Inhoud11 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Zes vierkante meter badkamer, keramisch graniet in het formaat 60 × 60, een zak flexlijm van 25 kilo. Dat is een weekend waarin het gereedschap meer over het resultaat beslist dan de handigheid. Onze volgorde is duidelijk: eerst een echte mixer zoals de Collomix XQ1 HF, dan een lijmkam met de juiste vertanding, en vanaf grote formaten een levelingsysteem. Een voegspaan en een rubberen hamer horen erbij. Elektrische tegelkloppers zijn iets voor professionals met dikke platen.
Waarom de lijm als eerste beslist
Tegellijm vergeeft weinig. Sopro schrijft in zijn verwerkingsrichtlijnen voor de mortel intensief en klontvrij aan te maken, hem drie tot vijf minuten te laten rijpen en daarna nog eens krachtig door te roeren. Opgestijfde mortel mag volgens de fabrikant noch met water noch met verse mortel weer verwerkbaar worden gemaakt. Een mixer is daarvoor gebouwd. Collomix verbiedt zelfs om zijn apparaat als boormachine te gebruiken, omdat het draaimoment daarvoor te hoog is.
Daarna komt de lijmkam. Sopro raadt aan eerst met de gladde kant een contactlaag aan te brengen en daarna het lijmbed onder een hoek van 45 tot 60 graden te kammen. Doe alleen zoveel oppervlak als je binnen de open tijd van zo’n 30 minuten kunt betegelen. Hoeveel lijm er daarbij blijft liggen, staat in de verbruikstabel van de fabrikant. Bij de Sopro Classic plus 808 is dat met een vertanding van 4 mm ongeveer 1,2 kg per vierkante meter, met 8 mm ongeveer 2,4 kg en met 10 mm ongeveer 3,0 kg. Een zak is met een vertanding van 8 mm dus genoeg voor ruim tien vierkante meter.
Voor onze badkamer betekent dat twee dingen. Koop de vertanding passend bij lijm en tegel, niet op gevoel. En koop liever twee lijmkammen dan één. Rubi raadt zelf aan er een met vierkante en een met U-vormige vertanding in de kist te hebben.
Zes stuks gereedschap vergeleken
Collomix XQ1 HF
De XQ1 is de lichtste mixer uit de nieuwe XQ-serie en heeft één versnelling; het toerental doseer je met de gasschakelaar. Collomix noemt 1.100 watt, 670 toeren per minuut onder belasting en mengvolumes tot 40 liter. Daarbij hoort de set met de menger WK 120 HF, die van onder naar boven mengt en volgens het technische blad bedoeld is voor 15 tot 25 kg materiaal. Dat is precies één zak tegellijm. Het apparaat is ook zonder menger verkrijgbaar; dan heb je een menger met HEXAFIX-schacht nodig.
Rubi lijmkam 45° Rubiflex
Bij deze lijmkam van 28 cm staan de tanden schuin. Rubi belooft daarmee minder krachtsinspanning en een betere hechting van de lijm aan de ondergrond. Het open handvat heeft een aluminium kern. Hij is er met een vierkante vertanding van 6, 8, 10 en 12 mm en met een halfronde vertanding R-10. Voor tegels van 60 cm rekenen wij met de 10 mm, tenzij het technische blad van de lijm iets anders aangeeft.
Rubi Delta Level System Kit
Strips onder de tegel, wig door de strip, aantrekken met de tang. Rubi levert in de kit een tang, 100 strips en 100 wiggen in een emmer en noemt tegeldiktes van 3 tot 12 mm. Na het uitharden worden de strips volgens de fabrikant met de rubberen hamer in de richting van de voeg weggeslagen; de wiggen gaan mee naar het volgende project. Rubi raadt daarnaast aan in de tegelhoeken afstandhouders te zetten die iets dikker zijn dan de strips.
Raimondi R.L.S.
Raimondi uit Modena bouwt het wiggensysteem in meer varianten. De nieuwe EVO-basissen zijn er voor voegen van 1, 1,5, 2 en 3 mm bij tegels van 3 tot 12 mm. Voor platen van 12 tot 20 mm dik heeft de fabrikant eigen hoge basissen. Daarnaast is er het schroefsysteem R.L.S. Vite met draaidop voor 3 tot 15 mm en in een hoge uitvoering voor 14 tot 26 mm. Wie terrastegels en wandtegels met hetzelfde gereedschap wil leggen, komt met Raimondi verder. Voor de wand biedt Raimondi een eigen tang aan.
Rubi Superpro rubberen voegspaan
Een voegspaan is snel gekocht en snel de verkeerde. De Superpro 65970 heeft een witte, slijtvaste rubberen plaat en is volgens Rubi gemaakt voor voegen tot 3 mm. Daarnaast is er een variant van massief rubber en een Termoflex-variant met een andere hardheid. Bij voegen van 2 mm in de badkamer past de witte spaan.
Montolit Battilone
Een zuignap op accu die de tegel laat trillen, zodat de lucht eronder ontsnapt. Montolit noemt vijf standen van 4.000 tot 7.000 slagen per minuut en schrijft dat dit ook werkt bij platen dikker dan 2 cm. Voor een badkamer met tegels van 60 cm is dat te veel machine. Daar volstaat naar ons oordeel aankloppen met een witte rubberen hamer. Die heb je voor de levelingstrips toch al nodig.
Huid, knieën, ogen
Cementmortel is een sterke loog. Zo staat het in het bedrijfsgeneeskundige gezondheidsrapport voor tegelzetters van de Duitse BG BAU (beroepsvereniging voor de bouw). Bij het wassen en invoegen adviseert de beroepsvereniging vloeistofdichte handschoenen, bij langer dragen met katoenen onderhandschoenen. Leren handschoenen beschermen volgens de BG BAU niet tegen nattigheid; nitril is veelzijdiger. Huidbeschermingscrème vervangt geen handschoen. Bij voegmortel op basis van epoxyhars moet huidcontact vanwege het hoge allergierisico helemaal worden vermeden. Geschikte modellen vind je in onze gids over werkhandschoenen.
Sopro voorziet zijn flexlijm van de waarschuwing “Veroorzaakt ernstig oogletsel”. Collomix raadt bij het mengen een stofmasker en een veiligheidsbril aan en schrijft aansluiting via een aardlekschakelaar van maximaal 30 mA voor. En de knieën: tegelzetters moeten geknield alleen met kniebescherming werken, adviseert de BG BAU, en uitsluitend CE-gemarkeerde, typegekeurde producten gebruiken. Denk aan kniebeschermers om te gespen, broeken met kniezakken voor inlegkussens of kniematten.
Zo zouden wij inkopen
- Eerste badkamer met tegels van 30 tot 60 cm: Collomix XQ1 HF met WK 120 HF, Rubi lijmkam 45° in 8 of 10 mm, Rubi Superpro 65970, rubberen hamer, kniebescherming.
- Grote formaten of gerectificeerd keramisch graniet: daarbij de Rubi Delta Level System Kit.
- Zeer smalle voegen, wand en terras in hetzelfde jaar: Raimondi R.L.S. met de passende basissen.
- Platen dikker dan 2 cm in een professioneel bedrijf: Montolit Battilone.
Ontbreekt nog het op maat snijden. Welke tegelsnijder bij welke tegel past, lees je in de gids over tegelsnijders (in het Engels). Voor het afschot in de douche helpt een goede waterpas.
Veelgestelde vragen
Kun je tegellijm aanmaken met een boormachine?
Deze gids kiest voor een echte mixer. Sopro schrijft voor de mortel intensief en klontvrij aan te maken, drie tot vijf minuten te laten rijpen en daarna nog eens krachtig door te roeren. Collomix verbiedt omgekeerd om zijn mixer als boormachine te gebruiken, omdat het draaimoment daarvoor te hoog is.
Welke vertanding heb ik nodig voor tegellijm?
Passend bij lijm en tegel, niet op gevoel. Bij de Sopro Classic plus 808 blijft er met een vertanding van 4 mm ongeveer 1,2 kg per vierkante meter liggen, met 8 mm ongeveer 2,4 kg en met 10 mm ongeveer 3,0 kg. Voor tegels van 60 cm rekent deze gids met de 10 mm, tenzij het technische blad van de lijm iets anders aangeeft.
Hoe breng je tegellijm goed aan?
Sopro raadt aan eerst met de gladde kant een contactlaag aan te brengen en daarna het lijmbed onder een hoek van 45 tot 60 graden te kammen. Doe alleen zoveel oppervlak als je binnen de open tijd van zo'n 30 minuten kunt betegelen. Opgestijfde mortel mag niet met water weer verwerkbaar worden gemaakt.
Wanneer heb je een levelingsysteem voor tegels nodig?
Vanaf grote formaten of bij gerectificeerd keramisch graniet. De Rubi Delta Level System Kit bevat een tang, 100 strips en 100 herbruikbare wiggen voor tegels van 3 tot 12 mm. Raimondi R.L.S. biedt meer varianten, ook voor zeer smalle voegen en platen tot 20 mm.
Welke voegspaan voor smalle voegen?
De Rubi Superpro 65970 met witte, slijtvaste rubberen plaat is volgens Rubi gemaakt voor voegen tot 3 mm. Bij voegen van 2 mm in de badkamer past hij. Daarnaast is er een variant van massief rubber en een Termoflex-variant met een andere hardheid.
Welke beschermingsmiddelen heb je nodig bij het tegelzetten?
Cementmortel is volgens de Duitse BG BAU een sterke loog, dus vloeistofdichte handschoenen, nitril in plaats van leer. Collomix raadt bij het mengen een stofmasker en een veiligheidsbril aan, Sopro waarschuwt voor ernstig oogletsel. Werk geknield alleen met kniebescherming, adviseert de BG BAU, met CE-gemarkeerde producten.
Bronnen
- Collomix: XQ1-mixer
- Collomix: gebruiksaanwijzing XQ1, XQ2, XQ4, XQ6 (pdf)
- Collomix: menger WK
- Rubi: 45° Notched trowel Rubiflex open handle
- Rubi: Delta Level System Kit
- Rubi: levelingsysteem voor tegels, gebruik
- Rubi: de 10 belangrijkste stuks tegelzetgereedschap
- Rubi: Grout floats Superpro Wood
- Raimondi: Basi R.L.S. EVO
- Raimondi: R.L.S.-basissen voor 12 tot 20 mm
- Raimondi: R.L.S. Vite
- Montolit: Battilone en technische gegevens (pdf)
- Sopro: verbruikstabel tegel- en natuursteenlijmen (pdf)
- Sopro: technische productinformatie No.1 S1 400 (pdf)
- BG BAU: bedrijfsgeneeskundig gezondheidsrapport voor tegelzetters (pdf)
- BG BAU: huidbescherming in de bouw (pdf)
- BG BAU: bouwsteen E 608 kniebescherming (pdf)
Waar te koop
- Collomix XQ1 HFPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Rubi Zahnkelle 45° Rubiflex 10 × 10Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Rubi Delta Level System KitPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Raimondi R.L.S. NivelliersystemPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Rubi Superpro Gummi-Fugbrett 65970Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Montolit BattilonePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Nog niet beslist?
Vergelijk rustig verder – alle artikelen in deze rubriek worden maandelijks gecontroleerd op nieuwe en uitgefaseerde modellen.






