Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Veel mensen die een slimme kamerthermostaat zoeken, kopen uiteindelijk het verkeerde product. Slimme radiatorthermostaten zitten op de radiatorkraan. Een kamerthermostaat hangt daarentegen aan de muur en schakelt via een kabel de cv-ketel of de stelaandrijvingen van de vloerverwarming. Bij een gasketel of watergevoerde vloerverwarming vinden wij de bedrade tado X van de tweede generatie meestal de voor de hand liggende oplossing, omdat die beide situaties dekt. Draait er in huis al een smarthomesysteem, blijf dan liever bij die fabrikant.
Alleen radiatoren en geen wandthermostaat? Lees dan liever over slimme radiatorthermostaten. Deze tekst gaat over het apparaat aan de muur.
Wat een wandthermostaat eigenlijk schakelt
Voordat je modellen vergelijkt, moet je weten wat je huidige thermostaat doet. Meestal verraadt de handleiding van de ketel of de verdeelkast van de vloerverwarming dat.
Er zijn twee taken te onderscheiden. Een thermostaat voor de ketel geeft die een aan- of uitsignaal. Een thermostaat voor de vloerverwarming schakelt de stelaandrijvingen op de verdeler, vaak één per ruimte. Niet elk apparaat kan beide. De Eve Thermostat is volgens Eve bijvoorbeeld uitsluitend bedoeld voor watergevoerde vloerverwarming, niet voor ketels of warmtepompen.
Hoe een klassieke, analoge wandregelaar het doet bij continu gebruik, laat onze test van de Eberle RTR-E-kamerthermostaat na elf jaar zien: nooit uitgevallen, maar zonder display, tijdprogramma’s en gegevens.
Spanning, nulleider, draadloos protocol
Stelaandrijvingen bestaan in 230 volt en in 24 volt. Thermostaat en aandrijvingen moeten bij dezelfde spanning passen, anders schakelt er niets of gaat er iets kapot. Homematic IP biedt daarom twee aparte versies aan. Apparaten op netstroom zoals de Bosch Raumthermostat II 230 V hebben volgens de fabrikant bovendien fase en nul op het apparaat nodig.
Bij het draadloze protocol gaan de wegen uiteen. Bosch werkt met Zigbee en vereist de eigen controller. tado X en Eve communiceren via Thread en hebben een geschikte router nodig, bij tado de Bridge X. Hoe de centrales van elkaar verschillen, leggen we uit in centrales voor het smart home.
Een bijzonder geval is elektrische vloerverwarming. De apparaten in deze gids zijn ontworpen voor watergevoerde systemen. Voor verwarmingsmatten in de badkamer gelden andere belastingen; overleg dat vooraf met de fabrikant.
Installatie: hier schroeft de vakman
Een kamerthermostaat op het 230-voltnet vervangen is werk aan de huisinstallatie. Volgens § 13 lid 2 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen het aanleggen, uitbreiden en wijzigen van de elektrische installatie achter de hoofdzekering alleen worden uitgevoerd door de netbeheerder of door een bedrijf dat in het installateursregister staat. De fabrikanten zien dat net zo. Bosch schrijft dat werkzaamheden aan het 230-voltnet door een elektricien moeten worden uitgevoerd, en Eve eist in de beknopte handleiding vakmensen voor werk aan 230 volt.
Bij de ketel is de situatie minder eenduidig. Netatmo prijst zijn bedrade thermostaat aan als zelf te monteren. Toch raden wij een cv-installateur aan zodra je de aansluitklemmen niet zeker kunt toewijzen. De afspraak kost minder dan een ketel die na verkeerd aansluiten in storing gaat. Dezelfde regel hanteren wij bij de slimme lichtschakelaar.
Hoeveel bespaart het echt?
Minder dan de reclame doet vermoeden. Volgens de Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale levert automatisch lager zetten bij afwezigheid, met tijdig weer opwarmen, twee tot acht procent lagere stookkosten op, afhankelijk van hoe je eerder stookte. Claims van fabrikanten over de maximale besparing beoordeelt ze kritisch en deels als overdreven. Netatmo adverteert bijvoorbeeld met een vaste besparing in euro per jaar en baseert dat op een eigen gebruikersonderzoek uit 2023. Het blijft een opgave van de fabrikant. Geen onafhankelijke meetwaarde.
Bij vloerverwarming komt er een eigenaardigheid bij. De dekvloer houdt veel warmte vast en reageert traag; korte verlagingen hebben daar naar onze inschatting nauwelijks effect. De winst zit eerder in het feit dat elke ruimte maar zo warm wordt als de bedoeling is.
Vijf wandthermostaten vergeleken
| Model | Schakelt | Protocol en centrale | Voor wie |
|---|---|---|---|
| tado X bedraad (2e gen.) | Ketel of vloerverwarming, 230 V | Thread, Matter; Bridge X of Thread-router | De meeste huishoudens die de oude thermostaat vervangen |
| tado X draadloos (2e gen.) Starter Kit | Ketel of zoneklep via draadloze ontvanger | Thread, Matter; Bridge X in de kit | Wie de sensor vrij in de ruimte wil plaatsen |
| Homematic IP HmIP-BWTH | Stelaandrijvingen van de vloerverwarming, relais tot 230 W | Homematic IP; ook zonder centrale | Vloerverwarming, schakelaarseries met 55-mm-afdekraam |
| Bosch Smart Home Raumthermostat II 230 V | Vloerverwarming, gasketel, potentiaalvrij of tot 3 A | Zigbee 3.0; Bosch-controller verplicht | Huishoudens met Bosch Smart Home |
| Eve Thermostat | Alleen watergevoerde vloerverwarming met 230-V-aandrijvingen | Thread, Matter; zonder cloud van de fabrikant | Apple Home, Google Home, Home Assistant |
tado X bedraad (2e generatie)
Hij vervangt de bestaande kamerthermostaat en gebruikt diens kabel. Volgens tado werkt hij samen met zo’n 95 procent van de verwarmingssystemen in Europa, waaronder gasketels, warmtepompen en watergevoerde vloerverwarming. Voor vloerverwarming heeft tado een eigen regelmodus, die volgens de fabrikant het voortdurende in- en uitschakelen vermindert. Per ruimte heb je één thermostaat nodig. Enkele extra functies verkoopt tado als abonnement; lees dat het best vooraf na bij tado.
tado X draadloos (2e generatie)
Een draadloze ontvanger zit op de plek waar tot nu toe werd geschakeld, en een temperatuursensor meet vrij in de ruimte. Dat helpt als de oude thermostaat ongunstig hangt, bijvoorbeeld naast de deur. Voor vloerverwarming met meerdere zones is volgens tado per zoneklep een eigen set nodig. Bij veel ruimtes wordt dat al snel duurder dan de bedrade oplossing.
Homematic IP-wandthermostaat met schakeluitgang (HmIP-BWTH)
Volgens de fabrikant neemt deze thermostaat de plaats in van de conventionele wandregelaar van een vloerverwarming en past hij in gangbare 55-mm-afdekramen van schakelaarseries van bekende merken. Hij werkt ook zonder centrale en communiceert dan rechtstreeks met een vloerverwarmingscontroller. Met het Access Point komen app en spraakbesturing erbij. Voor 24-voltaandrijvingen is de aparte versie HmIP-BWTH24 bedoeld. Bij het bestellen telt dus de laatste toevoeging aan het typenummer.
Bosch Smart Home Raumthermostat II 230 V
Bosch noemt als toepassing vloerverwarming, gasketels en andere bedrade systemen. Er kan een externe sensor voor de vloertemperatuur worden aangesloten. Het apparaat werkt echter alleen samen met de Bosch Smart Home Controller. Heb je dat systeem niet, dan koop je voor één ruimte een complete centrale erbij.
Eve Thermostat
Sinds juli 2026 is de Eve Thermostat verkrijgbaar, uitsluitend gebouwd voor watergevoerde vloerverwarming op 230 volt. Hij schakelt de stelaandrijvingen geruisloos via een triac; voor aandrijvingen die een relais nodig hebben, zijn er extra uitgangen. Volgens Eve is er geen account of cloud van de fabrikant nodig, wel een Matter-controller met Thread. In de Eve-webshop was hij onlangs tijdelijk niet op voorraad.
En Netatmo, Google Nest?
Netatmo heeft met de Thermostat Kabelgebunden ORIGINAL (de bedrade thermostaat) een nieuw model voor ketels en warmtepompen gepresenteerd. Bij Amazon.de (Duitse webwinkel) ontbreekt daarvoor tot nu toe een betrouwbaar aanbod, daarom staat hij niet in de tabel. Google Nest laten we buiten beschouwing. De Nest Learning Thermostats van de eerste en tweede generatie heeft Google per 25 oktober 2025 uit de app gehaald, en een actuele Europese versie is ons niet bekend.
Welke thermostaat voor welke verwarming?
Gasketel met wandthermostaat: tado X bedraad. Hangt het oude apparaat aan een koude buitenmuur, dan eerder de draadloze variant. Bij vloerverwarming beslist het bestaande systeem. Met Homematic IP in huis past de HmIP-BWTH, maar controleer vooraf de spanning van de aandrijvingen; met Bosch Smart Home de Raumthermostat II 230 V. Zonder Bosch-systeem loont de controller voor één ruimte nauwelijks.
In een Matter-huishouden zonder cloud past de Eve Thermostat, mits de aandrijvingen op 230 volt werken. En bij alleen radiatoren heb je helemaal geen wandthermostaat nodig, maar een radiatorthermostaat op de kraan.
Naast het verbruik bepaalt het tarief je stookkosten. Waar het om draait bij prijsgarantie, bonus en opzegging, lees je in onze gids van gasleverancier wisselen.
Wil je daarnaast de radiatoren slim regelen, controleer dan eerst de kranen. Welke adapter op welke kraan past, staat in de gids over kraanadapters voor radiatorthermostaten.
Voor infraroodpanelen en elektrische radiatoren beschrijft de gids elektrische verwarming slim regelen de geschikte actoren. Blijft een ruimte met vloerverwarming koud, dan helpt de gids over de stelaandrijving.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een kamerthermostaat en een radiatorthermostaat?
Radiatorthermostaten zitten op de radiatorkraan. Een kamerthermostaat hangt aan de muur en schakelt via een kabel de cv-ketel of de stelaandrijvingen van de vloerverwarming. Heb je alleen radiatoren, dan heb je helemaal geen wandthermostaat nodig.
Waar let je op bij slimme thermostaten voor vloerverwarming?
Stelaandrijvingen bestaan in 230 volt en in 24 volt; thermostaat en aandrijvingen moeten bij dezelfde spanning passen. Homematic IP biedt daarom aparte versies aan; bij het bestellen telt de laatste toevoeging aan het typenummer. Apparaten op netstroom zoals de Bosch Raumthermostat II 230 V hebben volgens de fabrikant bovendien fase en nul nodig.
Mag je een slimme kamerthermostaat zelf installeren?
Op het 230-voltnet is dat werk aan de huisinstallatie. Volgens § 13 lid 2 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen alleen de netbeheerder of een geregistreerd installatiebedrijf dat doen; ook Bosch en Eve eisen vakmensen. Ook bij de cv-ketel raden wij een installateur aan zodra je de aansluitklemmen niet zeker kunt toewijzen.
Hoeveel bespaart een slimme kamerthermostaat?
Minder dan de reclame doet vermoeden. Volgens de Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale levert automatisch lager zetten bij afwezigheid twee tot acht procent lagere stookkosten op, afhankelijk van hoe je eerder stookte. Besparingsclaims van fabrikanten vindt ze deels overdreven. Bij vloerverwarming reageert de dekvloer traag; korte verlagingen hebben nauwelijks effect.
Welke centrale heeft een slimme kamerthermostaat nodig?
Bosch werkt met Zigbee en vereist de eigen Smart Home Controller. tado X en Eve communiceren via Thread en hebben een geschikte router nodig, bij tado de Bridge X. De Homematic IP HmIP-BWTH werkt ook zonder centrale; met het Access Point komen app en spraakbesturing erbij.
Voor welke verwarmingen is de Eve Thermostat geschikt?
De Eve Thermostat is volgens Eve uitsluitend bedoeld voor watergevoerde vloerverwarming met 230-voltaandrijvingen, niet voor ketels of warmtepompen. Er is geen account of cloud van de fabrikant nodig, wel een Matter-controller met Thread. Daarmee past hij bij huishoudens met Apple Home, Google Home of Home Assistant.
Bronnen
- tado: vloerverwarming regelen met tado X
- tado: Wired Smart Thermostat X (2nd gen)
- Homematic IP: wandthermostaat met schakeluitgang 230 V
- Bosch Smart Home: Raumthermostat II 230 V
- Eve: Eve Thermostat
- Eve: persbericht over de marktintroductie
- Netatmo: Thermostat Kabelgebunden ORIGINAL
- Google: einde van de ondersteuning voor Nest Learning Thermostats (1e en 2e generatie)
- Verbraucherzentrale: smart home
- § 13 Niederspannungsanschlussverordnung (Duitse wet)
Waar te koop
- tado X verkabelt (2. Gen.)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- tado X kabellos (2. Gen.) Starter KitPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP HmIP-BWTHBekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELVPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Smart Home Raumthermostat II 230 VPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Eve Thermostat (Matter)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de

