Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Eerst meten, dan bestellen. Wie LED-inbouwspots op het uiterlijk uitkiest en pas bij het boren merkt dat er boven de gipsplaat maar vier centimeter lucht is, koopt twee keer. Voor de meeste ruimtes met een vlak plafond past de kantelbare set Paulmann Nova Plus Coin met 45 millimeter inbouwdiepte en beschermingsklasse IP65; wil je bijzonder kleurgetrouw licht en boor je sowieso gaten van 68 millimeter, kijk dan naar LEDVANCE Spot Fix en SLV New Tria 68.
Duimstok vóór catalogus: eerst gatmaat en holte
Twee getallen beslissen of een spot überhaupt in je plafond past. Het boorgat (bij de fabrikant vaak “inbouwdiameter” of “plafonduitsparing”) en de inbouwdiepte. Bij de vijf modellen hier liggen de gaten tussen 68 en 83 millimeter, de dieptes tussen 38 en 70 millimeter. Dat is bijna een factor twee.
Heb je al gaten van oude halogeenspots, dan ligt de gatmaat vast. Een gat van 68 mm kun je niet kleiner maken, een te groot gat alleen met een afdekring verbergen. In een verlaagd plafond in een nieuwbouwwoning is 50 millimeter holte vaak geen probleem. Onder een houten balkenplafond met regelwerk ligt dat anders, en juist daar helpen platte spots met een LED-module in plaats van een GU10-lamp. Paulmann vermeldt naast de inbouwdiepte ook een holteruimte; plan met de grootste waarde.
Let op isolatie. LEDVANCE en Brumberg schrijven in hun datasheets uitdrukkelijk dat de spots niet met warmte-isolatiemateriaal mogen worden afgedekt. Ligt er boven het plafond minerale wol, dan is afstand nodig. LEDVANCE heeft daarvoor speciaal een afstandhouder als accessoire; bij de andere fabrikanten vraag je het vóór de aankoop na.
Kantelen, dimmen, lichtkleur: wat je later niet meer verandert
Een kantelbare spot loont overal waar het licht niet alleen naar beneden moet vallen: op een schilderij, op het aanrecht, op een wand met structuur. Bij de drie kantelbare modellen hier gaat het telkens om 30 graden. Wil je alleen basisverlichting, dan heb je dat niet nodig.
Voor het dimmen zijn er drie wegen. Klassiek met een wanddimmer met fase-aansnijding of fase-afsnijding; dan moet de dimmer bij de lamp passen en de minimale belasting ervan gehaald worden, waar SLV uitdrukkelijk op wijst. Handiger is de stapsgewijze dimfunctie van Paulmann (“3-Step-Dim”), die via de bestaande lichtschakelaar werkt. En bij Brumberg bepaalt de aparte converter of en hoe er gedimd wordt.
Wat de lichtkleur betreft, plaatst het voorlichtingsinitiatief licht.de warmwit tussen 2.700 en 3.300 kelvin en raadt het voor de avond warme lichtkleuren tot 3.300 kelvin aan. Alle modellen hieronder liggen in dat bereik. Meer verschil zit in de kleurweergave-index: LEDVANCE en SLV noemen Ra 90, Paulmann en Brumberg meer dan 80. Hoe hoger de waarde, hoe natuurlijker kleuren onder het licht ogen, en boven het aanrecht in de keuken telt dat zwaarder dan in de gang.
In de badkamer telt de zone, niet het etiket
“IP44” op de verpakking betekent nog niet dat de spot boven de douche mag. Volgens het overzicht van licht.de bij de Duitse norm DIN VDE 0100-701 geldt zone 1 voor het vlak boven bad of douche tot 2,25 meter hoogte. Daar vereist de norm minstens IPX4 en daarnaast zeer lage veiligheidsspanning, dus hoogstens 25 volt wissel- of 60 volt gelijkspanning. Een spot op 230 volt valt daarmee af, hoe waterdicht hij ook is. Zone 2 loopt 60 centimeter verder en vraagt eveneens minstens IPX4. Buiten deze zones schrijft de norm geen hogere beschermingsklasse voor.
De aansluiting zelf kun je beter niet op je nemen. Volgens § 13 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (regeling voor laagspanningsaansluitingen) mogen werkzaamheden aan de installatie achter de hoofdzekering, afgezien van de netbeheerder, alleen worden uitgevoerd door installatiebedrijven die in een installateursregister zijn ingeschreven. In de badkamer is dat sowieso geen vraag.
Vijf LED-inbouwspots vergeleken
| Model | Boorgat / inbouwdiepte | Licht en beschermingsklasse | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Paulmann Nova Plus Coin 93682 (set van 3) | 83 mm / 45 mm | elk 470 lm, 2.700 K, Ra > 80, IP65, kantelbaar 30°, dimbaar | Vlakke plafonds, badkamer buiten zone 1, keuken |
| Paulmann Cole Coin 94870 (set van 3) | 80 mm / 70 mm | elk 470 lm, 2.700 K, Ra > 80, IP44, vast, dimmen in 3 standen | Dimmen zonder nieuwe dimmer, voldoende diep plafond |
| LEDVANCE Spot Fix IP44 8 W 927 DIM | 68 mm / 50 mm | tot 640 lm, 2.700 K, Ra 90, aan de kamerzijde IP44, vast, fase-afsnijding | Bestaande gaten van 68 mm, badkamer en gang |
| SLV New Tria 68 1007389 | 68 mm / 40 mm | 750 lm, 3.000 K, Ra 90, IP20, kantelbaar 30°, dimbaar | Woonruimtes, accenten op wand en schilderij |
| Brumberg Seven-R 12361023 | 68 mm / 38 mm | 740 lm, 3.000 K, Ra > 80, IP20, kantelbaar 30°, converter nodig | Heel vlakke plafonds, planning met een elektricien |
Paulmann Nova Plus Coin: de platte allrounder
De set van drie combineert 45 millimeter inbouwdiepte, 30 graden kantelbereik en volgens Paulmann beschermingsklasse IP65 tegen waterstralen. De platte LED-module (“Coin”) is vervangbaar. Het nadeel zit in het detail. Het boorgat meet 83 millimeter, oude gaten van 68 mm passen dus niet.
Paulmann Cole Coin: dimmen met de oude schakelaar
Cole is bedoeld voor iedereen die geen dimmer wil inbouwen. Volgens Paulmann schakelt de lamp met een gewone lichtschakelaar tussen drie helderheidsstanden. Daar staat tegenover dat hij vast is en 70 millimeter inbouwdiepte nodig heeft. In menig plafond van een oud huis is dat te veel.
LEDVANCE Spot Fix IP44: vakhandelkwaliteit voor het gat van 68 mm
Deze spot komt uit het professionele assortiment van LEDVANCE. Op de externe driver kies je met een schakelaar tussen 640, 480 en 320 lumen, handig als een gang niet te fel mag worden. Ra 90, dimmen met fase-afsnijding en vijf jaar garantie volgens de fabrikant. Kantelen kan hij niet, en de IP44 geldt aan de kamerzijde.
SLV New Tria 68: veel licht, weinig diepte
Met 750 lumen is de New Tria 68 de helderste losse spot in deze vergelijking, bij slechts 40 millimeter inbouwdiepte. SLV noemt Ra 90 en somt passende dimmers van verschillende schakelaarfabrikanten op. Voor de badkamer is hij met IP20 niet gemaakt. In de woonkamer, waar een spot een schilderij moet raken, hoort hij op de shortlist.
Brumberg Seven-R: plat, maar alleen met converter
38 millimeter inbouwdiepte is de platste waarde hier. De Seven-R werkt echter op 350 milliampère gelijkstroom en heeft een aparte converter nodig, die Brumberg schakelbaar of dimbaar met fase-afsnijding aanbiedt. De plafonddikte mag volgens de datasheet hoogstens 13 millimeter zijn. Een oplossing voor de planning samen met de elektricien, minder voor een spontane vervanging.
Zo zouden wij kiezen
- Nieuwe gaten, vlak plafond, ook voor de badkamer buiten de douche: Paulmann Nova Plus Coin.
- Geen dimmer aan de wand en genoeg diepte: Paulmann Cole Coin.
- Oude gaten van 68 mm in gang of badkamer, vast licht is genoeg: LEDVANCE Spot Fix IP44.
- Woonruimte met accentlicht op schilderij of wand: SLV New Tria 68.
- Minder dan 40 millimeter holte: Brumberg Seven-R met passende converter.
Hoeveel spots een ruimte nodig heeft en of één lamp niet toch volstaat, bespreken we in de gids over plafondlampen. Voor het licht bij de wastafel loont een blik in de gids over badkamerspiegels met verlichting.
Veelgestelde vragen
Welke maten zijn belangrijk bij LED-inbouwspots?
Twee getallen beslissen: het boorgat en de inbouwdiepte. Bij de vijf modellen liggen de gaten tussen 68 en 83 millimeter, de dieptes tussen 38 en 70. Bestaande gaten van oude halogeenspots bepalen de gatmaat, want een gat van 68 mm kun je niet kleiner maken.
Wat doe je als er boven het plafond nauwelijks ruimte is?
Onder een houten balkenplafond met regelwerk helpen platte spots met een LED-module in plaats van een GU10-lamp. De Brumberg Seven-R heeft genoeg aan 38 millimeter, maar heeft een aparte converter nodig. Paulmann noemt naast de inbouwdiepte ook een holteruimte; plan met de grootste waarde.
Mogen inbouwspots met isolatie worden afgedekt?
Nee. LEDVANCE en Brumberg schrijven uitdrukkelijk dat de spots niet met warmte-isolatiemateriaal mogen worden afgedekt. Ligt er minerale wol boven het plafond, dan is afstand nodig; LEDVANCE heeft daarvoor een afstandhouder als accessoire.
Hoe dim je LED-inbouwspots?
Klassiek met een wanddimmer, die bij de lamp moet passen en waarvan de minimale belasting gehaald moet worden. Paulmann biedt bij de Cole Coin een stapsgewijze dimfunctie via de bestaande lichtschakelaar. Bij Brumberg bepaalt de aparte converter of en hoe er gedimd wordt.
Welke inbouwspots mogen boven de douche?
Volgens de Duitse norm DIN VDE 0100-701 vereist zone 1 boven bad of douche tot 2,25 meter hoogte minstens IPX4 en daarnaast zeer lage veiligheidsspanning. Een spot op 230 volt valt daar af, hoe waterdicht hij ook is. Zone 2 loopt 60 centimeter verder en vraagt eveneens IPX4.
Welke lichtkleur en kleurweergave zijn zinvol?
licht.de raadt voor de avond warme lichtkleuren tot 3.300 kelvin aan; alle modellen liggen in dat bereik. Meer verschil zit in de kleurweergave-index: LEDVANCE en SLV noemen Ra 90, Paulmann en Brumberg meer dan 80. Boven het aanrecht telt dat zwaarder dan in de gang.
Bronnen
- Paulmann: Nova Plus Coin basisset 93682
- Paulmann: Cole Coin set van 3, 94870
- LEDVANCE: Spot Fix P 8W 927 PS DIM IP44
- SLV: datasheet New Tria 68 1007389
- SLV: productpagina New Tria 68
- Brumberg: datasheet Seven-R 12361023
- licht.de: installatie in de badkamer, zones volgens DIN VDE 0100-701 (Duits)
- licht.de: lichtkleur (Duits)
- Niederspannungsanschlussverordnung, § 13 (Duits)
Waar te koop
- Paulmann Nova Plus Coin 93682 3er-SetPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Paulmann Cole Coin 94870 3er-Set IP44Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- LEDVANCE Spot Fix IP44 8 W 927 DIMPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- SLV New Tria 68 3000 K 38° rundPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Brumberg Seven-R 12361023Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
