Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Op de doos staat S3, dus zit er een stalen zool in? Sinds de herziening van de norm klopt dat, bij schoenen uit oude voorraden niet per se. Voor werkplaats, magazijn en afbouw raden we een lage schoen van klasse S3S met keuze in breedte aan, zoals de Elten Maddox Low ESD S3S. Werk je in de ruwbouw tussen bekistingsplanken vol spijkers, volg dan liever het advies van de DGUV (de Duitse wettelijke ongevallenverzekering) en kies een stalen tussenzool, dus echte S3.
De letter achter de drie is doorslaggevend.
Wat betekenen S1, S2, S3, S3L en S3S volgens EN ISO 20345:2022?
Elke veiligheidsschoen heeft een neus die een impact van 200 joule en een druk van 15 kilonewton moet doorstaan. Volgens de Duitse DGUV Regel 112-191 komt dat grofweg overeen met een massa van 20 kilogram die van een meter hoogte valt, respectievelijk met een gewicht van 1.500 kilogram. Daarop bouwen de klassen voort, die de DGUV voor de normversie van 2022 als volgt uitsplitst:
- S1: gesloten hielgedeelte, antistatisch, demping in de hiel
- S2: zoals S1, plus bescherming tegen waterdoorslag en wateropname van de schacht
- S3: zoals S2, plus profielzool en een metalen tussenzool tegen doorboring
- S3L: zoals S3, maar met niet-metalen tussenzool, getest met een spijker van 4,5 millimeter
- S3S: niet-metalen tussenzool, getest met de dunnere spijker van 3 millimeter
- S6 en S7: zoals S2 respectievelijk S3, en daarnaast is de hele schoen waterdicht (S7L, S7S overeenkomstig)
Bescherming tegen doorboring zonder profielzool en schachtbescherming bestaat ook. Dan staat er achter de S1 een P voor staal, een PL of een PS. Werk je in droge hallen, ga dan met het bedrijf na of dat volstaat.
En de oude voorraden? Schoenen volgens EN ISO 20345:2011 mochten S3 heten, ongeacht of er staal of textiel onder de voet zat. Er werd alleen getest met de spijker van 4,5 millimeter, een vermelding van het materiaal was niet verplicht. Lees daarom ook het jaartal op het label in de schacht.
Staal of textiel onder de zool?
Voor allebei is iets te zeggen. De DGUV stelt vast dat waar spijkers dunner dan 3 millimeter te verwachten zijn, alleen een metalen tussenzool in het beschermde zoolgedeelte voldoende bescherming biedt. In haar lijst met voorbeelden beveelt ze de stalen tussenzool uitdrukkelijk aan voor burgerlijke bouw en grond-, weg- en waterbouw, timmerlieden, steigerbouw en sloop. Textiele tussenzolen bedekken daarentegen het hele zooloppervlak, terwijl een stalen plaat door de constructie een smalle rand vrij laat. Ze zijn soepeler en isoleren beter tegen kou en hitte. Waar geen spijkers op de vloer liggen, zoals in de schrijnwerkerij of het magazijn, telt dat comfort in het dagelijks gebruik zwaarder.
Voor de neus schrijft de norm geen materiaal voor. Staal vervormt na een harde klap blijvend, kunststof en composiet veren deels terug. Een neus die eenmaal iets te verduren heeft gehad, moet in beide gevallen volgens de fabrikanten worden gecontroleerd en zo nodig vervangen.
Welke extra codes heb ik echt nodig?
De basistest op slipweerstand gebeurt op keramische tegels met zeepoplossing. SR betekent dat de zool bovendien geslaagd is op tegels met glycerine, voor olieachtige werkplaatsvloeren een zinvolle toevoeging. FO staat voor bestand tegen brandstof, HRO voor het gedrag bij contactwarmte, HI en CI voor warmte- en koude-isolatie van de zoolopbouw. LG betekent betere grip op ladders, SC een slijtvaste neusbeschermer. ESD-schoenen worden getest volgens een eigen norm, DIN EN IEC 61340. Volgens de DGUV geldt een schoen als elektrostatisch afleidend als de weerstand maximaal 100 megaohm bedraagt, en als antistatisch tussen 100 kiloohm en 1.000 megaohm. Werk je aan gevoelige elektronica, overleg de eisen dan vooraf binnen het bedrijf.
Hoe vind ik de juiste breedte?
De breedte is niet genormeerd. De DGUV omschrijft haar als het volume van de voorvoet ter hoogte van de bal en raadt aan veiligheidsschoenen absoluut te passen. Uvex biedt de uvex 2 aan in de breedtes 10, 11, 12 en 14, Elten de Maddox als aparte variant voor brede voeten. Een algemeen geldende aanduiding van de breedtes bestaat volgens de DGUV niet. Breedte 12 bij uvex zegt dus niets over een 12 bij een ander merk.
Vijf veiligheidsschoenen vergeleken
| Model | Markering | Neus en tussenzool | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Elten Maddox Low ESD S3S | S3S FO SR, lage schoen | stalen neus, niet-metalen tussenzool | werkplaats, magazijn, montage; ook brede voeten |
| uvex 2 Halbschuh | S3L FO SC SR, ESD | kunststof neus, niet-metalen tussenzool | metaalvrij, vier breedtes |
| Elten LEX Steel ESD S3 | S3 FO SR LG, lage laars | stalen neus, stalen tussenzool | ruwbouw, steigers, sloop |
| HAIX Connexis Safety+ GTX mid | S7S HI CI SC SR HRO FO | nano-carbon neus, niet-metalen tussenzool | buiten bij nattigheid en kou |
| LOWA Renegade Work GTX Lo | S3S WR (S7S) FO HI HRO CI | stalen neus, textiele tussenzool | buitendienst, hoveniers en groenvoorziening |
Elten Maddox Low ESD S3S
Een lage schoen zonder leer, met stalen neus en een niet-metalen tussenzool die de spijker van 3 millimeter doorstaat. Elten noemt een TPU/PU-zool met een dempingskern van Infinergy van BASF en de maten 34 tot 52. Voor brede voeten is er de W-variant. Voor orthopedische inlegzolen is de schoen met meerdere systemen gecertificeerd. Voor werk onder een dak, buiten de ruwbouw, is dit de schoen die we aanraden.
uvex 2 Halbschuh
Volledig metaalvrij: neus en tussenzool zijn volgens uvex gemaakt van de kunststof xenova, de zool van twee lagen polyurethaan. De fabrikant voert de breedtes 10 tot 14 en de maten 35 tot 52, plus ESD met minder dan 100 megaohm. Metaalvrije schoenen eist de DGUV bijvoorbeeld bij het opsporen van explosieven. S3L betekent echter: getest met de dikkere spijker van 4,5 millimeter, niet met de dunnere zoals bij S3S.
Elten LEX Steel ESD S3
Rundleer, nubuck en microvezel, stalen neus en stalen tussenzool. Elten markeert de schoen volgens EN ISO 20345:2022 als S3 met FO, SR en LG in vorm B, dus als lage laars. Daarmee past hij bij de werkzaamheden waarvoor de DGUV een metalen tussenzool noemt. Staal is volgens de DGUV minder soepel dan weefsel. Daar staat tegenover dat het ook beschermt tegen dunne spijkers.
HAIX Connexis Safety+ GTX mid
Volgens de EU-conformiteitsverklaring van 2025 draagt de laars S7S HI CI SC SR HRO FO volgens EN ISO 20345:2022+A1:2024. Hij is dus in zijn geheel waterdicht, met Gore-Tex-membraan, nano-carbon neus en snelsluiting. Een band die door de schoen loopt, zou volgens HAIX de fascia van de voetzool stimuleren; dat is een opgave van de fabrikant. Voor orthopedische aanpassingen vermeldt HAIX eigen inlegzolen en Hartmann.
LOWA Renegade Work GTX Lo
Elten voert deze schoen in de LOWA Work Collection. Het datablad noemt S3S WR, wat overeenkomt met S7S, plus FO, HI, HRO en CI. De rubberen Vibram-zool heeft 4,5 millimeter profiel, verdraagt volgens het datablad zo’n 200 graden blijvend en kortstondig 300 graden en blijft tot ongeveer min 20 graden flexibel. Verkrijgbaar in de maten 39 tot 47, dus niets voor heel kleine of heel grote voeten.
Mag ik mijn eigen inlegzolen gebruiken?
Nee, in elk geval niet zomaar. Volgens DGUV Regel 112-191 vervalt het EU-typekeuringscertificaat als er andere inlegzolen worden gedragen dan de mee geteste. De reden is concreet: een dikkere zool kan de resthoogte onder de neus verkleinen of het afleidend vermogen verslechteren. Heb je orthopedische inlegzolen nodig, kies dan een schoen die met een passend inlegzolensysteem is gecertificeerd. In Duitsland kunnen de kosten volgens de DGUV worden gedragen door instanties voor beroepsmatige revalidatie, zoals de ongevallen- of pensioenverzekering en het arbeidsbureau. Het deel dat op een gewone veiligheidsschoen zou vallen, laten zij zich doorgaans door de werkgever vergoeden.
Wanneer moet een veiligheidsschoen weg?
Een vaste termijn bestaat niet. In het bedrijf kiest de werkgever de voetbescherming op basis van de risicobeoordeling en stelt hij die ter beschikking; de werknemers controleren haar voor het werk op schade. De DGUV noemt als redenen om haar af te danken: een afgesleten profiel, een losse, gebroken of gescheurde zool, open naden, een blootliggende of vervormde neus en veters die niet meer houden. Bij sterk zweten van de voeten raadt de BG BAU (de Duitse beroepsvereniging voor de bouw) aan dagelijks te wisselen, zodat elk paar goed kan drogen. Een schoenendroger helpt daarbij.
Welke schoen past bij welk werk?
- Werkplaats, magazijn, montage: Elten Maddox Low ESD S3S, bij een brede voorvoet in de W-variant.
- Ruwbouw, steigers, sloop: Elten LEX Steel ESD S3 met stalen tussenzool.
- Metaalvrij of heel brede voeten: uvex 2 in breedte 12 of 14.
- Veel buiten, nat en koud: HAIX Connexis Safety+ GTX mid of LOWA Renegade Work GTX Lo.
Voeten zijn maar een deel van de beschermingsmiddelen. Passende werkhandschoenen en een veiligheidsbril horen in dezelfde kist.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen S3, S3L en S3S?
Volgens EN ISO 20345:2022 heeft S3 een metalen tussenzool tegen doorboring. S3L gebruikt een niet-metalen tussenzool, getest met een spijker van 4,5 millimeter, S3S een niet-metalen tussenzool, getest met de dunnere spijker van 3 millimeter. Bij schoenen volgens de oude versie van 2011 zegt S3 niets over het materiaal.
Stalen of textiele tussenzool: wat is beter in een veiligheidsschoen?
Waar spijkers dunner dan 3 millimeter te verwachten zijn, beschermt volgens de Duitse DGUV alleen een metalen tussenzool voldoende, bijvoorbeeld in de burgerlijke bouw, bij steigerbouw en sloop. Textiele tussenzolen bedekken de hele zool, zijn soepeler en isoleren beter tegen kou en hitte. In een magazijn of schrijnwerkerij telt dat comfort zwaarder.
Wat betekenen SR, FO en ESD bij veiligheidsschoenen?
SR betekent dat de zool bovendien geslaagd is op tegels met glycerine, zinvol voor olieachtige werkplaatsvloeren. FO staat voor bestand tegen brandstof. ESD-schoenen gelden volgens de DGUV als afleidend als de weerstand maximaal 100 megaohm bedraagt. Werk je aan gevoelige elektronica, overleg de eisen dan vooraf binnen het bedrijf.
Hoe vind ik de juiste breedte bij veiligheidsschoenen?
De breedte is niet genormeerd; de DGUV raadt aan veiligheidsschoenen absoluut te passen. Uvex biedt de uvex 2 aan in de breedtes 10, 11, 12 en 14, Elten de Maddox als W-variant voor brede voeten. Een 12 bij uvex zegt niets over een 12 bij een ander merk.
Mag ik eigen inlegzolen in veiligheidsschoenen leggen?
Niet zomaar. Volgens de Duitse DGUV Regel 112-191 vervalt het typekeuringscertificaat als er andere dan de mee geteste inlegzolen worden gedragen, omdat die de resthoogte onder de neus of het afleidend vermogen kunnen veranderen. Heb je orthopedische inlegzolen nodig, kies dan een schoen die met een passend inlegzolensysteem is gecertificeerd.
Wanneer moet een veiligheidsschoen worden vervangen?
Een vaste termijn bestaat niet. De DGUV noemt als redenen een afgesleten profiel, een losse of gebroken zool, open naden, een blootliggende of vervormde neus en veters die niet meer houden. Bij sterk zweten van de voeten raadt de BG BAU (de Duitse beroepsvereniging voor de bouw) aan dagelijks te wisselen, zodat elk paar goed kan drogen.
Bronnen
- DGUV Regel 112-191 Benutzung von Fuß- und Knieschutz (gebruik van voet- en kniebescherming), uitgave december 2025
- DGUV vakgebied voetbescherming: voorbeeldenlijst voetbescherming volgens de normenreeks van 2022
- BG BAU Baustein E 600 voetbescherming
- Elten: Maddox black-red Low ESD S3S
- Elten: Maddox W black-red Low ESD S3S
- Elten: LEX Steel ESD S3
- uvex: lage schoen uvex 2
- HAIX: EU-conformiteitsverklaring Connexis Safety+ GTX mid
- HAIX: persbericht Connexis Safety+
- HAIX: overzicht orthopedische aanpassingen
- LOWA Work Collection: datablad Renegade Work GTX black Lo
- Elten: LOWA Work Collection
Waar te koop
- Elten Maddox Black-Grey Low ESD S3SPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- uvex 2 HalbschuhPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Elten LEX Steel ESD S3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- HAIX Connexis Safety+ GTX mid (grau-silber)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- LOWA Renegade Work GTX Lo (schwarz)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
