Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een tussenstekker meet alleen het apparaat dat erin zit. Wie hem koopt om het verbruik van de hele woning te zien, komt bedrogen uit. Daarvoor hoort er een leeskop op de digitale elektriciteitsmeter. Met een FRITZ!Box ligt de FRITZ!Smart Energy 250 als instapper voor de hand, zonder FRITZ!Box eerder de powerfox poweropti of, voor knutselaars met Home Assistant, een Hichi-leeskop.
Wat er in de meterkast hangt, beslist mee
Vóór de bestelling loont een blik in de meterkast, want daar valt de halve aankoopbeslissing. Draait er nog de schijf van een Ferrarismeter, dan werkt geen enkele leeskop. Tibber schrijft dat voor zijn Pulse uitdrukkelijk, en het geldt voor alle apparaten van dit type. Het moet minstens een moderne Messeinrichtung zijn, de Duitse digitale basismeter, dus een digitale meter met display.
Aan de voorkant van de meter zit een optische infopoort, meestal met een metalen ring voor de magneet. Via die poort stuurt de meter zijn gegevens per infrarood. Af fabriek leveren veel meters echter alleen de meterstand.
Voor het vermogen in realtime heb je een pincode nodig. Die komt van het meetbedrijf (in Duitsland de Messstellenbetreiber), in de meeste gevallen dus je lokale netbeheerder en niet de energieleverancier. Je voert hem in met een zaklamp of via een knop; in het menu moet daarna INF op ON en PIN op OFF staan.
Tibber, powerfox en AVM houden lijsten bij van de geteste metermodellen, en vergelijken vóór de aankoop bespaart retourzendingen. Denk ook aan het draadloze signaal. Meterkasten in de kelder zijn vaak dode zones, waar DECT of een eigen bridge meestal verder komt dan alleen wifi. En ten slotte de vraag cloud of thuisnetwerk: sommige apparaten vragen een account bij de fabrikant, andere werken lokaal. Of er later kosten voor de app bijkomen, kun je beter vooraf uitzoeken.
Leeskop, slimme meter, dynamisch tarief
Een leeskop maakt van een moderne Messeinrichtung geen slimme meter. Volgens de Duitse Bundesnetzagentur (toezichthouder op de energiemarkt) verstuurt de moderne Messeinrichtung geen meterstanden; pas een intelligent meetsysteem met smart-meter-gateway stuurt gegevens naar het meetbedrijf. In Duitsland moeten tot 2032 alle huishoudens minstens een moderne Messeinrichtung hebben.
Een dynamisch stroomtarief, waarvan de prijs de beurs volgt, vereist volgens de wet een intelligent meetsysteem (§ 41a van de Duitse energiewet EnWG, aldus de Bundesnetzagentur). Sinds 1 januari 2025 kan volgens de Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale elk huishouden in Duitsland de inbouw eisen, die dan binnen vier maanden moet plaatsvinden. Daarvoor mogen extra kosten in rekening worden gebracht. Gewone huishoudens raadt de Verbraucherzentrale dynamische tarieven meestal af, omdat ze het risico van hoge beursprijzen alleen dragen. Interessanter worden ze met een elektrische auto, warmtepomp of thuisbatterij.
Een meetapparaat alleen bespaart dus niets. Het laat alleen zien waar de stroom naartoe gaat.
Zeven meetapparaten, gesorteerd naar inbouwplek
| Model | Bouwvorm | Verbinding | Voor wie |
|---|---|---|---|
| FRITZ!Smart Energy 250 | Leeskop, batterij of usb | DECT naar de FRITZ!Box | Huishoudens met FRITZ!Box |
| powerfox poweropti | Leeskop, netadapter | Wifi, app, koppeling voor smart home | Huishoudens zonder FRITZ!Box, bezitters van zonnepanelen |
| Hichi WiFi v2 | Leeskop met ESP32, Tasmota | Wifi, MQTT, lokaal | Home Assistant, ioBroker |
| Shelly Plug S Gen3 | Tussenstekker, 12 A, 2.500 W | Wifi, Matter | Losse apparaten meten en schakelen |
| FRITZ!Smart Energy 200 / 210 | Tussenstekker, 210 spatwaterdicht | DECT naar de FRITZ!Box | Losse apparaten binnen en buiten |
| Shelly Pro 3EM | DIN-rail, driefasig, stroomtransformatoren | LAN, wifi, bluetooth | Heel huishouden, inbouw door erkend elektricien |
| Shelly EM Gen3 | Eenfasig, twee kanalen, stroomtransformatoren | Wifi, bluetooth | Losse groepen, inbouw door erkend elektricien |
FRITZ!Smart Energy 250
In 2024 heeft AVM de sensor gepresenteerd. Hij hecht magnetisch aan de digitale meter, leest per infrarood en zendt via DECT naar de FRITZ!Box. Volgens verkopers heeft hij FRITZ!OS 8 nodig en werkt hij op twee AA-batterijen of via usb. Wie de box al heeft, kan zonder extra account en zonder bridge. Of de teruglevering van zonnepanelen wordt weergegeven, moeten bezitters van een pv-installatie vooraf in de actuele productbeschrijving controleren.
powerfox poweropti
Compatibel met 95 procent van de meters, zegt de aanbieder uit Berlijn, en verwijst naar lijsten in het helpcenter. Varianten met een verschillende diode moeten bij het betreffende metermodel passen. Volgens de fabrikant koppelt de poweropti met Homey, SmartThings en Home Assistant en kan hij dienen om een overschot van zonnestroom te sturen. De gegevens lopen via de cloud van de fabrikant. Lees vooraf de prijs- en dienstenlijst; die zegt meer dan welke reclametekst ook.
Hichi WiFi v2
Een ESP32 en voorgeïnstalleerde Tasmota zitten in deze kleine leeskop. Via MQTT gaan de waarden naar Home Assistant of ioBroker, helemaal zonder cloud van een fabrikant. Dat vraagt handwerk, omdat je het meterscript zelf in de Tasmota-interface invoert. Een usb-c-netadapter van minstens 500 mA zit volgens het aanbod niet bij de levering. Wie alleen een app wil, zit hier verkeerd.
Shelly Plug S Gen3
Koelkast, droger, gaming-pc: voor zulke losse verbruikers is deze tussenstekker bedoeld. Volgens Shelly schakelt hij tot 12 A en 2.500 W bij ohmse belasting en is hij voor Matter gecertificeerd. Ventilatorkachels op vol vermogen brengen hem aan zijn grens. Het stand-byverbruik van de tv-hoek vind je er binnen een paar dagen mee. Schakelbare modellen komen uitgebreider aan bod in het artikel over slimme stekkers (in het Engels).
FRITZ!Smart Energy 200 en 210
Sinds eind 2024 heten de bekende FRITZ!DECT 200 en 210 FRITZ!Smart Energy. Bij het model 200 geeft AVM een meetnauwkeurigheid op van ±100 mW tot 5 W en ±2 procent daarboven, plus een schakelvermogen tot 2.300 W. De 210 is gebouwd voor buiten. De analyse loopt via de FRITZ!Box, per kwartier, dag, maand en jaar. Oudere aanbiedingen onder de oude naam zijn technisch hetzelfde apparaat.
Shelly Pro 3EM
Driefasig, op de DIN-rail in de meterkast. Er wordt gemeten via stroomtransformatoren die om de geleiders worden gelegd. Shelly noemt 1 procent meetnauwkeurigheid, een LAN-aansluiting en een geheugen voor minstens 45 dagen. De veiligheidsinstructies van de fabrikant laten geen twijfel dat de aansluiting op het net in handen van een erkend elektricien hoort. Leken moeten er geen weekendklusje van maken, ook al stelt menige handleiding op internet het zo voor.
Shelly EM Gen3
Eenfasig, twee kanalen, een transformator van 50 A in de doos; volgens de fabrikant meet de kleine variant tot 80 A. Hij past in een inbouwdoos of naast het apparaat, bijvoorbeeld om laadpaal en warmtepomp apart te meten. Voor de inbouw geldt hetzelfde als bij de Pro 3EM.
En de Tibber Pulse?
Leeskop plus bridge, die via wifi op 2,4 GHz met de router verbonden is. Volgens Tibber verstuurt de Pulse elke twee seconden verbruikswaarden. Als nieuw product hebben we hem bij Amazon.de (Duitse webwinkel) niet gevonden, daarom ontbreekt hij in de tabel. Interessant is hij vooral voor klanten met een Tibber-tarief.
Welk apparaat op welke plek hoort
- Totaalverbruik, FRITZ!Box aanwezig: FRITZ!Smart Energy 250. Regel vooraf de pincode voor de meter.
- Totaalverbruik, geen FRITZ!Box: powerfox poweropti, als je een app wilt en de cloud accepteert.
- Home Assistant of ioBroker: Hichi WiFi v2, lokaal en zonder account.
- Losse apparaten: Shelly Plug S Gen3 of FRITZ!Smart Energy 200, voor buiten de 210.
- Zonnepanelen, laadpaal, warmtepomp: Shelly Pro 3EM of EM Gen3, ingebouwd door een erkend elektricien.
Plan je plug-and-play zonnepanelen, dan staan de regels in ons artikel over de balkoncentrale met opslag. Hoe meetwaarden in automatiseringen terechtkomen, legt het artikel over de centrale voor het slimme huis uit.
Wie zijn verbruik kent, kan ook beter de prijs per kilowattuur controleren. Termijnen, tussentijds opzeggen en de typische bonusvalkuilen legt onze gids van energieleverancier wisselen (in het Engels) uit.
Hoe je de jaarafrekening controleert en het voorschot goed instelt, legt de gids stroomafrekening controleren (in het Engels) uit.
Wat de nieuwe digitale meter kost en wanneer hij verplicht is, legt de gids over de slimme meter (in het Engels) uit.
Moet een thuisbatterij regelen naar het verbruik in huis, dan komt het aan op meetapparaten in de meterkast of op de meter; daarover gaat de gids over nul-teruglevering (in het Engels).
Hoe je uit gemeten waarden de looptijd van een draagbaar station afleidt, laat de gids looptijd van een powerstation berekenen zien.
Hoe gemeten verbruik een berekening voor een thuisbatterij wordt, laat de gids balkonbatterij in een rekenvoorbeeld zien.
Praktisch wordt meten bij een slaapapparaat, zoals de gids powerstation voor CPAP laat zien.
Hoeveel vermogen een ruimte echt nodig heeft, rekent de gids infraroodverwarming: watt per vierkante meter voor.
Beschermingszones, aardlekschakelaar en montagehoogte behandelt de gids over de ventilatorkachel voor de badkamer.
Veelgestelde vragen
Werkt een leeskop op elke elektriciteitsmeter?
Nee. Op een Ferrarismeter met draaischijf werkt geen enkele leeskop. Het moet minstens een moderne Messeinrichtung zijn (de Duitse digitale basismeter), dus een digitale meter met display en optische infopoort. Tibber, powerfox en AVM houden lijsten bij van geteste metermodellen; vergelijken vóór de aankoop bespaart retourzendingen.
Waar krijg ik de pincode voor de elektriciteitsmeter?
Van het meetbedrijf (in Duitsland de Messstellenbetreiber), in de meeste gevallen dus van de lokale netbeheerder en niet van de energieleverancier. Je voert hem in met een zaklamp of via een knop. In het menu moet daarna INF op ON en PIN op OFF staan; dan levert de meter het vermogen in realtime.
Maakt een leeskop van mijn meter een slimme meter?
Nee. Volgens de Duitse Bundesnetzagentur (toezichthouder op de energiemarkt) verstuurt de moderne Messeinrichtung geen meterstanden; pas een intelligent meetsysteem met smart-meter-gateway stuurt gegevens naar het meetbedrijf. Een dynamisch stroomtarief vereist volgens § 41a van de Duitse energiewet EnWG zo'n intelligent meetsysteem.
Welke meter gebruik je voor losse apparaten?
Een tussenstekker zoals de Shelly Plug S Gen3, die volgens Shelly tot 12 A en 2.500 W schakelt en voor Matter gecertificeerd is, of met een FRITZ!Box de FRITZ!Smart Energy 200. Voor buiten is er het spatwaterdichte model 210. Het stand-byverbruik van de tv-hoek vind je zo binnen een paar dagen.
Kan ik een Shelly Pro 3EM zelf inbouwen?
Nee. De Pro 3EM zit driefasig op de DIN-rail in de meterkast en meet via stroomtransformatoren. De veiligheidsinstructies van Shelly laten geen twijfel dat de aansluiting op het net in handen van een erkend elektricien hoort. Hetzelfde geldt voor de eenfasige Shelly EM Gen3.
Bronnen
- Bundesnetzagentur: meetinrichtingen en intelligente meetsystemen
- Bundesnetzagentur: moderne Messeinrichtung
- Bundesnetzagentur: tarieven (stroom), dynamische tarieven
- Verbraucherzentrale: dynamische stroomtarieven
- Verbraucherzentrale: slimme meters
- AVM: FRITZ!DECT wordt FRITZ!Smart, sensor voor digitale elektriciteitsmeters
- AVM: FRITZ!Smart Energy 200, technische gegevens
- powerfox: poweropti
- Shelly: Pro 3EM
- Shelly: EM Gen3
- Shelly: Plug S Gen3
- Tibber: Pulse IR
- Hichi-leeskop: veelgestelde vragen en ingebruikname
Waar te koop
- FRITZ!Smart Energy 250Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- powerfox poweroptiPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Hichi WiFi v2 LesekopfPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly Plug S Gen3 (schwarz)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- FRITZ!Smart Energy 200Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- FRITZ!Smart Energy 210Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly Pro 3EMBekijken bij JackeryVerkrijgbaar in Duitsland: JackeryPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly EM Gen3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
