Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Een terras is geen schutting. Wie beide met hetzelfde blik behandelt, heeft na de eerste winter afgesleten plekken op de planken en aan de schutting misschien te weinig bescherming. Voor hout waarop gelopen wordt, hoort er terrasolie in de emmer, voor schutting en tuinhuis een gepigmenteerde beits, en wie zich het bijwerken voor jaren wil besparen, neemt dekverf. Onze eerste keus voor het terras is de Osmo Terrassen-Öl in de kleur van je eigen houtsoort.
Wat zon en regen met hout doen
Onbehandeld hout buiten wordt grijs. In eerste instantie is dat een cosmetisch probleem en geen schade. Zon, regen en sneeuw breken aan het oppervlak het houtbestanddeel lignine af; het hout wordt donkerder en vergrijst, terwijl de substantie volgens het Duitse vakportaal Baunetz Wissen daarbij onveranderd blijft. De verwering wordt versneld door schimmelaantasting, door scheuren bij sterke temperatuur- en vochtschommelingen en door slijtage. Op een terras komen alle drie samen.
Gevaarlijker is staand vocht. Hout dat lang nat blijft, biedt schimmels een leefomgeving, en dan gaat het niet meer om de kleur, maar om de substantie. Het Duitse Umweltbundesamt (de federale milieudienst) zet de volgorde duidelijk neer: constructieve houtbescherming gaat voor chemische. Houten bekleding hoort minstens 20 cm van de grond te blijven, houten staanders staan op stalen voeten met zo’n 20 tot 30 cm lucht. Chemische houtbescherming is volgens de dienst alleen in bepaalde gevallen voorgeschreven, bijvoorbeeld bij dragende onderdelen. Voor schutting, terras en tuinbank betekent dat: een verflaag is onderhoud en bescherming tegen het weer, geen vervanging voor een goede constructie. Een paal die in het gazon staat, rot ook onder de duurste beits.
Olie, beits, dekverf: drie principes
Een olie trekt in het hout en vormt geen gesloten film. Het oppervlak blijft open, water parelt een tijdje af en het hout kan toch vocht afgeven. Het grote voordeel blijkt bij het onderhoud. Osmo schrijft over zijn Terrassen-Öl dat voor een opknapbeurt meestal één laag op het gereinigde oppervlak volstaat, zonder schuren. Daar staat tegenover dat je vaker aan de beurt bent. Saicos raadt aan bij te oliën zodra het oppervlak zichtbaar verweert, en op een terras met tuintafel en barbecue gebeurt dat sneller dan aan een beschutte gevel.
De beits zit daartussenin. Die bevat pigmenten die het uv-licht tegenhouden, maar laat de nerf doorschemeren. Hoe meer pigment, hoe beter de bescherming. Kleurloze beitsen beschermen daarom nauwelijks tegen vergrijzen; Saicos wijst bij zijn Holzlasur uitdrukkelijk op dat alleen de getinte varianten uv-bestendig zijn. Beitsen zijn bedoeld voor hout waarop niemand loopt. Saicos sluit terrassen en houten vloeren uit voor de Holzlasur, Xyladecor beschrijft de 2in1-beits als verf voor niet-maatvaste, mechanisch weinig belaste delen zoals pergola’s, schuttingen en tuinhuizen.
Dekverf bedekt het hout volledig. Hier beloven fabrikanten de langste intervallen, Bondex bijvoorbeeld tot twaalf jaar voor zijn Dauerschutz-Farbe. Je zit er dan wel aan vast. Osmo eist dat oude verf- en laklagen vóór het oliën volledig worden verwijderd, Saicos schrijft voor geschilderde oppervlakken schuren of afbijten voor. De weg van dekkend terug naar de houtlook loopt dus via schuurpapier.
Een woord over het vochtgehalte van het hout, omdat hier veel verflagen op stuklopen. Osmo, Saicos en Xyladecor noemen eensgezind hooguit 18 procent. Wie na drie regendagen op zaterdagochtend begint, schildert op nat hout. Een goedkope vochtmeter uit de bouwmarkt geeft binnen enkele seconden antwoord.
Nieuwe planken niet meteen behandelen
Vers gelegd hout moet eerst een tijdje in weer en wind liggen. Osmo geeft daarvoor concrete termijnen: lariks en douglas minstens zes weken, massaranduba, bangkirai en garapa minstens drie maanden, vers onder druk geïmpregneerd hout zo’n zes maanden. Hars en houtinhoudsstoffen zouden anders de hechting verstoren. Wie net een nieuw terras plant, vindt de houtsoorten en hun eigenaardigheden in onze gids over terrasplanken. En bij grenen of lariks, die gevoelig zijn voor blauwschimmel, raadt Saicos vóór olie of beits een grondlaag aan.
Wat de milieukeur werkelijk zegt
“Natuurlijk”, “op basis van plantaardige olie”, “speekselecht”: zulke vermeldingen staan op veel blikken en zijn geen milieukeur. Betrouwbaar is de Duitse milieukeur Blauer Engel voor emissiearme lakken volgens de toekenningscriteria DE-UZ 12a. In zijn productlijst van houtoliën vermeldt de Blauer Engel momenteel de Saicos Terrassenöl H2O. Osmo, Bondex en Xyladecor staan er niet in, en ook een product van Remmers vonden we niet in deze lijst. Dat betekent niet dat hun producten bedenkelijk zijn. Osmo toont voor de gedroogde Terrassen-Öl bijvoorbeeld speeksel- en zweetechtheid aan volgens de Duitse norm DIN 53160 en geschiktheid voor kinderspeelgoed volgens EN 71-3, Bondex noemt EN 71-3 voor de Dauerschutz-Farbe. Dat zijn testnormen. Een milieukeur is het niet.
Ook de kleine lettertjes over de ingrediënten zijn het lezen waard. Osmo vermeldt voor de Terrassen-Öl gedearomatiseerde white spirit, Saicos geeft voor de terrasolie op waterbasis H2O een VOS-gehalte van hooguit 130 g/l op, voor de oplosmiddelhoudende Holzlasur hooguit 400 g/l. Wie op het balkon onder een slaapkamerraam werkt, merkt het verschil aan zijn neus.
Zes producten voor terras, meubels en schutting
| Product | Soort | Rendement volgens fabrikant | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Osmo Terrassen-Öl | Olie, zijdemat, 10 kleuren naar houtsoort | ca. 24 m²/l per laag | Terrassen van lariks, douglas, bangkirai, thermohout |
| Saicos Terrassenöl H2O | Olie op waterbasis, Blauer Engel | ca. 8 m²/l bij twee lagen op geribbeld hout | Terras en tuinmeubels, in één dag klaar |
| Xyladecor Teak-Möbelöl | Onderhoudsolie, zijdeglans | ca. 27 m²/l | Hardhouten meubels van teak, eucalyptus, robinia |
| Remmers HK-Lasur 3in1 [plus] | Beits, met weinig oplosmiddel, mat | ca. 100 ml/m² per laag | Schutting, carport, vakwerk, tuinhuis |
| Xyladecor Holzschutz-Lasur 2in1 | Dunne-laagbeits, mat | ca. 13 m²/l | Schutting en pergola met klein budget |
| Bondex Dauerschutz-Farbe | Dekverf op waterbasis | ca. 9 m²/l | Tuinhuis, gevel, schutting in kleur |
Osmo Terrassen-Öl
Osmo biedt de olie aan in tien zijdematte tinten die naar houtsoorten zijn genoemd: douglas, bangkirai, lariks, thermohout, garapa, massaranduba, plus grijs en moeraseik. Het bindmiddel is volgens de fabrikant gebaseerd op zonnebloem- en sojaolie. Op kaal hout zijn twee lagen voorzien, overschilderbaar na ongeveer twaalf uur. Voor een terras van 20 m² heb je rekenkundig net geen twee liter nodig voor de eerste behandeling; het blik van 2,5 liter hoort qua prijs in de bovenste middenmoot.
Saicos Terrassenöl H2O
Het enige product in deze selectie met Blauer Engel. Saicos verdunt met water in plaats van met white spirit, tussen de twee lagen zit volgens de fabrikant drie tot vijf uur, dus het terras is in één dag klaar. Er zijn vier tinten: kleurloos, lariks, bangkirai, teak. De slipweerstand geeft Saicos op als R9. Het verbruik ligt hoger dan bij de Osmo-olie, zo’n 8 m² per liter voor de complete opbouw.
Xyladecor Teak-Möbelöl
Voor tuinmeubels van hardhout die na een zomer grijs zijn geworden. Xyladecor noemt naast teak ook eucalyptus, robinia, eiken en lariks. Twee lagen, met daartussen ongeveer zes uur. De olie is er kleurloos of in teakkleur, alleen in het blik van 750 ml. Wie een nieuwe zithoek inricht, vindt materiaal en onderhoud in de gids over tuinsets (in het Engels).
Remmers HK-Lasur 3in1 [plus]
Remmers combineert impregnering, grondlaag en beits in één product. Volgens de fabrikant beschermt de film tegen blauwschimmel, schimmel en algen en laat hij vocht uit het hout ontsnappen. Twee lagen zijn verplicht, op geschaafd of zeer dicht hout raadt Remmers een derde aan. De beits is bedoeld voor hout zonder grondcontact, dus schutting, carport en bekleding; ramen en deuren alleen als grondlaag. De verpakkingen gaan tot 20 liter. Voor een lange tuinschutting een argument.
Xyladecor Holzschutz-Lasur 2in1
De klassieker uit het bouwmarktschap. Xyladecor belooft tot vier jaar bescherming tegen het weer en ziet af van een aparte grondlaag. Er zijn 15 kleuren, na zo’n twaalf uur kan de tweede laag volgen. Vergeleken met de Remmers-beits is de beschermingsbelofte korter en de opzet eenvoudiger. Voor een kruislattenhek dat toch al om de paar jaar een nieuwe laag krijgt, volstaat dat.
Bondex Dauerschutz-Farbe
Op waterbasis, sterk dekkend, zijdeglans of hoogglans, en met de langste belofte: tot twaalf jaar volgens Bondex. Zulke getallen gelden onder gunstige omstandigheden, dus eerder bij een tuinhuis met dakoverstek dan bij een westgevel in de slagregen. Volgens het aanbod bij Amazon loopt het palet van sneeuwwit via granietgrijs tot mosgroen. Wie een nieuw tuinhuis plant, kiest het best vóór de opbouw tussen houtlook en kleur.
Zo zouden wij kiezen
- Terras van naald- of hardhout: Osmo Terrassen-Öl in de passende houtkleur, elk voorjaar controleren en zo nodig een laag bijzetten.
- Terras waarbij je waarde hecht aan een milieukeur of weinig geur: Saicos Terrassenöl H2O, reken dan wel op wat meer materiaal.
- Tuinmeubels van teak of eucalyptus: Xyladecor Teak-Möbelöl, eens per jaar.
- Schutting en carport met houtlook: Remmers HK-Lasur 3in1 [plus]; met een krap budget de Xyladecor-beits, dan met een kortere onderhoudscyclus.
- Tuinhuis in kleur, zo zelden mogelijk schilderen: Bondex Dauerschutz-Farbe.
Afraden zouden we kleurloze beits in volle zon. Die ziet er vers geschilderd goed uit en laat het hout toch vergrijzen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen houtolie, beits en dekverf?
Olie trekt in het hout en vormt geen gesloten film, het oppervlak blijft open. Een beits bevat pigmenten tegen uv-licht, maar laat de nerf doorschemeren. Dekverf bedekt het hout volledig en belooft de langste intervallen. De weg van dekkend terug naar de houtlook loopt echter via schuurpapier of afbijten.
Mag je een terras met houtbeits behandelen?
Beitsen zijn bedoeld voor hout waarop niemand loopt. Saicos sluit terrassen en houten vloeren uit voor zijn Holzlasur, Xyladecor beschrijft de 2in1-beits als verf voor mechanisch weinig belaste delen zoals pergola's, schuttingen en tuinhuizen. Voor vlonderplanken hoort er terrasolie in de emmer.
Beschermt een kleurloze beits tegen vergrijzen?
Nauwelijks. Hoe meer pigment een beits bevat, hoe beter die uv-licht tegenhoudt. Saicos wijst er uitdrukkelijk op dat alleen de getinte varianten uv-bestendig zijn. In volle zon ziet kleurloze beits er vers geschilderd goed uit en laat het hout toch grijs worden.
Wanneer mag je nieuwe terrasplanken oliën?
Pas na een tijdje in weer en wind, omdat hars en houtinhoudsstoffen anders de hechting verstoren. Osmo noemt voor lariks en douglas minstens zes weken, voor massaranduba, bangkirai en garapa minstens drie maanden, voor vers onder druk geïmpregneerd hout zo'n zes maanden. Het vochtgehalte van het hout mag hooguit 18 procent zijn.
Waaraan herken je een milieuvriendelijke houtbeits of houtolie?
Vermeldingen als “natuurlijk” of “op basis van plantaardige olie” zijn geen milieukeur. Betrouwbaar is de Duitse milieukeur Blauer Engel volgens DE-UZ 12a; in de lijst met houtoliën staat momenteel de Saicos Terrassenöl H2O. Testnormen zoals EN 71-3 of de Duitse norm DIN 53160 tonen speeksel- en zweetechtheid aan, maar zijn evenmin een milieukeur.
Vervangt een verflaag de constructieve houtbescherming?
Nee. Het Duitse Umweltbundesamt stelt constructieve houtbescherming boven chemische. Houten bekleding hoort minstens 20 cm van de grond te blijven, staanders horen op stalen voeten te staan met zo'n 20 tot 30 cm lucht. Een paal die in het gazon staat, rot ook onder een dure beits, omdat staand vocht schimmels een leefomgeving biedt.
Bronnen
- Osmo: Terrassen-Öl
- Saicos: Terrassenöl H2O
- Saicos: Holzlasur
- Xyladecor: Teak-Möbelöl
- Xyladecor: Holzschutz-Lasur 2in1
- Remmers: HK-Lasur 3in1 [plus]
- Bondex: Dauerschutz-Farbe
- Blauer Engel: houtoliën volgens DE-UZ 12a
- Baunetz Wissen: verwering
- Umweltbundesamt: houtbeschermingsmiddelen
Waar te koop
- Osmo Terrassen-ÖlPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Saicos Terrassenöl H2OPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Xyladecor Teak-MöbelölPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Remmers HK-Lasur 3in1 plusPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Xyladecor Holzschutz-Lasur 2in1Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bondex Dauerschutz-FarbePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
