repeater in het draadloze netwerk dient.
Zo zouden wij kiezen
- Nulleider aanwezig, één lamp of apparaat, verbruik willen zien: Shelly 1PM Gen4.
- Geen nulleider, led-plafondlamp: Shelly 1L Gen3 met bypass, in een Aqara-huishouden de T1 (No Neutral).
- Rolluik zonder centrale: Shelly 2PM Gen4; met Z-Wave-netwerk: Fibaro Roller Shutter 4.
- Homematic al in huis: HmIP-FSM16, mits de doos diep genoeg is.
- Huurwoning: eerst de verhuurder, dan het installatiebedrijf.
Bij Zigbee, Z-Wave en Homematic IP hoort de centrale in de rekensom. Welke centrale welke draadloze standaarden spreekt, zet onze gids smarthomecentrale kopen op een rij. En nog één keer, omdat het ertoe doet: de inbouw doet de elektricien. Hij controleert ook of zekering en doos bij de module passen.
Staat er nieuwbouw of een grondige renovatie op het programma, dan loont een blik op de bekabelde variant: modules in de meterkast legt de gids over Homematic IP Wired uit.
Eindigen de leidingen in de meterkast, dan is de gids smarthome in de meterkast (in het Engels) het betere startpunt.
Veelgestelde vragen
Mag je een inbouwmodule zelf installeren?
Nee. Volgens § 13 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen wijzigingen aan de installatie achter de hoofdzekering alleen door de netbeheerder of een geregistreerd installatiebedrijf worden uitgevoerd. Ook eQ-3, Fibaro en Sonoff eisen inbouw door een elektricien. Bij ondeskundige installatie dreigen brand en levensgevaar.
Wat is een nulleider en waarom is die belangrijk?
Zonder nulleider in de schakeldoos vallen vijf van de zeven vergeleken modules af, want klassieke modules krijgen dan geen stroom. Apparaten voor gebruik zonder N tappen hun energie af via de lamp, en daardoor gaan ledlampen met een laag vermogen kuren vertonen. Of de draad in de doos ligt, weet pas de elektricien na het openmaken.
Welke inbouwmodule werkt zonder nulleider?
De Shelly 1L Gen3 met meegeleverde bypass, die bij ledlampen volgens de fabrikant verplicht is. Hij schakelt lampen vanaf 5 W tot maximaal 200 W; een stroommeting ontbreekt. De Aqara Single Switch Module T1 (No Neutral) werkt ook zonder N, maar heeft een Zigbee-hub nodig.
Welke module is geschikt voor rolluiken?
Een rolluikmotor heeft twee uitgangen en eindschakelaars in de motor nodig. De Shelly 2PM Gen4 biedt twee kanalen van elk 10 A, herkent volgens Shelly obstakels en werkt zonder centrale. Heb je al een Z-Wave-netwerk, dan kies je de Fibaro Roller Shutter 4, die wel een diepe doos nodig heeft.
Hebben inbouwmodules een smarthomecentrale nodig?
Dat hangt af van het draadloze protocol. Wifi-apparaten zoals Shelly of Sonoff werken zonder centrale. Zigbee, Z-Wave en Homematic IP hebben er een nodig, en die centrale hoort dan mee in de rekensom. De Homematic IP HmIP-FSM16 loont vooral als er al Homematic-apparaten in huis zijn.
Wat te doen in een huurwoning?
De leidingen in de muur zijn van de verhuurder, dus vraag het eerst aan hem. Geeft hij toestemming, dan laat je een geregistreerd installatiebedrijf de inbouw doen en plan je het verwijderen bij de verhuizing meteen mee. Zonder toestemming blijven slimme lampen, tussenstekkers of draadloze plakschakelaars over.
Bronnen
- Shelly: 1PM Gen4, technische gegevens
- Shelly: 2PM Gen4, technische gegevens
- Shelly: 1L Gen3, technische gegevens
- Homematic IP: schakel- en meetmodule (16 A) inbouw
- eQ-3: datablad HmIP-FSM16
- eQ-3: installatie- en gebruikshandleiding HmIP-FSM16
- Aqara: handleiding Single Switch Module T1 (No Neutral)
- Fibaro: handleiding Roller Shutter 4 (FGR-224)
- Sonoff: MINIR4M, productdocumentatie
- Duitse Niederspannungsanschlussverordnung, § 13 Elektrische Anlage
Waar te koop
- Shelly 1PM Gen4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly 2PM Gen4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly 1L Gen3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Schalt-Mess-Aktor HmIP-FSM16Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Aqara Single Switch Module T1 (No Neutral)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Fibaro Roller Shutter 4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Sonoff MINIR4MPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
