Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een open diodelaser met een groot wattage op de doos, neergezet in de werkkamer, ernaast een bril uit het accessoirepakket. Zo begint menige verkeerde keuze. Wie thuis of in de hobbykelder graveert, zit met een gesloten apparaat van laserklasse 1 een stuk beter, bijvoorbeeld de xTool S1 of, als er minder geld is, de Creality Falcon A1. Een CO2-laser zoals de xTool P2S hebben vooral mensen nodig die veel acryl snijden of opdrachten afwerken.
Vermogen is daarbij de verkeerde eerste vraag. Belangrijker zijn de behuizing, de afzuiging en de materialen die je wilt bewerken.
Blauw licht of infrarood: wat er achter diode en CO2 zit
Diodelasers werken met blauw licht rond 455 nanometer. Ze zijn compact, hebben geen waterkoeling nodig en kunnen goed overweg met hout, leer, karton en gecoat metaal. Opvallend: bij de snij-opgaven voor acryl is meestal sprake van “donker” acryl.
Een CO2-laser werkt met 10,6 micrometer in het infrarood. Volgens xTool bewerkt de P2S acryl in alle kleuren, glas, stof, leer en hout. De apparaten zijn daarvoor groter en zwaarder. Ze hebben koeling nodig en kosten een veelvoud. Voor metaal bieden xTool en Sculpfun extra infraroodmodules met 1.064 nanometer aan.
Nog een woord over het aantal watt. Bedoeld zou het optische uitgangsvermogen moeten zijn, niet het opgenomen stroomvermogen. Reclameclaims zoals “120 W” slaan vaak op de voeding. Vergelijk dus altijd laservermogen met laservermogen.
Laserklasse, behuizing en veiligheidsbril: wat de autoriteiten zeggen
De arbeidsinspectie van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen waarschuwde in december 2024 voor lasergraveermachines uit de onlinehandel. Volgens de deelstaatregering werken de meeste apparaten met een laser van klasse 4, die de ogen blijvend kan beschadigen en de huid kan verbranden, ook via reflecties. Bij alle onderzochte producten vonden de inspecteurs gebreken; in sommige gevallen ontbraken beschermruiten of waren ze makkelijk te verwijderen. Meer dan 300 aanbiedingen werden verwijderd.
De autoriteit beschrijft een veilig apparaat zo: de laser is volledig ingesloten en stopt meteen als een klep wordt geopend. Daarbij horen CE-markering, het adres van de fabrikant, een Duitstalige handleiding en waarschuwingen. Volgens de documentatie van het Duitse federale instituut voor arbeidsveiligheid en arbeidsgeneeskunde (Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin, BAuA) geldt een ingekapselde laser als klasse 1, ook als er binnenin een sterkere bron zit. Klasse 1 betekent volgens de BAuA: veilig bij beoogd gebruik.
Bij open apparaten blijft de veiligheidsbril verplicht. Die moet passen bij de golflengte van de laser, zo schrijft bijvoorbeeld xTool in zijn veiligheidsinstructies. Een bril die tegen alle lasers beschermt, bestaat niet. Bepalend is de Duitse norm DIN EN 207. Een bril zonder opgave van golflengte en beschermingsniveau is geen laserveiligheidsbril.
Rook is het onderschatte probleem
Een laser verdampt materiaal, en die damp komt in de lucht van je kamer terecht als niemand hem afvoert. De Duitse wettelijke ongevallenverzekering (Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung, DGUV) heeft voor het markeren van kunststoffen onderzocht welke stoffen ontstaan. Bij pvc is het waterstofchloride, bij ABS onder meer styreen en acrylonitril. Als meest effectieve oplossing noemt de DGUV-informatie een afzuiging direct op de plek waar de damp ontstaat, in combinatie met een gesloten bouwwijze.
xTool raadt in zijn veiligheidsinstructies aan de afvoerlucht naar buiten of naar een geschikte luchtreiniger te leiden, nooit open de ruimte in. Pvc, vinyl, ABS en polycarbonaat noemt de fabrikant uitdrukkelijk als problematisch. En: laat het apparaat nooit zonder toezicht draaien en houd een CO2-blusser binnen handbereik. Een plek bij het raam met een afvoerslang is daarom meer waard dan tien extra watt.
Vijf punten voor de checklist
- Laserklasse op het typeplaatje en in de handleiding, niet alleen in de reclametekst.
- Dekselschakelaar, noodstop en sleutelschakelaar tegen gebruik door anderen, belangrijk als er kinderen in huis zijn.
- Aansluiting voor de afzuiging met slangdiameter, en daarbij de route naar het raam.
- Werkvlak dat past bij je werkstukken. Een A3-vlak is genoeg voor bordjes en snijplanken.
- Software: eigen programma’s zijn vaak eenvoudiger, LightBurn biedt meer controle.
Vijf apparaten, momenteel te koop bij Amazon.de (Duitse webwinkel)
| Model | Laser | Werkvlak | Behuizing en klasse | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| xTool S1 | Diode, 20 of 40 W | ca. 498 × 319 tot 333 mm | gesloten, klasse 1 | Hobby in huis, kleine series |
| Creality Falcon A1 | Diode, 10 W | 305 × 381 mm | gesloten, klasse 1 | Instap met klein budget |
| Atomstack A24 Ultra | Diode, 24 W | ca. 365 × 305 mm | beschermbox met camera, klasse 1 volgens handleiding | meer snijvermogen in een behuizing |
| Sculpfun S30 Ultra 22W | Diode, 22 W | 590 × 595 mm | open, beschermkap | grote werkstukken in de werkplaats |
| xTool P2S | CO2, 55 W | 600 × 308 mm | gesloten, klasse 1 of 4 afhankelijk van de uitvoering | veel acryl, kleine onderneming |
xTool S1: de gesloten diodelaser met een groot werkvlak
Voor de S1 noemt xTool laserklasse 1 volgens IEC-norm, daarbij vijf vlamsensoren, een stop bij het openen van het deksel en een sleutelschakelaar. Meer dan 99 procent van het blauwe licht zou de kap volgens xTool filteren. De 40-W-versie snijdt dikker hout in minder doorgangen, voor graveren is 20 W genoeg. Tegen meerprijs is er een infraroodmodule voor metaal en een draaias voor bekers.
Creality Falcon A1: instap met behuizing
Qua prijs speelt de Falcon A1 een klasse lager dan de S1. Toch heeft hij een behuizing. Creality noemt 10 W optisch vermogen, 455 nanometer en laserklasse 1. Een camera helpt bij het uitlijnen. Voor het snijden van dikke platen is dat te weinig vermogen, voor graveren op hout en leer is het genoeg.
Atomstack A24 Ultra: meer vermogen, onoverzichtelijke namen
Volgens de gebruiksaanwijzing werkt de A24 Ultra met 24 W en hoort hij bij klasse 1. Bij Amazon.de wordt hij aangeboden met beschermbox en camera. Let op bij het vergelijken: Atomstack verkoopt ook de A24 Pro en A24 Pro Ultra, deels zonder behuizing. Kijk goed welk pakket er in je winkelwagen ligt.
Sculpfun S30 Ultra 22W: veel werkvlak, maar open
590 bij 595 millimeter werkvlak, automatische luchtondersteuning met 30 liter per minuut, noodstop en kinderbeveiliging met sleutel: dat zijn de opgaven van de fabrikant. Een behuizing ontbreekt; de straal wordt alleen afgeschermd door een afneembare beschermkap aan de kop. Zo’n apparaat hoort niet in huis. In een geventileerde werkplaats, met een passende veiligheidsbril en een eigen omkasting, kan het een oplossing zijn voor grote werkstukken.
xTool P2S: CO2 voor iedereen die acryl snijdt
De P2S werkt met een CO2-buis van 55 W en een gesloten waterkoeling. Daarbij komen twee camera’s van elk 16 megapixel. Volgens de fabrikant snijdt hij acryl in alle kleuren tot 20 millimeter. In de handel zijn er uitvoeringen als klasse 1 en als klasse 4. Voor puur hobbymatig graveren staat dat nauwelijks in verhouding.
Welke laser voor welke werkbank?
- Je graveert thuis en snijdt af en toe multiplex: xTool S1 met 20 W, met een afvoerslang naar het raam.
- Je wilt eerst uitproberen of laseren je hobby wordt: Creality Falcon A1.
- Je hebt meer snijvermogen nodig, maar wilt niet open werken: Atomstack A24 Ultra, na controle van het pakket.
- Grote platen in een geventileerde werkplaats: Sculpfun S30 Ultra 22W, alleen met een passende veiligheidsbril.
- Acryl, glas en stof in series: xTool P2S in de uitvoering klasse 1.
Kleine onderdelen met de hand graveren? Daarvoor is vaak een graveerapparaat of Dremel (in het Engels) genoeg. Voor eigen onderdelen gaat de laser goed samen met een 3D-printer, en het gereedschap daarbij vind je bij het gereedschap voor modelbouw (in het Engels).
Laserklasse, rook en veiligheidsbril behandelt de gids lasergraveerder thuis.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een diodelaser en een CO2-laser?
Diodelasers werken met blauw licht rond 455 nanometer, zijn compact en kunnen goed overweg met hout, leer, karton en gecoat metaal, bij acryl meestal alleen met donker acryl. Een CO2-laser bewerkt volgens xTool ook acryl in alle kleuren, glas en stof, maar is groter, heeft koeling nodig en kost een veelvoud.
Wat betekent laserklasse 1 bij een lasergraveerder?
Een ingekapselde laser geldt volgens de documentatie van het Duitse federale instituut voor arbeidsveiligheid BAuA als klasse 1, ook als er binnenin een sterkere bron zit. Klasse 1 betekent veilig bij beoogd gebruik. De meeste apparaten uit de onlinehandel werken daarentegen met klasse 4, die de ogen blijvend kan beschadigen en de huid kan verbranden.
Hoe herken je een veilige lasergraveerder?
Volgens de arbeidsinspectie van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen is de laser volledig ingesloten en stopt hij meteen als een klep wordt geopend. Daarbij horen CE-markering, het adres van de fabrikant, een Duitstalige handleiding en waarschuwingen. Handig zijn verder een noodstop en een sleutelschakelaar tegen gebruik door anderen, belangrijk als er kinderen in huis zijn.
Welke veiligheidsbril heb je nodig voor een open laser?
De bril moet passen bij de golflengte van de laser; één bril voor alle lasers bestaat niet. Bepalend is de Duitse norm DIN EN 207. Een bril zonder opgave van golflengte en beschermingsniveau is geen laserveiligheidsbril.
Heeft een lasergraveerder afzuiging nodig?
Ja. De laser verdampt materiaal; bij pvc ontstaat volgens de Duitse wettelijke ongevallenverzekering DGUV waterstofchloride, bij ABS onder meer styreen. xTool raadt aan de afvoerlucht naar buiten of naar een geschikte luchtreiniger te leiden, nooit open de ruimte in. Een plek bij het raam met een afvoerslang is meer waard dan tien extra watt.
Wat zegt het aantal watt van een lasergraveerder?
Bedoeld zou het optische uitgangsvermogen moeten zijn, niet het opgenomen stroomvermogen. Reclameclaims zoals 120 W slaan vaak op de voeding. Vergelijk dus altijd laservermogen met laservermogen. Voor graveren op hout en leer is ook 10 W genoeg, voor dik hout in minder doorgangen heb je meer nodig.
Bronnen
- Deelstaat Noordrijn-Westfalen: waarschuwing voor gevaarlijke lasergraveermachines in de onlinehandel
- BAuA: handreiking voor de risicobeoordeling van laserstraling
- DGUV Information 213-729: markeren van kunststoffen met lasers
- xTool: veiligheidsinstructies
- xTool: veiligheidsfuncties en certificeringen
- xTool S1
- Creality Falcon A1
- Atomstack A24 Ultra
- Sculpfun S30 Ultra 22W
- xTool P2S
Waar te koop
- xTool S1Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Creality Falcon A1Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Atomstack A24 UltraPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Sculpfun S30 Ultra 22WPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- xTool P2SPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
