Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een avond in juni, de barbecue koelt af, en de vijver, overdag de mooiste plek in de tuin, is nog maar een zwart vlak. Precies daar komt vijververlichting om de hoek kijken. Voor de meeste tuinvijvers vinden wij een insteekbaar 24-voltsysteem met warmwitte spots de juiste start, zoals de Oase LunAqua Connect S Set 3 met voeding en verdeler. Wil je later kleur of bediening via een app, dan vul je losse lampen aan in plaats van alles opnieuw te kopen.
Klinkt eenvoudig. Dat is het ook, zolang je een paar getallen begrijpt en het stopcontact serieus neemt.
Stroom bij het water: wat de fabrikanten voorschrijven
Alle lampen in dit overzicht werken met veiligheidsextralaagspanning, dus 12 of 24 volt gelijkspanning uit een veiligheidstransformator. Daarmee vallen de lampen zelf in beschermingsklasse III. Gevaarlijk blijft de netzijde. Oase eist in de handleidingen dat de voeding minstens 2 meter van het water en overstromingsveilig wordt geplaatst, en wel aan een stopcontact met een aardlekschakelaar van hooguit 30 mA. De elektrische installatie buiten hoort volgens de fabrikant in handen van een erkend elektricien. Ontbreekt er bij de vijver een geschikt buitenstopcontact, dan is dat de eerste klus, nog vóór de eerste spot. Hoe je eigenlijk netjes stroom in de tuin krijgt, lees je in de gids over tuinverlichting op netstroom.
Waarom 24 en niet 12 volt? Bij hetzelfde vermogen loopt er maar de helft van de stroom. Een streng van 30 watt trekt bij 12 volt 2,5 ampère, bij 24 volt 1,25 ampère. Dat houdt het spanningsverlies op lange kabels klein. Oase staat bij het Connect-systeem tot 100 meter kabel toe tussen de voeding en de verste lamp.
IP68, lumen, hoek: drie gegevens goed lezen
IP68 betekent stofdicht en beschermd tegen permanente onderdompeling. Hoe diep, bepaalt de fabrikant, en precies daar verschillen de series. De kleine Connect-spots mogen volgens de handleiding permanent tot 1 meter diep liggen, de grote Power-LED-schijnwerpers tot 4 meter. De stekkerverbindingen zijn een verhaal apart: de geschroefde stekkers van het Connect-systeem mogen maar kort onder water. Leg verdelers en koppelingen dus aan de rand, niet op de bodem van de vijver.
Lumen zeggen hoeveel licht eruit komt. Een Connect S levert 150 lumen, een XL-schijnwerper 1.350. Onder water gaat daar flink wat van verloren, vooral als het water groen is. Een goed werkend filter doet voor de vijververlichting vaak meer dan een sterkere spot; meer daarover in de gids over vijverpomp en vijverfilter.
De stralingshoek bepaalt het effect. Oase voert de XL-schijnwerpers als Narrow Spot met 10 graden, Spot met 15, Flood met 30 en Wide Flood met 45 graden. Smal betekent: een felle vlek die langs een slanke boom of een fontein omhoogloopt. Breed betekent: een rietkraag of een waterval wordt over een groter vlak verlicht, maar minder fel. Voor de typische tuinvijver past 30 graden meestal het best, en die hebben ook alle Connect-spots.
Warmwit of kleur?
Ons duidelijke standpunt: warmwit als basislicht, kleur hooguit als accent. Daar is ook een ecologische reden voor. De natuurbeschermingsinstantie (Untere Naturschutzbehörde) van de Duitse Landkreis Ostallgäu wijst erop dat kunstlicht invloed kan hebben op insecten, amfibieën en vissen. Ze raadt warmwitte leds en tijdschakelaars aan, en spaarzaam verlichten in de buurt van leefgebieden met veel insecten. Een vijver is zo’n leefgebied. Richt de spots daarom op planten en stenen in plaats van dwars over het hele wateroppervlak, en laat een hoek donker waarin vissen en kikkers zich kunnen terugtrekken. Een schakelklok die om 23 uur uitschakelt, hoort voor ons bij de basisuitrusting; geschikte modellen vind je in de gids over de tijdschakelaar.
Zeven lampen voor vijver en oever
| Model | Licht volgens fabrikant | Spanning, bescherming, vermogen | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Oase LunAqua Connect S Set 3 | 3 × 150 lm, 3000 K, 30° | 24 V, IP68 tot 1 m, 3 × 2,5 W, voeding 36 W meegeleverd | Instap, kleine tot middelgrote vijver |
| Oase LunAqua Connect M Solo warmweiß | 250 lm, 3000 K, 30° | 24 V, IP68 tot 1 m, 4 W | Uitbreiding, struiken en grassen |
| Oase LunAqua Connect M Solo RGB | 217 lm, kleuren, 30° | 24 V, IP68 tot 1 m, 7,5 W, alleen met controller | Kleuraccenten via app |
| Oase LunAqua Power LED XL 4000 Flood | 1.350 lm, 4000 K, 30° | 24 V, IP68 tot 4 m, 15 W, driver nodig | Bomen, fonteinen, diepe vijvers |
| Oase LunAqua Terra LED Set 6 | 6 × 10 lm, 120° | 12 V, IP68, elk 0,25 W, beloopbaar | Steiger, treden, vijverrand |
| Oase Waterfall Illumination 30 | Lichtlijst 300 mm, warmwit | IP68, 5 W, trafo meegeleverd | Beekje en waterval |
| Pontec PondoStar LED warm Set 3 | 3 × 1 W, warmwit | 12-V-trafo, IP68 | Klein budget, minivijver |
Oase LunAqua Connect S Set 3: het startpunt
In de set zitten drie kleine spots, een drievoudige verdeler en de voeding van 36 watt. Volgens de handleiding leveren de spots elk 150 lumen bij 3000 kelvin en een kleurweergave-index van 95; daardoor ogen waterlelies en stenen natuurlijk. Elke lamp staat naar keuze op een voet of een grondpen, en er zitten twee verlengstukken bij voor meer hoogte. Zonder controller schakelen de witte lampen alleen via het stopcontact of een schakelklok en zijn ze niet dimbaar. Voor een kleine vijver met oeverbeplanting is dat genoeg, voor een grote boom niet. Het nadeel zit in het detail: 3 meter kabel per spot is krap, verlengkabels kosten extra.
Oase LunAqua Connect M Solo warmweiß
Het middelste formaat heeft 250 lumen bij 4 watt. Het past op dezelfde voeding. Reken gewoon even mee: drie S-spots (7,5 W) plus twee M-spots (8 W) geeft 15,5 watt, de voeding van 36 watt heeft dus ruimte over. Voor meer licht is er de L-variant met 500 lumen en 6,5 watt; ELV (Duitse webwinkel) noemt daarvoor bomen tot ongeveer 10 meter.
Oase LunAqua Connect M Solo RGB en de controller
Gekleurd licht werkt alleen met de Oase LunAqua Connect Controller OASE Switch. De handleiding beschrijft de bediening via een app over Bluetooth met een bereik van hooguit 40 meter bij vrij zicht, niet via wifi. Wil je vanuit de woonkamer schakelen, loop de afstand dan vooraf even af. De controller is alleen volgens IP44 beschermd en hoort overstromingsveilig aan de rand, het liefst 20 tot 30 centimeter boven de grond.
Oase LunAqua Power LED XL 4000 Flood
Een andere klasse. 1.350 lumen uit 15 watt, neutraalwit met 4000 kelvin, oververhittingsbeveiliging en een dompeldiepte tot 4 meter. De schijnwerper heeft een eigen driver nodig, zoals de Oase LunAqua Power LED Driver 3 m. Daarop passen volgens de handleiding maximaal vier Power-LED-lampen met samen hooguit 30 watt, dus twee XL-schijnwerpers. Buiten het water eist Oase 50 centimeter afstand tot brandbaar materiaal. Het neutraalwitte licht oogt koeler dan de Connect-spots; in hetzelfde perk valt het verschil op.
Oase LunAqua Terra LED Set 6
Zes grondinbouwspots voor een houten steiger, treden of de vijverrand, gevoed met 12 volt via een stekkertransformator. Met 10 lumen per lamp markeren ze randen; ze verlichten niets. Je boort een gat met een diameter van 40 millimeter en minstens 20 millimeter diep. Oase waarschuwt uitdrukkelijk om de set niet op een dimbare stroomvoorziening aan te sluiten.
Oase Waterfall Illumination 30
Een 30 centimeter lange lichtlijst die bovenin de uitstroombak van een waterval wordt gelegd en het vallende water van binnenuit verlicht. Volgens ELV verbruikt ze 5 watt; de trafo zit erbij. Ook hier geldt: geen dimmer. Voor een breder beekje zijn er de varianten 60 en 90.
Pontec PondoStar LED warm Set 3
Het voordelige alternatief: drie warmwitte spots van elk 1 watt, 12-volt-veiligheidstrafo, IP68, boven en onder water te gebruiken. Een lumenwaarde noemt Pontec niet. Voor een minivijver of een waterbak op het terras is dat genoeg, maar de set laat zich niet uitbreiden zoals het Connect-systeem.
Zo zouden wij het plannen
- Kleine vijver, rustig licht: Connect S Set 3, met een schakelklok erbij.
- Vijver met boom of fontein: Connect-systeem plus een XL-schijnwerper op een eigen driver.
- Kleur voor bijzondere avonden: losse Connect M RGB met controller, de witte spots blijven basislicht.
- Steiger en oever: Terra LED Set 6.
- Weinig budget: Pontec PondoStar, in de wetenschap dat het daarbij blijft.
Onderhoud en winter
Onder water mogen de Oase-lampen volgens de handleiding alleen werken bij een watertemperatuur van 4 tot 35 graden. Uiterlijk als er ijs ontstaat, gaan ze eruit en worden ze droog opgeborgen. Trek eerst de stekker eruit, want Oase schrijft voor dat alle apparaten in het water spanningsloos moeten zijn voordat je erin grijpt. Algen en kalk verwijder je met schoon water en een zachte spons, zonder agressieve schoonmaakmiddelen. Houd je de vijver in de winter open voor de vissen, dan vind je geschikte apparaten in de gids over de vijververwarming (in het Engels).
Wie stroom naar de vijver trekt, plant vaak ook de filtertechniek: daarover gaat de gids over het vijverdrukfilter.
Gatmaten, draagvermogen en de vraag naar de oprit komen aan bod in de gids over grondinbouwspots in de tuin.
Veelgestelde vragen
Waarom 24 volt in plaats van 12 volt bij vijververlichting?
Bij hetzelfde vermogen loopt er maar de helft van de stroom. Een streng van 30 watt trekt bij 12 volt 2,5 ampère, bij 24 volt 1,25 ampère. Dat houdt het spanningsverlies op lange kabels klein; Oase staat bij het Connect-systeem tot 100 meter kabel toe.
Wat betekent IP68 bij vijverlampen?
Stofdicht en beschermd tegen permanente onderdompeling; hoe diep, bepaalt de fabrikant. De kleine Connect-spots mogen volgens de handleiding tot 1 meter diep liggen, de Power-LED-schijnwerpers tot 4 meter. Geschroefde stekkers mogen maar kort onder water, verdelers horen daarom aan de rand.
Warmwitte of gekleurde vijververlichting?
Warmwit als basislicht, kleur hooguit als accent. De natuurbeschermingsinstantie van de Duitse Landkreis Ostallgäu wijst erop dat kunstlicht invloed kan hebben op insecten, amfibieën en vissen, en raadt warmwitte leds en tijdschakelaars aan. Een donkere hoek blijft over als schuilplaats voor vissen en kikkers.
Welke stralingshoek past bij een tuinvijver?
Meestal 30 graden, die ook alle Connect-spots hebben. Smalle hoeken van 10 of 15 graden geven een felle vlek voor een slanke boom of een fontein. Brede hoeken zoals 45 graden verlichten riet of een waterval over een groter vlak, maar minder fel.
Moeten vijverlampen in de winter uit het water?
Uiterlijk als er ijs ontstaat. De Oase-lampen mogen volgens de handleiding onder water alleen werken bij een watertemperatuur van 4 tot 35 graden. Eerst de stekker eruit trekken, dan droog opbergen. Algen en kalk verwijder je met schoon water en een zachte spons.
Hoe bedien je gekleurde Oase-lampen?
Alleen via de controller OASE Switch. De app maakt volgens de handleiding verbinding via Bluetooth met een bereik van hooguit 40 meter bij vrij zicht, niet via wifi. De controller is alleen volgens IP44 beschermd en hoort overstromingsveilig aan de rand.
Bronnen
- ELV: Oase LunAqua Connect S Set 3
- Oase: handleiding LunAqua Connect
- Oase: systeemoverzicht LunAqua Connect
- ELV: LunAqua Connect M Solo warmweiß
- ELV: LunAqua Connect L Solo
- ELV: LunAqua Connect M Solo RGB
- ELV: Controller OASE Switch
- ELV: LunAqua Power LED XL 4000 Flood
- Oase: handleiding LunAqua Power LED XL
- Oase: handleiding LunAqua Power LED Driver
- Oase: handleiding LunAqua Power LED Set
- ELV: LunAqua Terra LED Set 6
- Oase: handleiding LunAqua Terra LED
- ELV: Oase Waterfall Illumination 30
- Oase: handleiding Waterfall Illumination
- Pontec: PondoStar LED warm Set 3
- Landratsamt Ostallgäu: insectvriendelijke buitenverlichting
Waar te koop
- Oase LunAqua Connect S Set 3Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Oase LunAqua Connect M Solo warmweißBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Oase LunAqua Connect M Solo RGBBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Oase LunAqua Connect Controller OASE SwitchBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Oase LunAqua Power LED XL 4000 FloodBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Oase LunAqua Power LED Driver 3 mBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Oase LunAqua Terra LED Set 6Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Oase Waterfall Illumination 30Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Pontec PondoStar LED warm Set 3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
