Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een solarlamp die in juli tot de ochtendschemering brandt, is in december vaak al donker voordat de late film begint. Kapot is hij daarom niet. Wil je een tuinpad ook tussen november en februari betrouwbaar verlichten, kies dan een lamp met bewegingsmelder en een eigen spaarstand, bijvoorbeeld de Esotec Ancona 71 DuoColor: je kunt hem op warmwit licht zetten en in de winterstand wordt hij alleen fel als er iemand langsloopt. Lichtsnoeren en sterke spots hebben hun plek in de tuin. Je moet alleen weten wat ze in een lange decembernacht werkelijk presteren.
42 zonuren voor heel december
De Deutscher Wetterdienst (DWD, de Duitse weerdienst) noemt voor december over de jaren 1991 tot 2020 gemiddeld zo’n 42 zonuren. Voor de hele maand. Astronomisch mogelijk zouden ongeveer 248 uur zijn, in juli zelfs 498; het grootste deel slokken wolken en mist op. Zelfs december 2025, volgens de DWD een van de zonnigste sinds het begin van de metingen in 1951, kwam voorlopig op 68 uur.
Laten we dat met een voorbeeld doorrekenen. De Esotec Tini 85 heeft volgens het gegevensblad een zonnepaneel van 1,8 wattpiek en een accu van 6,4 wattuur, die bij 75 lumen continu licht tot negen uur meegaat. Wattpiek beschrijft het vermogen bij volle zon onder normomstandigheden. Als elk van de gemiddeld bijna 1,4 zonuren van een decemberdag dat volle vermogen zou leveren, kwam je op hooguit zo’n 2,5 wattuur. Dat is ruim een derde van de accu. In werkelijkheid blijft het daaronder, omdat de winterzon laag invalt en er op grijze dagen nauwelijks energie aankomt.
Daaruit volgt een eenvoudige regel. De hele nacht continu licht halen kleine panelen in de winter niet. Lampen die tussen twee activeringen donker blijven of maar zwak gloeien, komen met dezelfde lading een stuk verder. Esotec schrijft in zijn handleidingen openlijk dat je in de wintermaanden op een kortere brandduur moet rekenen, en vindt plekken aan de noordkant ongeschikt.
Lumen: van zacht gloeien tot erfspot
Het aantal lumen beschrijft hoeveel licht een lamp in totaal afgeeft. Bij solarlampen loopt de spreiding over drie ordes van grootte. Decoratieve lichtstaafjes zoals de Esotec Trio Sticks komen volgens de handleiding op 0,5 lumen; ze markeren een punt in de border en verlichten niets. De Ancona 71 gloeit in de winterstand met 2,2 lumen en springt bij beweging naar 100 lumen. Daarmee zie je treden en randen op een tuinpad. De Tini 85 haalt bij activering tot 600 lumen, de wandspot Luton van Brilliant volgens de fabrikant 1.000.
Meer licht is niet automatisch beter. Voor een pad tussen de borders vinden wij 1.000 lumen overdreven; zo’n spot hoort bij de oprit of de garage. Let er bovendien op waar het getal op slaat. Paulmann noemt bij het lichtsnoer Aurinka 6 lumen per led, Esotec geeft bij zijn lichtsnoeren helemaal geen lichtstroom op. Waarden per lichtpunt en waarden per lamp kun je niet rechtstreeks vergelijken.
Accu, paneel, standplaats: wat de gegevensbladen verraden
Twee soorten accu’s kom je het vaakst tegen. Nikkel-metaalhydridecellen (NiMH) in AA-formaat zitten bijvoorbeeld in de Ancona 71, drie stuks van elk 1.300 mAh. Lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4) in het formaat 18650 gebruikt Esotec in de Tini 85 en in zijn lichtsnoer met barnsteenkleurige leds. Voor de Tini noemt de fabrikant een temperatuurbereik van min 20 tot plus 40 graden. NiMH-cellen ontladen volgens Esotec na verloop van tijd vanzelf; een opgeborgen lamp moet daarom ongeveer elke twee maanden worden bijgeladen.
Belangrijker dan de celchemie is het vervangen. Esotec rekent in zijn handleidingen afhankelijk van het model na één tot drie jaar op een merkbaar afnemende capaciteit en verkoopt passende vervangende accu’s. Bij de Ancona, de Tini en het barnsteen-lichtsnoer is vervangen voorzien. Paulmann geeft bij de Eileen aan dat lichtbron en driver niet te vervangen zijn; over de accu zwijgt de productpagina.
Bij het paneel telt de bouwwijze. Voor zijn lange lichtsnoeren kiest Esotec amorfe panelen van 2 wattpiek, met als reden dat die ook bij diffuus licht energie opwekken. De padverlichting heeft daarentegen monokristallijne cellen.
Op de standplaats wordt de winter beslist. Schaduw van het huis, sneeuw op het paneel en ander licht kosten de meeste brandduur. Een straatlantaarn die ’s nachts op het paneel schijnt, bootst volgens Esotec daglicht na, en de lamp schakelt dan niet eens in. Een detail waar bijna niemand aan denkt: bewegingsmelders reageren op temperatuurverschillen. Dikke winterkleding kan volgens de handleiding van de Tini voorkomen dat iemand tegen een koude omgeving wordt herkend. Esotec raadt daarom aan de sensor zo te richten dat je zijn detectiebereik zijdelings doorkruist, in plaats van er recht op af te lopen.
Warm licht, donkere hoeken: wat het Bundesamt für Naturschutz aanraadt
’s Nachts is een tuin leefgebied voor nachtvlinders, kevers en vleermuizen. Het Bundesamt für Naturschutz (BfN, het Duitse federale bureau voor natuurbescherming) rekent het terugdringen van lichtvervuiling tot de maatregelen tegen de achteruitgang van insecten en noemt daarvoor kleurtemperatuur, lichtintensiteit, stralingsrichting en de duur van de verlichting. De BfN-leidraad voor buitenverlichting raadt aan koudwit licht met veel blauw ’s avonds en ’s nachts zo veel mogelijk te vermijden. In en bij beschermde gebieden moet het hooguit 3.000 kelvin zijn, liever hooguit 2.400 kelvin. Voor particuliere buitenverlichting gelden volgens de leidraad dezelfde aanbevelingen. De auteurs wijzen er wel op dat de lichtkleur maar een benadering is van het werkelijke spectrum.
Voor de aankoop betekent dat: de Ancona 71 kun je op 2.800 kelvin zetten, de insectvriendelijke uitvoering van de Paulmann Eileen brandt met 2.200 kelvin, het barnsteen-lichtsnoer van Esotec met 1.800 kelvin. De Tini 85 en de Luton liggen met 4.000 en 4.100 kelvin duidelijk hoger. Paulmann verwijst naar studies waaruit blijkt dat warm licht met lange golflengte minder insecten aantrekt; dat is een opgave van de fabrikant. Het grootste verschil maakt sowieso licht dat helemaal niet brandt. Een bewegingsmelder spaart accu en nachtvlinders evenzeer. Geef je de voorkeur aan netstroom en vaste schema’s, dan vind je alternatieven in onze gids over slimme buitenverlichting.
Zes solarlampen en hun kerngegevens
| Model | Bouwvorm en licht | Accu en paneel | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Esotec Ancona 71 DuoColor | Staande lamp, 71 cm; 2,2 lm oriëntatie, 100 lm bij beweging; 2.800 of 6.500 K | 3 × NiMH 1.300 mAh, vervangbaar; 1,3 Wp | Tuinpaden die ook in de winter licht nodig hebben |
| Esotec Tini 85 | Sokkellamp, 85 cm; 75, 400 of 600 lm; 4.000 K | LiFePO4 6,4 Wh, vervangbaar; 1,8 Wp | Toegangen waar het bij beweging licht moet worden |
| Paulmann Eileen insektenfreundlich | Wandlamp met bewegingsmelder; 300 lm; 2.200 K | geen accugegevens; 8 tot 10 uur brandduur | Terras en tuinhuis bij heg of vijver |
| Brilliant Luton (G40421/06) | Wandspot, 90° kantelbaar; 1.000 lm; 4.100 K; IP65 | geen accugegevens | Oprit, garage, erf |
| Esotec Lichterkette 200 bernstein | 20 m, 200 leds; 1.800 K; zeven lichteffecten | LiFePO4 5,12 Wh, vervangbaar; 2 Wp amorf | Sfeerlicht in boom of heg, het hele jaar |
| Paulmann Aurinka 200 | 21,9 m, 200 leds van elk 6 lm; 3.000 K | 4 uur brandduur, 8 uur laadtijd | Zomeravonden op het terras |
Esotec Ancona 71 DuoColor
Het hart van deze roestvrijstalen staande lamp is een schakelaar. In de zomerstand brandt hij in het donker volledig, in de winterstand gloeit hij met 2,2 lumen en schakelt hij bij beweging ongeveer 30 seconden naar 100 lumen; de melder bestrijkt volgens Esotec 120 graden en zo’n zes meter. De drie AA-accu’s zijn te vervangen, de lichtkleur is te schakelen tussen 2.800 en 6.500 kelvin. Honderd lumen is geen schijnwerper, maar voor de weg van het tuinhek naar de voordeur genoeg.
Esotec Tini 85
Meer reserve biedt de 85 centimeter hoge Tini met zijn accu van 6,4 Wh. Er zijn drie standen: 75 lumen continu licht, 75 lumen met 400 lumen bij beweging, of donker met 600 lumen bij beweging. In de winter is de derde stand de zinvolle. Met 4.000 kelvin zit hij boven de BfN-aanbeveling; voor een pad langs een natuurtuin past hij daarom minder goed.
Paulmann Eileen insektenfreundlich
Deze wandlamp geeft 300 lumen af in een goudkleurig licht van 2.200 kelvin; de bewegingsmelder bestrijkt volgens Paulmann 110 graden en tot acht meter. De brandduur geeft de fabrikant op als acht tot tien uur, bij zes tot acht uur laden in goede zon. Zulke laadtijden haalt een decemberdag niet. Dimmen kan niet.
Brilliant Luton (G40421/06)
De Luton is een platte, 90 graden kantelbare wandspot met 1.000 lumen en beschermingsklasse IP65, dus stofdicht en beschermd tegen waterstralen. Brilliant noemt drie instellingen van de bewegingsmelder, maar geen accucapaciteit en geen brandduur. Met 4.100 kelvin is het licht neutraalwit. Wij zien hem bij de oprit, naar beneden gericht en alleen met bewegingsmelder, niet als tuinverlichting.
Esotec-lichtsnoer met 200 barnsteenkleurige leds
Twintig meter snoer, twee meter aanvoerkabel, 200 leds met 1.800 kelvin: dat is de warmste lichtkleur in ons overzicht. Gevoed wordt het door een amorf paneel van 2 Wp en een vervangbare LiFePO4-accu van 1.600 mAh; Esotec noemt tot tien uur brandduur met een volle accu. Een lichtstroom geeft de fabrikant niet op; het is sfeerlicht, geen padverlichting. Meer over lichtsnoeren met netadapter lees je in onze gids over lichtsnoeren voor buiten.
Paulmann Aurinka 200
Bijna 22 meter lang, 200 leds van elk 6 lumen en 3.000 kelvin. Paulmann noemt vier uur brandduur en acht uur laadtijd. Gerekend vanaf het invallen van de duisternis is het op een decemberavond dus tussen 20 en 21 uur afgelopen, en dat alleen na een zonnige dag. Voor zomeravonden op het terras past hij, als winterverlichting niet.
Zo zouden wij kiezen
- Tuinpad dat het hele jaar licht nodig heeft: Esotec Ancona 71 in de winterstand, op warmwit gezet.
- Toegang tot het huis waar het kort echt licht moet worden: Esotec Tini 85 in de stand met 600 lumen, alleen bij beweging.
- Terras of tuinhuis bij heg en vijver: Paulmann Eileen in de uitvoering met 2.200 kelvin.
- Oprit en garage: Brilliant Luton, naar beneden gericht en nooit continu aan.
- Boom of heg in de winter: het barnsteen-lichtsnoer van Esotec; de Paulmann Aurinka alleen voor de warme maanden.
En eerlijk gezegd: moet een pad elke winternacht tot de ochtend verlicht zijn, dan is solar de verkeerde aanpak. Dan kom je met een lamp met netaansluiting en tijdschakeling sneller tot je doel.
Is het licht niet genoeg, dan is een laagvoltsysteem de volgende stap, zie 24-volt-tuinverlichting plannen.
Veelgestelde vragen
Waarom branden solarlampen in de winter zo kort?
De Deutscher Wetterdienst (de Duitse weerdienst) noemt voor december over de jaren 1991 tot 2020 gemiddeld zo'n 42 zonuren voor de hele maand. Zelfs bij vol vermogen zou de Esotec Tini 85 op een decemberdag hooguit ruim een derde van zijn accu laden. De lage winterzon en grijze dagen drukken die waarde nog verder.
Hoeveel lumen heeft een solarlamp voor het tuinpad nodig?
Minder dan vaak gedacht. De Ancona 71 springt bij beweging naar 100 lumen; daarmee zie je treden en randen. Spots met 1.000 lumen zoals de Brilliant Luton horen bij de oprit of garage, niet bij een pad tussen de borders. Waarden per lichtpunt en per lamp kun je niet rechtstreeks vergelijken.
Welke lichtkleur is beter voor insecten?
De leidraad van het Bundesamt für Naturschutz (het Duitse federale bureau voor natuurbescherming) raadt aan koudwit licht met veel blauw 's nachts zo veel mogelijk te vermijden: hooguit 3.000 kelvin, liever hooguit 2.400 kelvin. De Paulmann Eileen insektenfreundlich brandt met 2.200 kelvin, het barnsteenkleurige lichtsnoer van Esotec met 1.800 kelvin. Het grootste verschil maakt licht dat alleen bij beweging aangaat.
Kun je de accu van een solarlamp vervangen?
Bij veel modellen wel. Esotec rekent afhankelijk van het model na één tot drie jaar op een merkbaar afnemende capaciteit en verkoopt vervangende accu's; bij de Ancona, de Tini en het barnsteen-lichtsnoer is vervangen voorzien. Paulmann geeft bij de Eileen aan dat lichtbron en driver niet te vervangen zijn.
Waar moet een solarlamp staan?
Uit de buurt van schaduw, sneeuw en ander licht, want die kosten de meeste brandduur. Een straatlantaarn die op het paneel schijnt, bootst volgens Esotec daglicht na en de lamp schakelt niet in. Plekken aan de noordkant vindt Esotec ongeschikt. Richt de bewegingsmelder zo dat je zijn bereik zijdelings doorkruist.
Waarom reageert de bewegingsmelder in de winter soms niet?
Bewegingsmelders reageren op temperatuurverschillen. Dikke winterkleding kan volgens de handleiding van de Tini voorkomen dat iemand tegen een koude omgeving wordt herkend. Esotec raadt daarom aan de sensor zo te richten dat je zijn detectiebereik zijdelings doorkruist, in plaats van er recht op af te lopen.
Bronnen
- esotec: Solar Standleuchte Ancona 71 DuoColor (102534), productpagina
- esotec: handleiding Ancona (pdf)
- esotec: Solar Sockelleuchte Tini 85 (102597), productpagina
- esotec: handleiding Tini (pdf)
- esotec: Solar Lichterkette mit 200 bernsteinfarbenen LEDs (102569), productpagina
- esotec: handleiding Solar-Lichterkette 200 (pdf)
- esotec: handleiding Trio Sticks (pdf)
- esotec: handleiding solarlamp 102066 met NiMH-accu (pdf)
- Paulmann: Solar LED Außenwandleuchte Eileen insektenfreundlich (94730)
- Paulmann: Solar LED Lichterkette Aurinka 200 (94875)
- Brilliant: Luton led-buitenwandlamp met solar en bewegingsmelder (G40421/06)
- Deutscher Wetterdienst: het weer in Duitsland in december 2025
- Deutscher Wetterdienst: het donkere jaargetijde (Thema des Tages)
- Bundesamt für Naturschutz: leidraad voor nieuwe aanleg en ombouw van buitenverlichting (BfN-Skripten 543)
- Bundesamt für Naturschutz: oorzaken van bedreiging en noodzakelijke maatregelen bij de achteruitgang van insecten
Waar te koop
- Esotec Ancona 71 DuoColorPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Esotec Tini 85Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Paulmann Eileen insektenfreundlichPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Brilliant Luton G40421/06Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Esotec Solar-Lichterkette 200 bernsteinPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Paulmann Aurinka 200Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
