Inhoud14 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
De meeste miskopen bij AV-receivers gaan niet over de klank, maar over het getal op de doos. Een 9.4-apparaat klinkt naar meer bioscoop dan een 7.2-apparaat, maar heeft weinig zin als er in de woonkamer alleen plaats is voor vijf boxen en twee plafondluidsprekers. Voor de typische woning met 5.1.2 vinden we de Denon AVR-X2900H DAB de verstandigste aankoop, omdat hij zeven eindtrappen, een latere Dirac-inmeting en twee HDMI-uitgangen meebrengt. Wie minder wil uitgeven, redt zich prima met de Denon AVR-X1800H. Wat er achter de begrippen zit, leggen we stap voor stap uit.
Wat de drie getallen bij 5.1.2 en 7.1.4 betekenen
De notatie komt van Dolby. Het eerste getal telt de luidsprekers op oorhoogte, het tweede het laagkanaal, het derde de hoogteluidsprekers. 5.1.2 betekent dus: front links en rechts, center, twee surroundboxen, subwoofer en twee luidsprekers boven. Bij 7.1.4 komen er twee achterste surroundboxen en twee extra hoogtekanalen bij. Staat er op een apparaat ‚.2‘ of ‚.4‘ op de tweede plaats, dan heeft het twee of vier subwooferuitgangen. Dolby maakt volgens zijn opstellingsrichtlijnen toch maar één enkel effectsignaal voor het laag; meerdere subwoofers verdelen de bas gelijkmatiger door de ruimte, maar meer kanalen zijn het niet.
Beslissend is het verschil tussen eindtrappen en verwerking. Een receiver kan meer kanalen berekenen dan hij zelf aanstuurt. De Denon AVC-X3900H heeft negen eindtrappen, maar verwerkt volgens de fabrikant 11.4 kanalen en voert ze allemaal uit als voorversterkeruitgang. Met een extra stereo-eindversterker wordt dat een 7.1.4-systeem. Bij de AVR-X2900H DAB zijn het zeven eindtrappen en zeven verwerkte kanalen. Meer dan 5.1.2 of 7.1 zit er hier niet in, wat je ook bijkoopt.
Klinkt als een detail. Is het niet.
Hoogtekanalen: meet het plafond op voordat je kanalen koopt
Of Dolby Atmos en DTS:X de moeite waard zijn, bepaalt de ruimte. Dolby adviseert voor plafondluidsprekers een hoogtehoek van 45 graden vanaf de luisterplek; 30 tot 55 graden is toegestaan. De boxen moeten twee tot drie keer zo hoog hangen als de luidsprekers op oorhoogte, waarvoor Dolby doorgaans 1,2 meter aanhoudt. Opzetluidsprekers die naar boven stralen, hebben een vlak, geluidsweerkaatsend plafond tussen 2,3 en 4,3 meter nodig; het best werken ze volgens Dolby tot 3,66 meter. Onder een schuin dak of een houten balkenplafond met akoestische platen is het resultaat onzeker. Bovendien moeten deze luidsprekers minstens 0,9 meter, liever 1,5 meter van de dichtstbijzijnde luisterplek staan.
Daaruit volgt een eenvoudige regel. In een woonkamer met de bank tegen de achterwand ontbreekt vaak de ruimte voor achterste surroundboxen, en is 5.1.2 het zinvolle doel. Wie een eigen thuisbioscoopruimte met vrij plafond heeft, plant 7.1.4 en koopt een apparaat met minstens elf verwerkte kanalen. Alles daartussen is vaak geld voor aansluitingen die nooit worden gebruikt.
HDMI 2.1 en eARC: waar de console hoort
Sinds HDMI 2.1 gaan 4K met 120 hertz en 8K met 60 hertz door de receiver. Voor spelconsoles tellen VRR (variabele beeldfrequentie tegen haperen en beeldscheuren), ALLM (de tv schakelt automatisch naar de modus met lage latentie) en QFT (snellere beeldoverdracht). Voor tot 48 Gbit/s heeft het HDMI Forum met HDMI 2.1 eigen Ultra High Speed-kabels ingevoerd. Komt 4K120 niet door, dan is een oude kabel uit de la een typische oorzaak.
Controleer daarnaast welke ingangen de snelle signalen accepteren. Bij de twee kleinere Denon-modellen en bij de Marantz Cinema 70s zijn maar drie van de zes aansluitingen 8K-geschikt, bij de Yamaha RX-V6A de ingangen 1 tot en met 3. Console, snelle pc en 4K-speler horen daar, de kabeldecoder op een van de andere ingangen.
eARC is de terugleiding van de tv naar de receiver. Daarmee komt het geluid van de tv-apps in volle kwaliteit aan; Denon noemt voor zijn eARC-uitgangen uitdrukkelijk Dolby TrueHD, DTS-HD Master Audio en Dolby Atmos. Dat werkt echter alleen als de tv ook eARC op minstens één aansluiting ondersteunt. Zit daar alleen het oudere ARC op, dan blijft het bij gecomprimeerd geluid. Hoe je dat aan de tv herkent, staat in onze gids over oled-tv’s. En wie met de gedachte aan een projector speelt: de tweede HDMI-uitgang van de X2900H DAB bedient tv en 4K-beamer (in het Engels) zonder omprikken.
Inmeten: Audyssey, YPAO, Dirac Live
Denon en Yamaha leveren een meetmicrofoon mee. De automatische inmeting meet afstanden, niveaus en ruimteresonanties en rekent die weg. Denon en Marantz vertrouwen op Audyssey MultEQ XT, dat bij de X1800H tot acht luisterposities meeneemt. Yamaha noemt zijn systeem YPAO.
Als alternatief is er Dirac Live. De X2900H DAB en de AVC-X3900H zijn daar volgens Denon op voorbereid, maar de upgrade zit niet in de levering. In een oud huis met galmende houten vloer kan dat lonen; in een ingerichte woonkamer levert de Audyssey-meting al veel op. Meet in alle rust en met de microfoon op oorhoogte, anders rekent de automaat met verkeerde waarden.
Luidsprekers van 4 ohm en de verborgen schakelaar
Veel vloerstaande luidsprekers hebben een nominale impedantie van 4 ohm, maar de receivers komen ingesteld op 8 ohm uit de fabriek. Denon staat volgens de handleiding 4 tot 16 ohm toe, maar vraagt bij 4 of 6 ohm de juiste instelling in het verborgen apparaatmenu. Bij de Yamaha RX-V6A is 4 ohm alleen op de frontkanalen toegestaan; alle andere boxen moeten minstens 6 ohm hebben, en de schakelaar staat dan op ‚6Ω MIN‘. Wie de instelling vergeet, loopt het risico dat de beveiligingsschakeling bij hoog volume uitschakelt.
De wattages op de doos helpen nauwelijks bij het vergelijken, omdat elke fabrikant andere voorwaarden kiest. Zeggingskracht heeft alleen de waarde bij 8 ohm, 20 tot 20.000 hertz en twee aangestuurde kanalen. Die hebben we in de tabel overgenomen.
Streaming en stroomverbruik in het dagelijks gebruik
Denon en Marantz hebben HEOS aan boord, Yamaha MusicCast. Dat zijn telkens gesloten werelden: multiroom werkt het makkelijkst met luidsprekers uit dezelfde familie, bijvoorbeeld uit onze gids over soundbars of bijpassende draadloze speakers. Bij de X1800H en de Yamaha staat AirPlay 2 in de specificaties, bij de Marantz AirPlay. Wie muziek vanaf een Android-telefoon gewoonlijk via Chromecast verstuurt, moet vóór de aankoop goed nakijken. De fabrikanten zetten hier vooral in op hun eigen apps.
Bij het stroomverbruik loont een tweede blik. In echte stand-by zijn alle modellen zuinig; Denon en Yamaha geven 0,1 watt op. Met geactiveerde netwerkstand-by, zodat de app het apparaat kan wekken, is het bij Denon minder dan 2 watt en bij de Yamaha 2,0 watt. Zwaarder weegt het verbruik in rust: de X2900H DAB trekt zonder geluid volgens de specificaties 35 watt met en 75 watt zonder ECO-modus. Staat de receiver vier uur per dag aan zonder dat je iets afspeelt, dan scheelt dat zo’n 58 kilowattuur per jaar. Zet ECO dus aan.
Vijf actuele receivers vergeleken
| Model | Eindtrappen / verwerking | HDMI en video | Inmeting, streaming | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Denon AVR-X1800H | 7 × 80 W (8 Ω), tot 5.2.2 | 6 in (3 × 8K), 1 uit met eARC; 4K120, VRR, ALLM, QFT | Audyssey MultEQ XT; HEOS, AirPlay 2 | instap in 5.1.2 in de woonkamer |
| Denon AVR-X2900H DAB | 7 × 95 W (8 Ω), 7.1 kanalen | 6 in (3 × 8K), 2 uit (1 × eARC); 4K120, VRR, ALLM | Audyssey MultEQ XT, voorbereid op Dirac Live; HEOS | 5.1.2 met tv en beamer |
| Denon AVC-X3900H | 9 × 105 W (8 Ω), 11.4 kanalen met voorversterkeruitgangen | 6 in (8K), eARC; VRR, ALLM | Audyssey, voorbereid op Dirac Live; HEOS, Auro-3D | thuisbioscoopruimte met 7.1.4 |
| Marantz Cinema 70s | 7 × 50 W (8 Ω) | 6 in (3 × 8K), 1 uit met eARC | Audyssey MultEQ; HEOS, AirPlay | plat apparaat voor het dressoir |
| Yamaha RX-V6A | 7 × 100 W (8 Ω) | 7 in (8K op 1–3), 1 uit met eARC; 4K120 | YPAO; MusicCast, AirPlay 2 | huishoudens met Yamaha-multiroom |
Denon AVR-X1800H
De voordeligste weg naar 5.2.2 bij Denon. Zeven eindtrappen, AirPlay 2 en een HDMI-uitrusting die volgens de specificaties 4K120, VRR, ALLM en QFT afdekt. Er is maar één HDMI-uitgang. Voor een woonkamer met één tv is dat genoeg, voor tv plus beamer niet.
Denon AVR-X2900H DAB
Onze aanbeveling voor de meeste woonkamers. Ten opzichte van de X1800H komen er een tweede HDMI-uitgang, een phono-ingang voor platenspelers met MM-element en de voorbereiding op Dirac Live bij. Wie later met een externe eindversterker naar meer kanalen wil, zit hier verkeerd: de receiver verwerkt maar 7.1 kanalen.
Denon AVC-X3900H
Vanaf hier wordt het een thuisbioscoopapparaat. Negen eigen eindtrappen volstaan voor 5.1.4 of 7.1.2, de voorversterkeruitgangen voor 11.4 maken 7.1.4 mogelijk met een extra eindversterker. Vier onafhankelijke subwooferuitgangen helpen in grote ruimtes. In rust zonder geluid noemt Denon 60 watt met ECO, duidelijk meer dan bij de kleinere modellen.
Marantz Cinema 70s
De Marantz hoort bij de platte serie van de fabrikant en past in meubels waar een normale receiver niet in past. Met 50 watt per kanaal is hij bedoeld voor kleinere ruimtes en luidsprekers met een hoog rendement. Marantz voert de eerste uitvoering nog maar als beperkte voorraad; de opvolger Cinema 70s Serie 2 is voorbereid op Dirac Live.
Yamaha RX-V6A
Zeven HDMI-ingangen is veel in deze klasse. Het netwerk richt je in via de MusicCast-app, wat handig is voor huishoudens met Yamaha-luidsprekers. Let op de impedantie: alleen de frontboxen mogen 4 ohm hebben.
Zo zouden wij kiezen
- Woonkamer, één tv, 5.1 of 5.1.2: Denon AVR-X1800H.
- Woonkamer met tv en beamer of met platenspeler: Denon AVR-X2900H DAB.
- Eigen bioscoopruimte met vrij plafond en plannen voor 7.1.4: Denon AVC-X3900H met een stereo-eindversterker.
- Weinig hoogte in het tv-meubel: Marantz Cinema 70s, zolang hij nog verkrijgbaar is.
- Yamaha-luidsprekers met MusicCast in huis: Yamaha RX-V6A.
- Sonos in huis: geen van de vijf spreekt Sonos rechtstreeks aan. Onkyo koppelt sommige receivers volgens de fabrikant via een Sonos Port; controleer dan het actuele aanbod.
Nog een woord tot slot. Meer kanalen maken geen betere film, goed opgestelde luidsprekers wel. Investeer bij twijfel liever in de subwoofer dan in eindtrappen die leeg blijven.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen 5.1.2 en 7.1.4 bij een AV-receiver?
Het eerste getal telt de luidsprekers op oorhoogte, het tweede het laagkanaal, het derde de hoogteluidsprekers. 5.1.2 betekent dus front links en rechts, center, twee surroundboxen, subwoofer en twee luidsprekers boven. Bij 7.1.4 komen er twee achterste surroundboxen en twee hoogtekanalen bij.
Welke AV-receiver is genoeg voor de woonkamer?
Met één tv en 5.1 of 5.1.2 de Denon AVR-X1800H. Komen er een beamer of een platenspeler bij, dan de AVR-X2900H DAB met tweede HDMI-uitgang en phono-ingang. Voor meer dan 7.1 kanalen is hij echter niet bedoeld.
Is Dolby Atmos met plafondluidsprekers de moeite waard?
Dat bepaalt de ruimte. Dolby adviseert een hoogtehoek van 45 graden vanaf de luisterplek. Opzetluidsprekers die naar boven stralen, hebben een vlak, geluidsweerkaatsend plafond tussen 2,3 en 4,3 meter nodig. Onder een schuin dak is het resultaat onzeker.
Wat heb ik nodig voor 4K met 120 hertz op de console?
Een receiver met HDMI 2.1, een Ultra High Speed-kabel en de juiste ingang. Bij de kleinere Denon-modellen en bij de Marantz Cinema 70s zijn maar drie van de zes aansluitingen 8K-geschikt. Komt 4K120 niet door, dan is een oude kabel vaak de oorzaak.
Kan ik luidsprekers van 4 ohm op een AV-receiver aansluiten?
Meestal wel, maar niet in de fabrieksinstelling. Denon staat 4 tot 16 ohm toe, maar vraagt bij 4 of 6 ohm de juiste instelling in het verborgen apparaatmenu. Bij de Yamaha RX-V6A is 4 ohm alleen op de frontkanalen toegestaan. Anders kan de beveiligingsschakeling uitschakelen.
Hoeveel stroom verbruikt een AV-receiver?
In echte stand-by maar 0,1 watt. In rust trekt de X2900H DAB volgens de specificaties echter 35 watt met en 75 watt zonder ECO-modus. Staat hij vier uur per dag aan zonder dat je iets afspeelt, dan scheelt dat zo'n 58 kilowattuur per jaar. Zet ECO dus aan.
Bronnen
- Denon AVR-X1800H, pagina van de fabrikant (Duits)
- Denon AVR-X2900H DAB, pagina van de fabrikant (Duits)
- Denon AVC-X3900H, pagina van de fabrikant (Duits)
- Denon AVR-X2900H, handleiding: luidsprekers aansluiten (Engels)
- Marantz Cinema 70s, pagina van de fabrikant (Duits)
- Marantz Cinema 70s Serie 2, pagina van de fabrikant (Duits)
- Yamaha RX-V6A, handleiding: technische gegevens (Engels)
- Yamaha RX-V6A, handleiding: eisen aan luidsprekers (Engels)
- Dolby Atmos Home Theater Installation Guidelines (pdf)
- HDMI Forum: HDMI-specificatie
Waar te koop
- Denon AVR-X2900H DABBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Denon AVR-X1800HPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.deBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: Coolblue
- Denon AVC-X3900HBekijken bij CoolblueVerkrijgbaar in Duitsland: CoolbluePrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Marantz Cinema 70sPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Yamaha RX-V6APrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
