İçindekiler14 bölüm
Bu rehber ilk olarak Almanca olarak yayımlanmıştır: handgetestet.de.
Kutunun üzerinde S3 yazıyor, o halde içinde çelik taban var mı? Standardın yeni versiyonundan bu yana bu doğru; eski stoklardan gelen ayakkabılarda ise mutlaka değil. Atölye, depo ve iç mekân tadilatı için genişlik seçenekli, S3S sınıfı bir kısa konçlu ayakkabı öneriyoruz; örneğin Elten Maddox Low ESD S3S. Kaba inşaatta çivi dolu kalıp tahtaları arasında çalışanlar ise Alman yasal kaza sigortası DGUV’nin tavsiyesine uyup çelik tabanlık, yani gerçek S3 seçmeli.
Belirleyici olan, üç rakamının arkasındaki harf.
EN ISO 20345:2022’ye göre S1, S2, S3, S3L ve S3S ne anlama gelir?
Her iş güvenliği ayakkabısında 200 joule’lük bir darbeye ve 15 kilonewton’luk bir basınca dayanması gereken bir burun koruyucu bulunur. DGUV Kuralı 112-191’e göre bu kabaca, bir metre yükseklikten düşen 20 kilogramlık bir kütleye ya da 1.500 kilogramlık bir ağırlığa karşılık gelir. Sınıflar bunun üzerine kurulur; DGUV bunları standardın 2022 versiyonu için şöyle açıklıyor:
- S1: kapalı topuk bölgesi, antistatik, topuk bölgesinde sönümleme
- S2: S1 gibi, ayrıca konçta su geçişine ve su emilimine karşı koruma
- S3: S2 gibi, ayrıca dişli taban ve delinmeye karşı metal bir tabanlık
- S3L: S3 gibi, ancak 4,5 milimetrelik çiviyle test edilmiş metal olmayan tabanlıkla
- S3S: daha ince 3 milimetrelik çiviyle test edilmiş metal olmayan tabanlık
- S6 ve S7: sırasıyla S2 ve S3 gibi, ayrıca ayakkabının tamamı su geçirmez (S7L, S7S buna göre)
Dişli taban ve konç koruması olmadan delinme koruması da mevcut. Bu durumda S1’in arkasında çelik için bir P, bir PL ya da bir PS yer alır. Kuru hollerde çalışanlar, bunun yeterli olup olmadığını işyeriyle netleştirmelidir.
Peki eski stoklar? EN ISO 20345:2011’e göre üretilen ayakkabılar, ayağın altında çelik de olsa tekstil de olsa S3 adını taşıyabiliyordu. Test yalnızca 4,5 milimetrelik çiviyle yapılıyordu, malzeme bilgisi zorunlu değildi. Bu yüzden konçtaki etiketteki yılı da okuyun.
Tabanın altında çelik mi, tekstil mi?
İkisinin de gerekçeleri var. DGUV, 3 milimetreden ince çivilerle karşılaşılması beklenen yerlerde, korunan taban bölgesinde yalnızca metal bir tabanlığın yeterli koruma sağladığını belirtiyor. Örnek listesinde çelik tabanlığı açıkça yüksek yapı ve altyapı inşaatı, dülgerlik, iskele kurulumu ve yıkım için öneriyor. Buna karşılık tekstil tabanlıklar tüm taban yüzeyini kaplar; çelik plaka ise yapısı gereği dar bir kenarı açıkta bırakır. Tekstil tabanlıklar daha esnektir ve soğuğa ve sıcağa karşı daha iyi yalıtır. Zeminde çivi bulunmayan yerlerde, örneğin marangoz atölyesinde ya da depoda, bu konfor günlük hayatta daha çok önem taşır.
Standart burun koruyucu için bir malzeme şart koşmuyor. Çelik sert bir darbeden sonra kalıcı olarak deforme olur; plastik ve kompozit burunlar kısmen eski haline döner. Bir kez darbe almış bir burun koruyucu, her iki durumda da üretici bilgilerine göre kontrol edilmeli ve gerekirse değiştirilmelidir.
Hangi ek işaretlere gerçekten ihtiyacım var?
Kayma direncine ilişkin temel test, sabun çözeltili seramik fayanslar üzerinde yapılır. SR, tabanın ayrıca gliserinli fayans üzerindeki testi de geçtiği anlamına gelir; yağlı atölye zeminleri için mantıklı bir ek. FO yakıta dayanıklı, HRO temas ısısına karşı davranış, HI ve CI ise taban yapısının ısı ve soğuk yalıtımı demektir. LG merdivenlerde daha iyi tutuş, SC ise aşınmaya dayanıklı bir burun kaplaması anlamına gelir. ESD ayakkabılar ayrı bir standarda, Alman DIN EN IEC 61340’a göre test edilir. DGUV’ye göre bir ayakkabı, direnç en fazla 100 megaohm ise elektrostatik iletken, 100 kiloohm ile 1.000 megaohm arasında ise antistatik sayılır. Hassas elektronikle çalışanlar gereksinimi önceden işyerinde netleştirmelidir.
Doğru genişliği nasıl bulurum?
Genişlik standartlaştırılmamıştır. DGUV onu ön ayağın tarak bölgesindeki hacim olarak tanımlıyor ve iş güvenliği ayakkabılarının mutlaka denenmesini tavsiye ediyor. Uvex, uvex 2’yi 10, 11, 12 ve 14 genişliklerinde, Elten ise Maddox’u geniş ayaklar için ayrı bir varyant olarak sunuyor. DGUV’ye göre genişlikler için genel geçer bir işaretleme yok. Yani uvex’teki 12 genişliği, başka bir markadaki 12 hakkında hiçbir şey söylemez.
Beş iş güvenliği ayakkabısı karşılaştırmada
Elten Maddox Low ESD S3S
Deri içermeyen, çelik burunlu ve 3 milimetrelik çivi testini geçen metal olmayan tabanlığa sahip kısa konçlu bir ayakkabı. Elten; BASF’nin Infinergy malzemesinden sönümleme çekirdeğine sahip bir TPU/PU taban ve 34 ile 52 arası numaralar belirtiyor. Geniş ayaklar için W varyantı var. Ortopedik tabanlıklar için ayakkabı birden fazla sistemle sertifikalandırılmış. Kaba inşaat dışında, çatı altında yapılan işler için önerdiğimiz ayakkabı bu.
uvex 2 Halbschuh
Tamamen metalsiz: uvex’e göre burun ve ara taban xenova adlı plastikten, taban ise iki katman poliüretandan oluşuyor. Üretici 10 ile 14 arası genişlikleri ve 35 ile 52 arası numaraları sunuyor, ayrıca 100 megaohm’un altında ESD. DGUV metalsiz ayakkabıları örneğin patlamamış mühimmat taramasında şart koşuyor. Ancak S3L şu anlama geliyor: S3S’teki gibi ince çiviyle değil, daha kalın 4,5 milimetrelik çiviyle test edilmiş.
Elten LEX Steel ESD S3
Sığır derisi, nubuk ve mikrofiber; çelik burun ve çelik tabanlık. Elten ayakkabıyı EN ISO 20345:2022’ye göre FO, SR ve LG ile S3, B formunda, yani kısa bot olarak işaretliyor. Böylece DGUV’nin metal tabanlık belirttiği işlere uyuyor. DGUV’ye göre çelik, dokumadan daha az esnek. Buna karşılık ince çivilere karşı da koruyor.
HAIX Connexis Safety+ GTX mid
2025 tarihli AB uygunluk beyanına göre bot, EN ISO 20345:2022+A1:2024’e göre S7S HI CI SC SR HRO FO işaretini taşıyor. Yani bütünüyle su geçirmez; Gore-Tex membran, nano karbon burun ve hızlı bağlama sistemiyle. HAIX’in açıklamasına göre ayakkabının içinden geçen bir bant ayak tabanındaki fasyaları uyarmalı; bu bir üretici beyanı. Ortopedik uyarlamalar için HAIX kendi tabanlıklarını ve Hartmann’ı listeliyor.
LOWA Renegade Work GTX Lo
Elten bu ayakkabıyı LOWA Work Collection içinde sunuyor. Teknik veri sayfası S3S WR, yani S7S’ye karşılık gelen sınıfı, ayrıca FO, HI, HRO ve CI belirtiyor. Vibram kauçuk tabanın 4,5 milimetrelik diş derinliği var; veri sayfasına göre sürekli yaklaşık 200 dereceye, kısa süreli 300 dereceye dayanıyor ve yaklaşık eksi 20 dereceye kadar esnek kalıyor. 39 ile 47 arası numaralarda mevcut; yani çok küçük ya da çok büyük ayaklar için değil.
Kendi tabanlıklarımı kullanabilir miyim?
Hayır, en azından herhangi birini değil. DGUV Kuralı 112-191’e göre birlikte test edilenlerden farklı iç tabanlıklar kullanılırsa AB tip inceleme sertifikası geçerliliğini yitirir. Nedeni somut: Daha kalın bir tabanlık, burun koruyucunun altındaki kalan yüksekliği azaltabilir ya da iletkenliği kötüleştirebilir. Ortopedik tabanlığa ihtiyacı olan, uygun bir tabanlık sistemiyle sertifikalandırılmış bir ayakkabı seçmelidir. DGUV’ye göre masrafları, kaza ya da emeklilik sigortası ve Alman İş Ajansı gibi mesleki rehabilitasyon kurumları üstlenebilir. Normal bir iş güvenliği ayakkabısına düşecek payı ise bu kurumlar genellikle işverenden geri alır.
Bir iş güvenliği ayakkabısı ne zaman gitmeli?
Belirli bir süre yoktur. İşyerinde işveren ayak korumasını risk değerlendirmesine göre seçer ve sağlar; çalışanlar ise onu işe başlamadan önce hasar açısından kontrol eder. DGUV, ayakkabının kullanımdan kaldırılması için şu gerekçeleri sayıyor: aşınmış dişler, gevşemiş, kırılmış ya da yırtılmış bir taban, açılmış dikişler, açığa çıkmış ya da deforme olmuş bir burun koruyucu ve artık tutmayan bağcıklar. Ayakları çok terleyenler için Alman inşaat sektörü meslek sigortası birliği BG BAU, her çiftin iyice kuruyabilmesi için her gün değiştirmeyi öneriyor. Bunda bir ayakkabı kurutucu yardımcı olur.
Hangi işe hangi ayakkabı?
- Atölye, depo, montaj: Elten Maddox Low ESD S3S, geniş ön ayakta W varyantı.
- Kaba inşaat, iskele, yıkım: çelik tabanlıklı Elten LEX Steel ESD S3.
- Metalsiz ya da çok geniş ayaklar: 12 veya 14 genişliğinde uvex 2.
- Çok dışarıda, ıslak ve soğukta: HAIX Connexis Safety+ GTX mid ya da LOWA Renegade Work GTX Lo.
Ayaklar koruyucu donanımın yalnızca bir parçası. Uygun iş eldivenleri ve bir koruyucu gözlük (İngilizce) de aynı kutuya girer.
Sık sorulan sorular
S3, S3L ve S3S arasındaki fark nedir?
EN ISO 20345:2022'ye göre S3'te delinmeye karşı metal bir tabanlık bulunur. S3L, 4,5 milimetrelik çiviyle test edilmiş metal olmayan bir tabanlık, S3S ise daha ince 3 milimetrelik çiviyle test edilmiş metal olmayan bir tabanlık kullanır. Standardın 2011 tarihli eski versiyonuna göre üretilmiş ayakkabılarda S3, malzeme hakkında hiçbir şey söylemez.
İş güvenliği ayakkabısında çelik tabanlık mı tekstil mi daha iyi?
DGUV'ye göre 3 milimetreden ince çivilerle karşılaşılması beklenen yerlerde, örneğin yüksek yapı inşaatında, iskele kurulumunda ve yıkımda yalnızca metal bir tabanlık yeterli koruma sağlar. Tekstil tabanlıklar tüm tabanı kaplar, daha esnektir ve soğuğa ve sıcağa karşı daha iyi yalıtır. Depoda ya da marangoz atölyesinde bu konfor daha çok önem taşır.
İş güvenliği ayakkabılarında SR, FO ve ESD ne anlama gelir?
SR, tabanın ayrıca gliserinli fayans üzerindeki testi de geçtiği anlamına gelir; yağlı atölye zeminleri için mantıklıdır. FO, yakıta dayanıklı demektir. DGUV'ye göre ESD ayakkabılar, direnç en fazla 100 megaohm ise elektrostatik iletken sayılır. Hassas elektronikle çalışanlar gereksinimi önceden işyerinde netleştirmelidir.
İş güvenliği ayakkabısında doğru genişliği nasıl bulurum?
Genişlik standartlaştırılmamıştır; DGUV, iş güvenliği ayakkabılarının mutlaka denenmesini tavsiye ediyor. Uvex, uvex 2'yi 10, 11, 12 ve 14 genişliklerinde, Elten ise Maddox'u geniş ayaklar için W varyantı olarak sunuyor. Uvex'teki 12, başka bir markadaki 12 hakkında hiçbir şey söylemez.
İş güvenliği ayakkabısına kendi tabanlıklarımı koyabilir miyim?
Herhangi birini değil. DGUV Kuralı 112-191'e göre birlikte test edilenlerden farklı iç tabanlıklar kullanılırsa tip inceleme sertifikası geçerliliğini yitirir; çünkü bunlar burun koruyucunun altındaki kalan yüksekliği ya da iletkenliği değiştirebilir. Ortopedik tabanlığa ihtiyacı olan, uygun bir tabanlık sistemiyle sertifikalandırılmış bir ayakkabı seçmelidir.
Bir iş güvenliği ayakkabısı ne zaman değiştirilmelidir?
Belirli bir süre yoktur. DGUV gerekçe olarak aşınmış dişleri, gevşemiş ya da kırılmış tabanı, açılmış dikişleri, açığa çıkmış ya da deforme olmuş burun koruyucusunu ve artık tutmayan bağcıkları sayıyor. Ayakları çok terleyenler için BG BAU, her çiftin iyice kuruyabilmesi için her gün değiştirmeyi öneriyor.
Kaynaklar
- DGUV Kuralı 112-191: Ayak ve diz korumasının kullanımı, Aralık 2025 baskısı (Almanca)
- DGUV Ayak Koruması Alanı: 2022 standart serisine göre ayak koruması örnek listesi
- BG BAU Baustein E 600: Ayak koruması
- Elten: Maddox black-red Low ESD S3S
- Elten: Maddox W black-red Low ESD S3S
- Elten: LEX Steel ESD S3
- uvex: Halbschuh uvex 2
- HAIX: AB uygunluk beyanı Connexis Safety+ GTX mid
- HAIX: Basın bülteni Connexis Safety+
- HAIX: Ortopedik değişikliklere genel bakış
- LOWA Work Collection: Renegade Work GTX black Lo teknik veri sayfası
- Elten: LOWA Work Collection
Nereden alınır
- Elten Maddox Black-Grey Low ESD S3SFiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- uvex 2 HalbschuhFiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- Elten LEX Steel ESD S3Fiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- HAIX Connexis Safety+ GTX mid (grau-silber)Fiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
- LOWA Renegade Work GTX Lo (schwarz)Fiyatı Amazon.de üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.co.uk üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.nl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.com.be üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.fr üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.it üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.es üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.pl üzerinden kontrol etFiyatı Amazon.se üzerinden kontrol etAvailable in Germany: Amazon.de
Henüz karar vermediniz mi?
Acele etmeden karşılaştırmaya devam edin – bu kategorideki tüm yazılar her ay yeni ve üretimden kalkan modeller için kontrol edilir.






