Inhoud15 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Er staat een pan olie in brand en in de kast staat een poederblusser uit de bouwmarkt. Die helpt tegen de vlammen, maar laat een keuken vol stof achter. Voor een woning raden we daarom een vetbrandblusser van 6 liter aan die volgens de fabrikant de brandklassen A en F afdekt, zoals de Jockel F6JX 21. Hij blust brandende frituurolie, maar net zo goed meubels, papier of een adventskrans. Een blusspray kan hem aanvullen. Vervangen kan het hem niet.
Wat de letters op het etiket vertellen
De norm DIN EN 2 deelt branden in vijf klassen in. A staat voor vaste stoffen zoals hout, papier en textiel, B voor vloeistoffen zoals benzine of spiritus, C voor gassen, D voor metalen. F geldt voor spijsoliën en -vetten in friteuses, pannen en ander keukengerei. Zo legt het informatieblad van de Duitse stad Monheim het uit. Klasse C en D spelen volgens Stiftung Warentest (de Duitse consumentenorganisatie) in een gewoon huishouden meestal geen rol.
Voor de letter staat een getal. Dat beschrijft het blusvermogen in de normproef: hoe hoger het getal, hoe meer vuur het toestel aankan. Een 21A staat dus voor duidelijk meer blusvermogen dan een 5A. Fabrikanten rekenen dat bovendien om in blusmiddeleenheden (in het Duits LE, Löschmitteleinheiten). De brandweer van Lehrte adviseert toestellen volgens DIN EN 3, de norm voor draagbare brandblussers. De Landesfeuerwehrverband Sachsen (de Saksische brandweerkoepel) raadt voor thuis minstens 6 kilo of liter blusmiddel aan.
En schuim? Schuim is niet zomaar schuim. Een gewone AB-schuimblusser hoort volgens de Landesfeuerwehrverband Sachsen niet op brandend vet, en water evenmin. Wie bij het fornuis zeker wil zijn, heeft de F op het etiket nodig.
Waarom water in vet een steekvlam wordt
Eén liter water levert volgens de brandweer van Lehrte zo’n 1.700 liter stoom op. Komt het water in brandende olie terecht, dan verdampt het in één klap en slingert het hete vet uit de pan. Vakmensen spreken van een vetexplosie. Bij een kleine brand in de pan adviseert de Landesfeuerwehrverband Sachsen om een deksel op de pan te leggen en de pan van het vuur te trekken. Stiftung Warentest voegt eraan toe om daarna de warmtebron uit te zetten.
En de blusdeken?
Die lijkt de eenvoudigste oplossing. Deskundigen zien dat anders. De Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV, de Duitse wettelijke ongevallenverzekering) schrijft in een vakpublicatie uit 2020 dat blusdekens niet geschikt zijn om brandende spijsolie en -vetten doeltreffend te bestrijden. Bij een aangehaalde proef sloegen de vlammen door het weefsel heen, en bij het opleggen bestond een aanzienlijk risico op brandwonden. De norm DIN EN 1869 test dekens bovendien alleen op frituurpannen met maximaal 3 liter olie. Voor bedrijven en openbare ruimtes eist de DGUV daarom vetbrandblussers in plaats van dekens.
Gloria schrijft zelf in het productblad van zijn dekens dat er daarnaast een vetbrandblusser binnen handbereik moet zijn. Voor brandende kleding vindt de fabrikant blusdekens ongeschikt. Ons standpunt: een deken als aanvulling voor de fondue of de kleine friteuse, nooit als enig blusmiddel.
Zeven blushulpmiddelen met hun fabrieksgegevens
| Model | Soort en inhoud | Rating volgens fabrikant | Gewicht | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Jockel F6JX 21 | Vetbrandblusser, 6 l, patroonblusser | 21A, 75F (6 LE) | ca. 11 kg | Woning met keuken, verwarmde gang |
| Gloria FA 6 EASY | Vetbrandblusser, 6 l, patroonblusser | 13A, 75F | ca. 12,3 kg | Keuken, vorstbestendig tot −5 °C |
| Gloria FA 3 EASY | Vetbrandblusser, 3 l, patroonblusser | 8A, 75F | ca. 6,8 kg | Kleine keuken, wie minder wil tillen |
| Gloria FDA 2 | Vetbrandblusser, 2 l, permanent onder druk | 5A, 40F | ca. 4,2 kg | Tweede toestel, voertuig |
| Gloria SD 6 E | Schuimblusser, 6 l, permanent onder druk | 21A, 144B (6 LE) | ca. 10,5 kg | Gang, hobbyruimte, geen vet |
| Prymos Feuerlöschspray Universal | Blusspray, 700 ml | 5A, 5F | 943 g | Eerste greep bij het fornuis, aanvulling |
| Gloria Löschdecke GLD 120 | Blusdeken, 1,2 × 1,2 m | DIN EN 1869:2001 | ca. 0,7 kg | Fondue, friteuse tot 3 l |
Jockel F6JX 21
Jockel vult de blusser met een sterk geconcentreerde zoutoplossing zonder PFAS en noemt 21A en 75F, dus zes blusmiddeleenheden voor vaste stoffen. De straal reikt volgens de fabrikant 7 meter ver, de spuitduur bedraagt 26 seconden. Als patroonblusser komt hij pas onder druk te staan wanneer de CO2-patroon wordt geactiveerd. Bij regelmatig onderhoud noemt Jockel een gebruiksduur van 25 jaar. Kanttekening: hij werkt pas vanaf 0 °C en heeft geen B-rating, dus voor brandende benzine in de garage is hij niet bedoeld.
Gloria FA 6 EASY
Gloria noemt voor deze vetbrandblusser van 6 liter 13A en 75F, een spuitduur van zo’n 50 seconden en een inzetbereik van −5 tot +60 °C. Het productblad benadrukt een fijnsproeier met vijf openingen die het blusmiddel fijn verdeelt. Met 12,3 kilo is hij de zwaarste blusser in deze vergelijking. Wie hem kan tillen, krijgt veel spuittijd. Bij vaste stoffen scoort hij lager dan de Jockel.
Gloria FA 3 EASY
De uitvoering van 3 liter haalt volgens Gloria eveneens 75F, maar bij vaste stoffen slechts 8A. Hij weegt zo’n 6,8 kilo. Voor een kleine keuken waar vooral de koekenpan het risico is, vinden we dat een redelijk compromis. De richtwaarde van de brandweer van 6 liter haalt hij echter niet.
Gloria FDA 2
Een blusser die permanent onder druk staat, met 2 liter inhoud en een manometer waarop je de druk altijd kunt aflezen. Gloria geeft 5A en 40F op, een spuitafstand van ongeveer 2 meter en een spuitduur van maar zo’n 12 seconden. Dat is genoeg voor één pan. Als enige blusser in een woning vinden wij hem te krap.
Gloria SD 6 E
Een schuimblusser voor gang en hobbyruimte met volgens het productblad 21A en 144B, 6 blusmiddeleenheden en zo’n 35 seconden spuitduur. Hij dekt brandende vloeistoffen af, die een vetbrandblusser niet afdekt. Op vet hoort hij niet. Het werkbereik begint pas bij +5 °C, dus voor de onverwarmde garage in januari is hij niet geschikt.
Prymos Feuerlöschspray Universal
De bus van 700 milliliter haalt volgens Prymos 5A en 5F, spuit tot 30 seconden lang en ongeveer 3,5 tot 4 meter ver. Volgens de fabrikant is hij vijf jaar houdbaar, het inzetbereik ligt tussen +5 en +50 °C. Prymos raadt af een aangebroken bus te blijven bewaren, omdat drijfgas via resten in het ventiel kan ontsnappen. Stiftung Warentest adviseert bij aankoop een houdbaarheidsdatum die zo’n vier jaar in de toekomst ligt. Als eerste greep bij het fornuis is de bus prima. Een brand in de woonkamer zouden we er niet mee te lijf gaan.
Gloria Löschdecke GLD 120
Glasvezelweefsel met siliconencoating, 1,2 bij 1,2 meter, erkend volgens DIN EN 1869:2001 en verpakt in een platte doos om op te hangen. Gloria beperkt het gebruik tot friteuses en frituurtoestellen tot 3 liter, zolang je de brand nog zonder gevaar kunt naderen. De fabrikant raadt aan het gebruik vooraf zonder vuur te oefenen.
Waar hang je de blusser, en hoe vaak laat je hem keuren?
De brandweer van Lehrte noemt als plekken vluchtwegen, trappenhuizen en de buurt van in- en uitgangen, daarnaast keuken, garage en hobbyruimte. Als grijphoogte voldoet 80 tot 120 centimeter. Wij zouden de blusser daarom bij de keukendeur hangen, niet naast het fornuis. Zo hoef je niet door de vlammen heen te grijpen en heb je de weg naar buiten in je rug.
Wettelijk is een keuring in een particuliere woning niet verplicht, schrijft Stiftung Warentest. De brandweer van Lehrte en de Landesfeuerwehrverband Sachsen raden toch aan draagbare brandblussers elke twee jaar door een deskundige te laten controleren. Na elk gebruik moet de blusser meteen opnieuw gevuld worden en niet terug aan de muur, aldus de Berlijnse brandweer.
Poederblussers hebben volgens de brandweer van Lehrte het grootste blusvermogen, maar maken veel vuil en kunnen corrosie veroorzaken. Voor de woning adviseert die brandweer schuim. Het informatieblad van de stad Mannheim raadt CO2-blussers af voor gewone huishoudens.
Eerst eruit, dan blussen
Mensen redden gaat voor brand bestrijden, staat in het informatieblad van de stad Mannheim. Blus alleen als je jezelf niet in gevaar brengt, en waarschuw de brandweer op tijd. Stiftung Warentest raadt aan bij twijfel altijd 112 te bellen en liever te vluchten. Deuren dichtdoen, maar niet op slot. Wie voor de bluspoging niet weet hoe hij de ruimte uit komt, moet er niet eens aan beginnen. Om überhaupt op tijd te merken dat er brand is, horen er rookmelders bij. Onze gids over gekoppelde rookmelders met draadloze verbinding en app (in het Engels) legt uit welke melders elkaar waarschuwen.
Zo zouden wij kiezen
- Woning met een gewone keuken: Jockel F6JX 21 bij de keukendeur, en een passend deksel binnen handbereik van het fornuis.
- Wie zelden frituurt en weinig wil tillen: Gloria FA 3 EASY, in de wetenschap dat hij onder de richtwaarde van de brandweer blijft.
- Huis met werkplaats of benzine in de kelder: daarnaast een schuimblusser zoals de Gloria SD 6 E, zolang de ruimte vorstvrij is.
- Wie een oliefriteuse gebruikt: vetbrandblusser binnen handbereik, de deken alleen als aanvulling. Meer daarover in de gids over oliefriteuses.
- Blusspray: als snelle eerste greep, nooit als enige bescherming.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen de letters op een brandblusser?
De norm DIN EN 2 deelt branden in klassen in: A voor vaste stoffen, B voor vloeistoffen zoals benzine, C voor gassen, D voor metalen en F voor spijsoliën en -vetten. Het getal ervoor beschrijft het blusvermogen in de normproef; een 21A kan duidelijk meer aan dan een 5A.
Welke brandblusser helpt bij een vetbrand?
Alleen een blusser met de F op het etiket. Water en gewone AB-schuimblussers horen volgens de Landesfeuerwehrverband Sachsen (de Saksische brandweerkoepel) niet op brandend vet. Eén liter water levert zo'n 1.700 liter stoom op en slingert de hete olie uit de pan. Bij een kleine pannenbrand helpt een deksel op de pan.
Is een blusdeken genoeg voor de keuken?
Als enig blusmiddel niet. De DGUV (de Duitse wettelijke ongevallenverzekering) vindt blusdekens ongeschikt om brandende spijsolie en -vetten doeltreffend te bestrijden; de norm test ze alleen op frituurpannen met maximaal 3 liter olie. Zelfs Gloria raadt aan daarnaast een vetbrandblusser binnen handbereik te hebben.
Hoe groot moet een brandblusser voor thuis zijn?
De Landesfeuerwehrverband Sachsen adviseert minstens 6 kilo of liter blusmiddel. Kleinere toestellen zoals de Gloria FA 3 EASY halen die richtwaarde niet, maar zijn wel lichter. De Gloria FDA 2 met 2 liter is genoeg voor één pan; als enige blusser in een woning is hij aan de krappe kant.
Waar hang je de brandblusser in huis op?
Bij de keukendeur, niet naast het fornuis. Zo hoef je niet door de vlammen heen te grijpen en heb je de uitgang in je rug. De brandweer van Lehrte noemt vluchtwegen en de buurt van in- en uitgangen, en als grijphoogte 80 tot 120 centimeter.
Moet een brandblusser thuis worden gekeurd?
Wettelijk is dat in een particuliere woning volgens Stiftung Warentest (de Duitse consumentenorganisatie) niet verplicht. De brandweer van Lehrte en de Landesfeuerwehrverband Sachsen raden toch aan om de blusser elke twee jaar door een deskundige te laten controleren. Na elk gebruik moet de blusser meteen opnieuw worden gevuld.
Bronnen
- Jockel: F6JX 21, technische gegevens
- Gloria: productblad FA 3/6 EASY (pdf)
- Gloria: productblad FDA 2 (pdf)
- Gloria: productblad SD 6/9 E (pdf)
- Gloria: productblad blusdekens GLD 1 en GLD 120 (pdf)
- Prymos: Feuerlöschspray Universal 700 ml
- Landesfeuerwehrverband Sachsen: blustoestellen, de juiste keuze (pdf, Duits)
- Landesfeuerwehrverband Sachsen: blustoestellen, het juiste gebruik (pdf, Duits)
- Brandweer Lehrte: brandveiligheidstip brandblusser (pdf, Duits)
- Berlijnse brandweer: informatieblad brandblussers (pdf, Kreisfeuerwehrverband Gütersloh, Duits)
- Stad Mannheim: informatieblad brandblussers in particuliere huishoudens (pdf, Duits)
- Stad Monheim am Rhein: informatieblad brandblussers, brandklassen volgens DIN EN 2 (pdf, Duits)
- DGUV: Fachbereich AKTUELL FBFHB-006, gebruik van blusdekens (pdf, Duits)
- Stiftung Warentest: brand blussen, zo doe je het goed (Duits)
- Stiftung Warentest: brandklassen en blusvermogen (Duits)
- Stiftung Warentest: vragen en antwoorden over brand blussen (Duits)
Waar te koop
- Jockel F6JX 21Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gloria FA 6 EASYPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gloria FA 3 EASYPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gloria FDA 2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gloria SD 6 EPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Prymos Feuerlöschspray Universal 700 mlPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Gloria Löschdecke GLD 120Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
