Inhoud12 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Tuinverlichting wordt zelden beter door nieuwe lampen, bijna altijd door een slimmere schakelaar. Hangt je lichtsnoer of schijnwerper al aan een buitenstopcontact, dan is een weerbestendige tussenstekker zoals de Shelly Outdoor Plug S Gen3 de kortste weg: insteken, schema vanaf zonsondergang instellen, geen centrale nodig. Vast bedrade padverlichting krijgt daarentegen een inbouwmodule, en die plaatst een erkend elektricien.
Daarnaast is er een verkeerde keuze die hardnekkig blijft bestaan. Een tussenstekker voor de woonkamer belandt in het tuinstopcontact, omdat hij toevallig over is. Dat gaat een tijdje goed. Tot de eerste herfstregen.
Eerst uitzoeken hoe de lamp aan stroom komt
Het type van de bestaande lamp bepaalt het apparaat, niet andersom. Drie situaties dekken bijna elke tuin.
- Lamp met stekker aan een buitenstopcontact: dan volstaat een buitentussenstekker met minimaal IP44, dus bescherming tegen spatwater van alle kanten.
- Vast aangesloten lamp, geschakeld via een schakelaar in huis: dan hoort er een schakelmodule achter die schakelaar of in een lasdoos.
- Licht mag alleen bij beweging aangaan: ofwel een bewegingsmelder met eigen schakelrelais op het 230-voltnet, ofwel een sensor op batterijen die verbonden lampen aanstuurt.
Minstens zo belangrijk is de draadloze verbinding. Wifi-apparaten zoals die van Shelly werken zonder centrale, maar hebben achter in de tuin een fatsoenlijk netwerk nodig. Thread (Eve), Zigbee (Hue, Bosch) en het 868-MHz-protocol van Homematic IP vragen om een centrale of een border-router, maar reiken vaak verder. Matter is de gemeenschappelijke taal waarmee apparaten van verschillende merken in Apple Home, Google Home of Alexa samenwerken. Controleer vóór de aankoop of het schema in het apparaat zelf draait. Valt het internet uit, dan gaat het licht toch op tijd aan en uit.
230 volt in de tuin: wat je zelf mag doen
Een tussenstekker insteken mag iedereen. Anders ligt het zodra er leidingen worden aangesloten. Volgens § 13 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung (NAV, verordening voor laagspanningsaansluitingen) mogen werkzaamheden aan de elektrische installatie achter de hoofdzekering alleen worden uitgevoerd door de netbeheerder of door een installatiebedrijf dat in diens installateursregister staat. Eve schrijft voor het buitenstopcontact Energy Outdoor uitdrukkelijk een erkend elektricien voor, Bosch eist voor zijn inbouwmodule bevoegd vakpersoneel.
Meteen een goed moment om in de meterkast te kijken. Volgens de Duitse norm DIN VDE 0100-410 in de versie van 2018 hebben stopcontactgroepen tot 32 ampère een aardlekschakelaar nodig (daarvoor gold de grens tot 20 ampère), zoals fabrikant Hager de norm samenvat. Oudere tuinstopcontacten voldoen daar niet altijd aan.
En het licht zelf? De milieudienst van de Duitse stad Neurenberg (Umweltamt Nürnberg) raadt voor buitenverlichting warmwit licht rond 2.700 kelvin aan, bewegingsmelders bij ingangen en paden, geen aangelichte bomen en struiken, en sierverlichting via een tijdschakeling tot uiterlijk 23 uur, omdat fel licht nachtactieve insecten aantrekt en uitput. Precies hier betaalt slimme aansturing zich uit. Een schema “zonsondergang tot 23 uur” zet dat advies om, zonder dat iemand er elke avond aan hoeft te denken.
Zeven manieren om tuinverlichting aan te sturen
Shelly Outdoor Plug S Gen3
De buitenstekker is beschermd volgens IP44 en volgens de fabrikant ontworpen voor min 25 tot plus 51 graden. Hij werkt ook volledig lokaal in je eigen wifi; de Shelly-cloud is optioneel. Schema’s kennen zonsopkomst en zonsondergang met verschuiving, bijvoorbeeld “zonsondergang plus 30 minuten”, zodra de locatie is ingesteld. Eén beperking staat in de handleiding: transformatoren en opladers mogen er niet direct in worden gestoken. Gebruik je een 12-volt-tuinverlichtingssysteem met stekkertrafo, zoek dat dan vooraf uit.
Eve Energy Outdoor
Eve vervangt hier het bestaande buitenstopcontact volledig, met klepje, IP44 en meetfunctie. Schema’s draaien in het apparaat, dus ook zonder centrale, iPhone of internet; de zonsondergang noemt Eve zelf als trigger. De verbruikswaarden verschijnen volgens de fabrikant alleen in Apple Home (via de Eve-app) en SmartThings, niet in Alexa of Google Home. Voor Apple-huishoudens de netste oplossing, maar niet zonder elektricien.
Homematic IP Schalt-Mess-Kabel außen
Een drie meter lange tussenkabel (de naam betekent “schakel- en meetkabel voor buiten”) met IP44, die tot 2,3 kilowatt schakelt en het verbruik tot op 0,01 watt nauwkeurig meet. Het bereik is volgens eQ-3 in het vrije veld doorgaans 210 meter, wat bij een vijverpomp of tuinhuis achter op het perceel het verschil maakt. Schakeltijden kun je vast instellen of laten afhangen van zonsopkomst en zonsondergang. Zonder Homematic IP Access Point of centrale werkt het niet.
Homematic IP Bewegungsmelder mit Schaltaktor außen
Deze bewegingsmelder met schakelactor voor buiten zit op de plek waar nu vaak een eenvoudige bewegingsmelder hangt, en schakelt de lamp via zijn eigen relais. Hij detecteert 20 meter bij 180 graden en schakelt tot 1.150 watt ohmse belasting. De schemersensor reageert volgens de fabrikant al bij schemering en op sombere dagen. Omdat hij vast aan het 230-voltnet hangt, is dit werk voor een vakbedrijf.
Philips Hue Outdoor Bewegungsmelder
De sensor werkt op twee AA-batterijen, is beschermd volgens IP54 en opgegeven voor min 20 tot plus 45 graden. Met een detectiebereik van 0 tot 10 meter dekt hij een voordeur af; voor een lange oprit is dat krap. Hij werkt ook zonder wifi, maar Matter is er alleen via de Hue Bridge. Zinvol als er buiten al Hue-lampen hangen. Voor één losse schijnwerper aan het stopcontact is hij de verkeerde aanpak.
Bosch Smart Home Licht-/Rollladensteuerung II
Deze module voor licht en rolluiken komt achter de bestaande schakelaar en stuurt twee onafhankelijke groepen van elk maximaal 500 watt aan. Bosch eist een inbouwdoos van minimaal 50, liever 60 millimeter diep. Tijdprofielen en automatiseringen zoals “bij zonsondergang aan” lopen via de Bosch Smart Home Controller, zonder welke er niets werkt. Voor huishoudens die al op Bosch draaien.
Shelly 1PM Gen4
Het relais past in gangbare schakelaar- en lasdozen, schakelt 16 ampère en meet het verbruik. Af fabriek spreekt het Matter; vijf keer op de knop drukken zet het om naar Zigbee, en wifi en bluetooth zitten er sowieso in. Shelly schrijft een installatieautomaat van maximaal 16 ampère (karakteristiek B of C) voor. Het is gebouwd voor de doos in huis, niet voor een plek in de border.
Welke oplossing bij welke tuin past
- Lichtsnoer of schijnwerper met stekker, geen smarthomesysteem: Shelly Outdoor Plug S Gen3. Schema vanaf zonsondergang, uitschakelen om 23 uur, klaar.
- Apple Home met HomePod of Apple TV en een buitenstopcontact dat toch aan vervanging toe is: Eve Energy Outdoor, gemonteerd door de elektricien.
- Homematic IP in huis: de Schalt-Mess-Kabel voor lampen met stekker, de melder met schakelactor voor de voordeur.
- Vast bedrade padverlichting aan de lichtschakelaar: Shelly 1PM Gen4 zonder centrale, in het Bosch-systeem de Licht-/Rollladensteuerung II. Beide worden door een vakbedrijf geplaatst.
- Hue-lampen buiten: de Outdoor Bewegungsmelder, maar alleen waar tien meter volstaat.
Verder lezen: welke lampen zelf verbonden kunnen worden, staat in onze gids over slimme buitenverlichting. Sensoren voor binnen en buiten vergelijkt de gids over slimme bewegingsmelders, tussenstekkers voor binnen die over de slimme stekker.
De basis voor een dimbare installatie legt de gids over 24-volt-tuinverlichting.
Schakel je tuinverlichting via een buitenstopcontact, dan vind je in onze test van het Meross Matter-buitenstopcontact een model met twee aansluitingen.
Veelgestelde vragen
Mag ik een gewone tussenstekker in de tuin gebruiken?
Buiten heeft een tussenstekker minimaal IP44 nodig, dus bescherming tegen spatwater van alle kanten. Een overgebleven stekker voor de woonkamer in het tuinstopcontact gaat maar een tijdje goed, tot de eerste herfstregen.
Welk draadloos systeem is geschikt voor tuinverlichting?
Wifi-apparaten zoals die van Shelly werken zonder centrale, maar hebben achter in de tuin goed bereik nodig. Thread, Zigbee en het draadloze protocol van Homematic IP vragen om een centrale of border-router, maar reiken vaak verder. Matter verbindt apparaten van verschillende merken met Apple Home, Google Home of Alexa.
Mag ik een schakelmodule voor de buitenverlichting zelf aansluiten?
Nee, in Duitsland in elk geval niet. Volgens § 13 van de Duitse Niederspannungsanschlussverordnung mogen werkzaamheden achter de hoofdzekering alleen door de netbeheerder of een geregistreerd installatiebedrijf worden uitgevoerd. Eve en Bosch eisen voor hun apparaten uitdrukkelijk vakmensen. Een tussenstekker insteken mag daarentegen iedereen.
Hoe lang moet tuinverlichting 's avonds branden?
De milieudienst van de Duitse stad Neurenberg (Umweltamt Nürnberg) raadt warmwit licht rond 2.700 kelvin aan, bewegingsmelders bij paden en sierverlichting via een tijdschakeling tot uiterlijk 23 uur, omdat fel licht nachtactieve insecten aantrekt. Een schema van zonsondergang tot 23 uur regelt dat zonder dat je er elke dag aan hoeft te denken.
Wat gebeurt er met het schema als het internet uitvalt?
Draait het schema in het apparaat zelf, dan schakelt het licht toch op tijd. Controleer dat vóór de aankoop. Bij de Eve Energy Outdoor lopen de schema's volgens de fabrikant ook zonder centrale, iPhone of internet.
Hoe stuur je vast bedrade padverlichting slim aan?
Een schakelmodule komt achter de bestaande schakelaar of in een lasdoos. De Shelly 1PM Gen4 werkt zonder centrale; in het Bosch-systeem doet de Licht-/Rollladensteuerung II met controller dat. Beide worden door een vakbedrijf geplaatst.
Bronnen
- Shelly: Outdoor Plug S Gen3, technische gegevens en veiligheidsinstructies
- Shelly: schema’s met zonsopkomst en zonsondergang
- Shelly: 1PM Gen4, technische gegevens
- Eve: Eve Energy Outdoor
- Homematic IP: Schalt-Mess-Kabel außen
- Homematic IP: Bewegungsmelder mit Schaltaktor außen
- Philips Hue: Outdoor Motion Sensor
- Bosch Smart Home: Licht-/Rollladensteuerung II
- § 13 Niederspannungsanschlussverordnung (NAV, Duitse wet)
- Hager: toelichting bij DIN VDE 0100-410 (Duits)
- Umweltamt Nürnberg: lichtvervuiling (Duits)
Waar te koop
- Shelly Outdoor Plug S Gen3Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Eve Energy OutdoorPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Schalt-Mess-Kabel außen HmIP-PSMCOPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Homematic IP Bewegungsmelder mit Schaltaktor außen HmIP-SMO230€ 129,95≈ £ 108,61≈ CHF 120,36≈ PLN 573,99≈ SEK 1.448,55≈ DKK 971,27≈ NOK 1.383,64≈ CZK 3.174,29≈ HUF 48.007≈ RON 694,88≈ ISK 17.829≈ US$ 142,84≈ CA$ 204,27 bij ELV · Stand 20.11.Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- Philips Hue Outdoor BewegungsmelderPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Bosch Smart Home Licht-/Rollladensteuerung IIPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Shelly 1PM Gen4Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
Nog niet beslist?
Vergelijk rustig verder – alle artikelen in deze rubriek worden maandelijks gecontroleerd op nieuwe en uitgefaseerde modellen.






