Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een motorschoffel vervangt de spade niet overal. Wie een bestaande moestuinbak in het voorjaar wil losmaken en compost wil inwerken, redt het prima met een accuschoffel van 30 tot 45 cm breed. Voor grotere oppervlakken en vaste grond zouden wij kiezen voor een benzinemachine met achteruitversnelling, zoals de Stihl MH 585. En wie strijd voert tegen kweekgras of zevenblad, laat de frees beter eerst staan.
Doet een frees de bodem eigenlijk goed?
Gedeeltelijk. De draaiende freesmessen verkleinen kluiten, mengen compost en mest door de grond en laten een fijn kruimelig zaaibed achter. Bij wortelonkruiden gaat dat mis. Georg Henkel van de adviesdienst voor huis- en volkstuinen van de Duitse landbouwkamer van Sleeswijk-Holstein (Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein) beschrijft hoe de frees de wortels van kweekgras, winde en zevenblad in veel kleine stukjes hakt, waaruit telkens een nieuwe plant groeit. Zijn advies: de grond met een spitvork omzetten en de wortels eruit halen, twee tot drie jaar lang consequent.
Daar komt het bodemleven bij. Een vakartikel voor de landbouw, dat het Duitse Beierse landbouwinstituut (Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft) beschikbaar stelt, noemt regenwormen gevoelig voor grondbewerking en raadt een ondiepe, niet-kerende bewerking aan, zodat de bodemstructuur behouden blijft. Voor de tuin betekent dat: liever één keer in het voorjaar ondiep losmaken dan vaak diep frezen.
Welke werkbreedte past bij mijn tuin?
De breedte moet passen bij het smalste bed, niet bij het grootste oppervlak. Tussen twee rijen prei heb je niets aan 85 cm. Daarom zijn deelbare freessets zo handig: Stihl geeft voor de MH 585 85 of 60 cm op, Einhell voor de GP-CR 36/45 30 tot 45 cm, afhankelijk van of er vier of zes messen gemonteerd zijn. De kleine Honda FG 205 bewerkt volgens de fabrikant tot 45 cm breedte en heeft zijschijven die jonge planten moeten beschermen tegen opvliegende aarde.
Even belangrijk is het gewicht. Een accuschoffel van 8,5 kg draag je zo over de graskant naar de verhoogde moestuinbak. De Scheppach MTP750 weegt volgens de fabrikant 67,5 kg zonder brandstof en olie. Die heeft transportwielen en een vlak pad naar het bed nodig.
Accu of benzine?
Accuschoffels zijn licht en hebben olie noch benzine nodig. Hun grens is de looptijd. Einhell noemt voor de GE-CR 30 Li zo’n 35 minuten met twee accu’s van 4,0 Ah, voor de grotere GP-CR 36/45 met dezelfde bezetting ongeveer 20 minuten op laag toerental. Beide draaien op twee 18-voltaccu’s uit het Power-X-Change-systeem, die niet in de doos zitten. Wie het systeem al gebruikt, bespaart zich die aankoop. Meer daarover in de gids over accusystemen.
Eén beperking vermeldt Einhell er zelf bij. De GE-CR 30 Li is bedoeld voor groente- en bloemenbedden, niet voor het openbreken van graszoden. Moet er van een stuk gazon een nieuw bed komen, dan is een benzinemachine de realistischere keuze. Stihl prijst de MH 585 uitdrukkelijk aan voor het omspitten van ook vaste grond.
Heb ik een achteruitversnelling nodig?
Bij zware machines wel. Vanaf zo’n 40 kg zouden wij erop staan. Een zware machine aan het eind van het bed met de hand terugtrekken kost kracht en is riskant. Scheppach maant in de handleiding om bij achteruit werken en bij het naar je toe trekken van de machine uiterst voorzichtig te zijn. De Stihl MH 585 en de Scheppach MTP750 hebben een achteruitversnelling, de Honda FG 205 rijdt alleen vooruit. Bij de Güde GF 3060.1 staat bij de fabrikant geen achteruitversnelling in de gegevens. Pas op met één woord in het datablad: “Reversierstarter” betekent de trekstarter, geen achteruitversnelling.
Zes motorschoffels en hun kerngegevens
| Model | Aandrijving | Werkbreedte / -diepte | Gewicht, achteruit | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Stihl MH 585 | Benzine, 149 cm³ | 85 of 60 cm / n.b. | 44 kg, ja | Middelgrote moestuinen, vaste grond |
| Honda FG 205 | Benzine, 49 cm³, 1,3 kW | tot 45 cm / 26 cm | 21 kg, nee | Kleine bedden, werk tussen de rijen |
| Einhell GE-CR 30 Li | Accu, 2 × 18 V | 30 cm / 20 cm | 8,5 kg, n.b. | Losmaken van bestaande bedden |
| Einhell GP-CR 36/45 Li E BL | Accu, 2 × 18 V, borstelloos | 30–45 cm / 23 cm | 23,8 kg, n.b. | Middelgrote tot grote bedden zonder benzine |
| Güde GF 3060.1 | Benzine, 173 cm³, 3,0 kW | 59 cm / 26 cm | 36,5 kg, n.b. | Kleine tot middelgrote oppervlakken |
| Scheppach MTP750 | Benzine, 212 cm³, 4,2 kW | 75 cm / 31 cm | 67,5 kg, ja | Grote oppervlakken, moestuingrond |
Alle gegevens volgens de fabrikant. “n.b.” betekent dat de fabrikant er geen waarde voor noemt.
Stihl MH 585
De MH 585 past bij tuinen waar elk voorjaar meerdere groentebedden worden omgespit. Stihl noemt zelf middelgrote oppervlakken en grotere bedden. De freesset is deelbaar van 85 naar 60 cm, de achteruitversnelling helpt bij het keren aan het eind van het bed, en met 44 kg blijft ze nog wendbaar. De remspoor stel je volgens Stihl in drie standen in; hij remt de voortbeweging af en laat de messen intensiever werken. De werkdiepte noemt Stihl niet.
Honda FG 205
Klein, 21 kg, met een viertakt van 49 cm³. Honda bedoelt de FG 205 voor zaaibedden in kleine bloemen- en groentebedden en voor het wieden tussen de bedden. Een achteruitversnelling heeft ze niet. Bij dit gewicht is dat te overzien.
Einhell GE-CR 30 Li
De lichtste machine van deze lijst: 8,5 kg, vier freesmessen met een diameter van 200 mm, 30 cm breed. Voor een verhoogde bak en een moestuinbed die al los zijn, is dat genoeg. Graszoden sluit Einhell uit.
Einhell GP-CR 36/45 Li E BL
De grotere zus met borstelloze motor en elektronisch regelbaar toerental. Volgens Einhell passen er tot vier accu’s in; met vier accu’s van 4,0 Ah noemt de fabrikant zo’n 40 minuten op laag toerental. Met 23,8 kg is ze geen lichtgewicht meer. Zinvol voor grotere bedden, als er geen benzinemachine in de schuur mag en de accu’s er al zijn.
Güde GF 3060.1
Zes messen met een diameter van 270 mm, 59 cm breed en 26 cm diep. Güde geeft een verbruik op van ongeveer 0,97 liter per uur bij een tankinhoud van 1,2 liter; na ruim een uur moet je dus bijtanken. Een achteruitversnelling vermeldt de fabrikant niet.
Scheppach MTP750
Twee versnellingen vooruit, één achteruit, 212 cm³ en 31 cm werkdiepte. Dit is een machine voor moestuingrond en grote tuinen, niet voor het bedje bij de rijtjeswoning. Scheppach noemt handtrillingen van 11,08 en 15,42 m/s², Honda bij de FG 205 12,5 m/s². Plan bij zulke waarden pauzes in.
Hoe werk ik veilig met de schoffel?
De handleiding van Scheppach voor motorschoffels op benzine is duidelijk. Haal voor het frezen stenen, draad, glas en takken weg en werk niet boven gelegde leidingen. Draag stevige veiligheidsschoenen, een lange broek en handschoenen, daarbij gehoorbescherming en een veiligheidsbril, nooit blootsvoets of op sandalen. Kinderen, toeschouwers en dieren moeten minstens 23 m afstand houden. Raakt de schoffel een grote steen of een wortelstronk, dan kan hij naar voren of omhoog springen. Zet voor het schoonmaken van de messen de motor af en trek de bougiedop eraf. Geschikte modellen stellen we voor in de gids over werkhandschoenen.
En de buren? De Duitse verordening over geluid van apparaten en machines (32. BImSchV) noemt motorschoffels onder 3 kW in de bijlage onder nummer 40. In woonwijken mogen ze op zon- en feestdagen helemaal niet en op werkdagen tussen 20 en 7 uur niet draaien. Strengere regels van de Duitse deelstaten blijven volgens § 7 lid 3 onverminderd van kracht. Stil is geen van de benzinemachines. Honda, Stihl, Güde en Scheppach geven 93 dB(A) als geluidsvermogen op.
Zo zouden wij kiezen
- Moestuin met meerdere bedden, ook vastere grond: Stihl MH 585.
- Kleine, al losse bedden en verhoogde bakken: Einhell GE-CR 30 Li als je Power-X-Change-accu’s hebt, anders de Honda FG 205.
- Grotere bedden, maar geen benzine in de schuur: Einhell GP-CR 36/45 Li E BL met vier accu’s.
- Moestuingrond of grote zelfvoorzieningstuin: Scheppach MTP750, vanwege gewicht en achteruitversnelling.
- Kweekgras en zevenblad in het bed: eerst spitvork en wortels eruit halen, de frees komt later.
Veelgestelde vragen
Mag je bedden met kweekgras of zevenblad frezen?
Liever niet. De frees hakt de wortels van kweekgras, winde en zevenblad in veel stukjes, waaruit telkens een nieuwe plant groeit, waarschuwt de Duitse landbouwkamer van Sleeswijk-Holstein (Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein). Haar advies: de grond met een spitvork omzetten en de wortels eruit halen, twee tot drie jaar lang consequent.
Welke werkbreedte moet een tuinfrees hebben?
De breedte hangt af van het smalste bed, niet van het grootste oppervlak. Deelbare freessets helpen: de Stihl MH 585 werkt met 85 of 60 cm, de Einhell GP-CR 36/45 met 30 tot 45 cm. Tussen twee rijen prei heb je niets aan 85 cm.
Accu of benzine: wat past bij mijn tuin?
Accuschoffels zijn licht en hebben olie noch benzine nodig; hun grens is de looptijd, bij de GE-CR 30 Li zo'n 35 minuten met twee accu's. Graszoden openbreken moet hij volgens Einhell niet. Voor een nieuw bed in het gazon of voor vaste grond is een benzinemachine de realistischere keuze.
Heeft een motorschoffel een achteruitversnelling nodig?
Bij zware machines wel; vanaf zo'n 40 kg vinden we die nodig, want een zware machine aan het eind van het bed terugtrekken kost kracht en is riskant. De Stihl MH 585 en de Scheppach MTP750 hebben er een. Let op: “Reversierstarter” in het datablad betekent de trekstarter, geen achteruitversnelling.
Schaadt frezen het bodemleven?
Regenwormen gelden bij grondbewerking als gevoelig. Een vakartikel dat het Beierse landbouwinstituut (Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft) beschikbaar stelt, raadt een ondiepe, niet-kerende bewerking aan, zodat de bodemstructuur behouden blijft. Voor de tuin betekent dat: liever één keer in het voorjaar ondiep losmaken dan vaak diep frezen.
Hoe werk ik veilig met een motorschoffel op benzine?
Haal vooraf stenen, draad, glas en takken weg en werk niet boven leidingen. Draag veiligheidsschoenen, een lange broek, handschoenen, gehoorbescherming en een veiligheidsbril. Kinderen en dieren moeten volgens Scheppach minstens 23 m afstand houden. Zet voor het schoonmaken van de messen de motor af en trek de bougiedop eraf.
Bronnen
- Stihl: motorschoffel op benzine MH 585
- Honda: motorschoffel FG 205
- Einhell: accuschoffel GE-CR 30 Li-Solo
- Einhell: accuschoffel GP-CR 36/45 Li E BL-Solo
- Güde: tuinfrees op benzine GF 3060.1
- Scheppach: motorschoffel op benzine MTP750
- Scheppach: originele gebruiksaanwijzing motorschoffel op benzine (pdf)
- 32. BImSchV, § 7 en bijlage
- Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein, Georg Henkel: verwilderde bedden weer onder controle (pdf, Duits)
- LfL Bayern: tien ton leven per hectare (dlz, pdf, Duits)
Waar te koop
- Stihl MH 585Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Honda FG 205Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Einhell GE-CR 30 LiPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Einhell GP-CR 36/45 Li E BLPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Güde GF 3060.1Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Scheppach MTP750Bekijken bij scheppachVerkrijgbaar in Duitsland: scheppachPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
