Spis treściSekcje: 16
Ten poradnik został pierwotnie opublikowany w języku niemieckim na handgetestet.de.
Większość osób, które kupują białko w proszku, wcale go nie potrzebuje. Niemieckie Towarzystwo Żywieniowe (Deutsche Gesellschaft für Ernährung, DGE) zaleca dorosłym do 65. roku życia 0,8 grama białka na kilogram masy ciała dziennie. Według niemieckiej centrali konsumenckiej Verbraucherzentrale mężczyźni i kobiety w Niemczech osiągają tę wartość średnio już przy zwykłym jedzeniu. Jeśli dla wygody ma to jednak być proszek, polecamy prosty izolat whey albo wegańskie białko wieloskładnikowe z krótką listą składników.
Ile białka właściwie potrzebuje człowiek?
Przy 70 kilogramach to około 56 gramów dziennie. Od 65. roku życia DGE podaje wartość szacunkową 1,0 grama na kilogram, bo z wiekiem łatwiej traci się masę mięśniową. Dla sportowczyń i sportowców trenujących ponad pięć godzin tygodniowo Verbraucherzentrale odsyła do przedziału EFSA od 1,2 do 2,0 grama na kilogram.
Brzmi jak dużo. Tyle że kto więcej trenuje, zwykle też więcej je, a ilość białka rośnie wtedy sama. Litr chudego mleka lub napoju sojowego dostarcza według Verbraucherzentrale około 35 gramów, 500 gramów chudego twarogu około 68 gramów.
Czy więcej białka to lepsze wyniki?
W zdecydowanej większości przypadków nie. Wielu amatorów przecenia swoje zapotrzebowanie, pisze Verbraucherzentrale, a dodatkowe białko nie daje wtedy żadnej sportowej korzyści. Niemiecka organizacja konsumencka Stiftung Warentest doszła do tego samego wniosku w teście 21 odżywek białkowych (test 4/2020, opublikowany 28.03.2020): dla amatorów proszki są zbędne. Kilka produktów wypadło wtedy źle z powodu substancji szkodliwych, w kilku oznakowanie aromatów było niewystarczające. Od tamtej pory wiele receptur się zmieniło. Aktualnego testu klasycznego białka w proszku niemieckiego magazynu Öko-Test nie znamy.
Proszek może jednak mieć sens, na przykład w podróży albo przy słabym apetycie. Kto je roślinnie, znajdzie w naszych książkach o kuchni wegańskiej (po angielsku) bogate w białko przepisy, które często zastąpią odżywkę.
Co może obiecywać opakowanie?
Reklamę żywności z odniesieniem do zdrowia reguluje rozporządzenie w sprawie oświadczeń zdrowotnych (WE) nr 1924/2006. Dla białka w Unii Europejskiej dopuszczono tylko kilka oświadczeń, i to wyłącznie wtedy, gdy produkt jest co najmniej źródłem białka. Brzmią one: „Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej”, „Białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej” oraz „Białko pomaga w utrzymaniu zdrowych kości”. Według Verbraucherzentrale osobnego dopuszczonego oświadczenia dla whey nie ma. Obietnice w rodzaju „szybki przyrost mięśni”, „spalanie tłuszczu” czy „przeciw napadom głodu” to więc marketing. Nic z tego nie zostało sprawdzone.
Czy można przyjmować za dużo białka?
Prawnie ustalonej górnej granicy dla białka nie ma. Do dwukrotności wartości referencyjnej spożycie uchodzi według Verbraucherzentrale za bezpieczne. Jeśli przez dłuższy czas przekracza 2,0 grama na kilogram, nie można wykluczyć obciążenia nerek, szczególnie gdy ich funkcja jest już ograniczona. Przed przyjmowaniem warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza przy chorobach, lekach i w ciąży. Kto startuje w zawodach, powinien ponadto wybierać produkty z niemieckiej Kölner Liste, badane pod kątem substancji dopingujących.
Koncentrat, izolat, kazeina czy rośliny: czym się różnią?
Koncentrat whey zawiera według Verbraucherzentrale od 70 do 80 procent białka oraz jeszcze trochę laktozy i tłuszczu. Przy nietolerancji laktozy się nie nadaje. Izolat whey ma od 90 do 95 procent białka, mniej laktozy i tłuszczu i często lepiej się rozpuszcza. Kazeina, drugie białko mleka, mocniej zagęszcza. Dlatego chętnie trafia do kremowych shake’ów i deserów z twarogu.
Wśród białek roślinnych popularne są groch, ryż i soja. Soja według przeglądu badań z 2023 roku, cytowanego przez Verbraucherzentrale, jest dobrą alternatywą dla białka serwatkowego. Groch i ryż zwykle się łączy, bo ich aminokwasy wzajemnie się uzupełniają.
Na co patrzeć na liście składników?
Rzadko myli się rodzaj białka. Znacznie częściej smak. Niemal wszystkie aromatyzowane odżywki zawierają słodziki, takie jak sukraloza, acesulfam K czy glikozydy stewiolowe, do tego aromaty, emulgatory i zagęstniki. Określenie „whey” nie jest prawnie chronione, liczy się wyłącznie lista składników. Jeśli w sklepie internetowym jej nie ma w całości, obrońcy konsumentów odradzają zakup. A nadrukowana flaga nic nie mówi o tym, skąd pochodzi mleko.
Siedem odżywek białkowych, które znajdziesz na Amazonie
| Model | Źródło białka | Najważniejsze dane według producenta lub sprzedawcy | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Myprotein Impact Whey Isolate | izolat whey | 82 g białka na 100 g (bez smaku), certyfikat Informed Choice | osoby wrażliwe na laktozę, liczące kalorie |
| ESN Designer Whey | koncentrat i izolat whey | 78 g na 100 g (Vanilla Milk), produkowany w Niemczech | kto chce wielu smaków |
| foodspring Whey Protein | koncentrat i izolat whey | około 76 g na 100 g (wanilia), mleko z wypasu pastwiskowego | kto zwraca uwagę na pochodzenie mleka |
| More Nutrition Total Protein | koncentrat whey i kazeina | z dodatkiem laktazy, analiza laboratoryjna według sprzedawcy | kremowe shake’i, twaróg i owsianka |
| Weider Day & Night Casein | kazeina | kazeinian wapnia jako jedyne źródło białka, zawiera laktozę | shake na wieczór, pieczenie, gęsta konsystencja |
| Rocka Nutrition NO WHEY PRO | roślinne, wieloskładnikowe | do 24 g na porcję, groch i bób, witamina B12 | wegańsko, bez mleka |
| Bulk Veganes Protein Pulver | roślinne, wieloskładnikowe | groch, brązowy ryż, dynia, komosa ryżowa, bez soi według sprzedawcy | wegańsko, duże opakowanie |
Myprotein Impact Whey Isolate
Według producenta izolat zawiera 82 gramy białka na 100 gramów i poniżej grama tłuszczu. Myprotein zleca jego badanie na obecność substancji zakazanych w programie Informed Choice. Wersje smakowe słodzone są sukralozą. W sprzedaży internetowej kilogram kosztuje podobnie jak znane mieszanki z koncentratem. W zamian dostajesz więcej białka i mniej laktozy.
ESN Designer Whey
ESN łączy koncentrat po ultrafiltracji z izolatem i odrobiną hydrolizowanego izolatu. Dla smaku Vanilla Milk sprzedawca podaje 78 gramów białka na 100 gramów, słodzenie sukralozą i glikozydami stewiolowymi. Inne smaki zawierają acesulfam K.
foodspring Whey Protein
foodspring reklamuje się mlekiem od krów z wypasu pastwiskowego w Niemczech. Proszek waniliowy składa się według listy składników w 72 procentach z koncentratu i w 23 procentach z izolatu, co daje około 76 gramów białka na 100 gramów. Za mleko z pastwiska raczej dopłacasz.
More Nutrition Total Protein
Koncentrat białka serwatkowego i kazeinian wapnia, uzupełnione enzymem laktazą, który rozkłada laktozę. Kazeina sprawia, że shake jest gęstszy. More Nutrition reklamuje produkt hasłem „Anti-Craving”, ale nie jest to dopuszczone oświadczenie zdrowotne. Jako dodatek do twarogu czy owsianki mieszanka sprawdza się jednak dobrze.
Weider Day & Night Casein
Czysta kazeina w proszku na bazie kazeinianu wapnia, według danych produktu z laktozą. Ponieważ kazeina trawi się wolniej niż whey, jest sprzedawana jako shake na wieczór. Czy daje to udowodnioną przewagę nad kubkiem chudego twarogu, który również zawiera dużo kazeiny? Żadne ze źródeł, które przeanalizowaliśmy, tego nie potwierdza.
Rocka Nutrition NO WHEY PRO
Jako bazę NO WHEY PRO Rocka podaje izolat białka grochu i białko bobu, bez soi i orzechów, do tego witaminę B12. Na porcję przypada według sprzedawcy do 24 gramów białka. Ostrożnie z pozostałymi wariantami NO WHEY. Mogą one zawierać soję i migdały.
Bulk Veganes Protein Pulver
Bulk łączy według sprzedawcy izolat białka grochu z białkiem brązowego ryżu, dyni i komosy ryżowej oraz siemieniem lnianym, bez soi. Jeśli ma to być tylko jedno źródło białka, Bulk oferuje dodatkowo czyste białko ryżowe, grochowe lub sojowe.
Które białko w proszku pasuje do mnie?
Kto trenuje dwa, trzy razy w tygodniu, nie potrzebuje go wcale. Wystarczą twaróg, rośliny strączkowe, jajka i mleko. Kto chce utrzymać formę w domu na bieżni albo rowerku treningowym (po angielsku), więcej zyska na dobrym sprzęcie niż na shake’ach.
- Białko mleka z małą ilością laktozy: Myprotein Impact Whey Isolate, najlepiej w wersji bez smaku.
- Słodko i różnorodnie: ESN Designer Whey albo foodspring Whey, ze świadomością, że zawierają słodziki.
- Do pieczenia albo do twarogu: More Nutrition Total Protein albo Weider Casein.
- Wegańsko: Rocka NO WHEY PRO albo Bulk Veganes Protein, zależnie od tego, czy musisz wykluczyć soję.
- Zawody: tylko produkty, które aktualnie figurują na Kölner Liste.
Białko da się podać na talerzu także bez proszku: pięć przepisów z zawartością białka na porcję znajdziesz w poradniku o koreańskiej kuchni bogatej w białko.
Najczęściej zadawane pytania
Ile białka potrzebuje dorosły człowiek dziennie?
Niemieckie Towarzystwo Żywieniowe (DGE) zaleca dorosłym do 65. roku życia 0,8 grama białka na kilogram masy ciała, czyli przy 70 kilogramach około 56 gramów. Od 65. roku życia podaje wartość szacunkową 1,0 grama na kilogram. Dla sportowców trenujących ponad pięć godzin tygodniowo EFSA wskazuje przedział od 1,2 do 2,0 grama.
Czy białko w proszku poprawia wyniki amatorów sportu?
W zdecydowanej większości przypadków nie. Według niemieckiej centrali konsumenckiej Verbraucherzentrale wielu amatorów przecenia swoje zapotrzebowanie, a dodatkowe białko nie daje wtedy żadnej sportowej korzyści. Niemiecka organizacja Stiftung Warentest doszła do tego samego wniosku w wydaniu test 4/2020. Proszek może mieć sens na przykład w podróży albo przy słabym apetycie.
Czym różni się koncentrat whey od izolatu whey?
Koncentrat zawiera według Verbraucherzentrale od 70 do 80 procent białka oraz trochę laktozy i tłuszczu, więc nie nadaje się przy nietolerancji laktozy. Izolat ma od 90 do 95 procent białka, mniej laktozy i tłuszczu i często lepiej się rozpuszcza.
Czy można przyjmować za dużo białka?
Prawnie ustalonej górnej granicy nie ma. Do dwukrotności wartości referencyjnej spożycie uchodzi według Verbraucherzentrale za bezpieczne. Jeśli przez dłuższy czas przekracza 2,0 grama na kilogram, nie można wykluczyć obciążenia nerek. Przed przyjmowaniem warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza przy chorobach, lekach lub w ciąży.
Na co zwracać uwagę na liście składników?
Niemal wszystkie aromatyzowane odżywki zawierają słodziki, takie jak sukraloza, acesulfam K czy glikozydy stewiolowe, do tego aromaty, emulgatory i zagęstniki. Określenie „whey” nie jest prawnie chronione, liczy się wyłącznie lista składników. Jeśli w sklepie internetowym jej nie ma w całości, obrońcy konsumentów odradzają zakup.
Jakie białko w proszku nadaje się dla sportowców startujących w zawodach?
Kto startuje w zawodach, powinien wybierać tylko produkty aktualnie figurujące na niemieckiej Kölner Liste. Te produkty są badane pod kątem substancji dopingujących. Myprotein zleca ponadto według producenta badanie swojego Impact Whey Isolate na obecność substancji zakazanych w programie Informed Choice.
Źródła
- Verbraucherzentrale: Białko whey, co warto wiedzieć o białku serwatkowym (stan na 18.03.2026)
- Verbraucherzentrale: Dodatkowa porcja białka zbędna nawet dla sportowców (06.01.2025)
- DGE: Częste pytania o białko
- Stiftung Warentest: Białko w proszku w teście (test 4/2020)
- Rozporządzenie (UE) nr 432/2012, dopuszczone oświadczenia zdrowotne
- Myprotein: Impact Whey Isolate
- ESN Designer Whey, dane produktu u sprzedawcy (sklep niemiecki)
- Rocka Nutrition: NO WHEY PRO
- Bulk: białka wegańskie
Gdzie kupić
- Myprotein Impact Whey IsolateSprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
- ESN Designer WheySprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
- foodspring Whey ProteinSprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
- More Nutrition Total ProteinSprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
- Weider Day & Night CaseinSprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
- Rocka Nutrition NO WHEY PROSprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
- Bulk Veganes Protein PulverSprawdź cenę w Amazon.deSprawdź cenę w Amazon.co.ukSprawdź cenę w Amazon.nlSprawdź cenę w Amazon.com.beSprawdź cenę w Amazon.frSprawdź cenę w Amazon.itSprawdź cenę w Amazon.esSprawdź cenę w Amazon.plSprawdź cenę w Amazon.seDostępne w Niemczech: Amazon.de
