Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Goedkope apparaten met “10.000 games” lokken met hun prijs. Alleen kan bij die apparaten niemand zeggen wie de rechten op die games heeft. Precies daar zou je zoektocht moeten stoppen. Wie met een goed geweten en degelijke techniek wil spelen, kiest voor officieel gelicentieerde apparaten: op de tv de Evercade VS-R, met een krap budget de THE400 Mini, onderweg de Evercade EXP-R.
Dat uitgangspunt bepaalt de hele selectie. We nemen hier alleen apparaten op waarvan de games door de fabrikant of met licentie van de rechthebbenden worden geleverd. Apparaten met voorgeïnstalleerde gamecollecties zonder aantoonbare licentie raden we niet aan en linken we niet.
Waar komen de games vandaan?
Er zijn drie routes. Miniconsoles hebben een vaste selectie, meestal 20 tot 50 titels. Heruitgaven met cartridgeslot zoals de Atari 7800+ spelen echte cartridges, oude en nieuwe. En systemen als Evercade werken met eigen, gelicentieerde cartridges die doorlopend verschijnen.
Daaruit volgt de eerste afweging. Een vaste selectie is op een gegeven moment uitgespeeld, een cartridgesysteem groeit mee; Evercade noemt meer dan 600 games op meer dan 60 cartridges. De tweede afweging gaat over de plek. De Evercade EXP-R heeft volgens de fabrikant geen tv-uitgang, en wie met z’n tweeën op de bank wil spelen, heeft HDMI nodig.
Wat vaak wordt onderschat, is de besturing. Joystick, gamepad, paddle, toetsenbord: veel games uit de jaren tachtig zijn gebouwd rond één bepaald invoerapparaat. Een Breakout zonder draaiknop voelt verkeerd. Ook comfort telt, want savestates en een terugspoelfunctie maken oude, genadeloos moeilijke games toegankelijker. Retro Games biedt beide bij de THE400 Mini en The Spectrum.
En dan de voeding. Bij meerdere apparaten zit alleen een usb-kabel in de doos, dus een passende usb-adapter hoort mee op het lijstje.
ROMs en emulatie: wat het Duitse auteursrecht zegt
Emulatie is niet het probleem, de gamebestanden zijn dat wel. Games zijn beschermd als computerprogramma’s. Volgens § 69c nr. 1 van de Duitse auteurswet (UrhG) mag alleen de rechthebbende toestemming geven om een programma geheel of gedeeltelijk te verveelvoudigen, ook als dat gebeurt bij het laden of opslaan. Een uitzondering regelt § 69d lid 2 UrhG: wie een programma rechtmatig mag gebruiken, mag een reservekopie maken als die nodig is voor het toekomstige gebruik. Wie daarentegen ROM-bestanden van andermans games van internet downloadt, verveelvoudigt zonder die toestemming. “Oud” betekent daarbij niet “vrij”, want het auteursrecht vervalt volgens § 64 UrhG pas 70 jaar na de dood van de maker.
Dat geldt ook voor veel handhelds van Anbernic of Retroid. De apparaten zelf zijn Android- of Linux-computers in gamepadformaat. Talloze aanbiedingen pakken echter uit met tienduizenden voorgeïnstalleerde games waarvan de licenties niet zijn aangetoond. Zulke apparaten nemen we niet op. Een handheld voor pc-games uit legale webwinkels vind je onder handheld gaming-pc kopen. Dit gedeelte is geen juridisch advies.
Zeven gelicentieerde retroapparaten vergeleken
| Model | Games | Aansluiting en besturing | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Evercade VS-R | Evercade-cartridges (600+ games volgens fabrikant), twee slots | HDMI 1080p, tot 4 spelers, één gamepad in de doos | Gezinnen en verzamelaars aan de tv |
| Evercade EXP-R | Evercade-cartridges | 4,3-inch IPS, 800 × 480, geen tv-uitgang, 4 tot 5 uur accu | Onderweg, forenzen |
| Atari 7800+ | Originele cartridges voor 2600 en 7800, één cartridge meegeleverd | HDMI, draadloze CX78+-gamepad | Atari-fans met een oude cartridgedoos |
| Atari 2600+ | Originele cartridges voor 2600 en 7800, 10-in-1-cartridge meegeleverd | HDMI, CX40+-joystick | Wie het origineel met houtlook mist |
| THE400 Mini | 25 ingebouwde titels, eigen games via usb-stick | HDMI 720p, joystick met extra knoppen, 5 × usb | Instappen met een klein budget |
| The Spectrum | 48 ingebouwde titels, eigen programma’s via usb | HDMI 720p, 4 × usb, geen controller in de doos | ZX Spectrum-nostalgici |
| Atari Gamestation Go | meer dan 200 ingebouwde, gelicentieerde games | 7-inch scherm, paddle, trackball, cijfertoetsen, HDMI | Arcadeklassiekers onderweg en op de tv |
Evercade VS-R: het meest open systeem voor de tv
Twee cartridgeslots, volgens de fabrikant 1080p via HDMI en tot vier spelers. Een gamepad met drie meter kabel zit erbij, de HDMI-kabel niet. Haar eigenlijke waarde haalt de VS-R uit de cartridges: gamecollecties van Atari, Taito, Neo Geo of Tomb Raider, allemaal met licentie. Zoek je maar een of twee klassiekers, dan betaal je hier meer dan nodig.
Evercade EXP-R: dezelfde cartridges voor in je jaszak
De handheld gebruikt dezelfde cartridges als de VS-R. Blaze noemt een 4,3-inch IPS-scherm met 800 × 480 pixels, wifi voor updates en een staande modus voor verticale arcadegames. Eén beperking noemt Blaze ronduit: een tv kun je er niet op aansluiten.
Atari 7800+: twee generaties in één slot
Cartridges voor de 2600 en 7800 speelt deze verkleinde heruitgave volgens Atari, aangesloten wordt hij via HDMI. In het basispakket zitten een nieuwe 7800-game en de draadloze CX78+-gamepad. Sommige kopers klagen over ongewenste diagonalen bij het richtingskruis. Voor bezitters van oude cartridges blijft dit toch de meest directe weg terug.
Atari 2600+: de houtlook van 1980
Technisch nauw verwant aan de 7800+. Van buiten het origineel met houtlook. Volgens de verkopers zitten er een CX40+-joystick en een cartridge met tien klassiekers bij. Sinds het najaar van 2025 is er bovendien een Pac-Man-editie met draadloze joystick, volgens de verkoper zonder voeding.
THE400 Mini: Atari-homecomputer voor een kleine prijs
Samen met Atari heeft Retro Games de Atari 400 opnieuw uitgebracht. Geëmuleerd wordt de 8-bitreeks van 400/800 via XL/XE tot de 5200-console. 25 games zijn ingebouwd; eigen games die je bezit, laad je via een usb-stick. Vier opslagplekken per game en 30 seconden terugspoelen halen de scherpe kantjes van de oude titels af.
The Spectrum: de Sinclair-klassieker op een flatscreen
Retro Games noemt 48 ingebouwde games en compatibiliteit met software voor Spectrum-modellen van 48K tot 128K, plus terugspoelen tot 40 seconden en vier opslagplekken. Er zit geen controller in de doos. Heb je zelf geen usb-gamepad, bestel er dan meteen een mee.
Atari Gamestation Go: trackball om mee te nemen
My Arcade bouwt de handheld met Atari-licentie. Meer dan 200 games zijn volgens de fabrikant ingebouwd, waaronder gelicentieerde titels van Pac-Man en Jaleco. Paddle, trackball en cijfertoetsen maken Centipede, Breakout of Missile Command speelbaar zoals ze bedoeld waren. Via HDMI kan hij ook op de tv. Qua prijs hoort het apparaat bij de duurdere in deze vergelijking.
Wat ontbreekt en waarom
Nintendo’s Classic Mini van de NES en SNES verscheen in 2016 en 2017. Bij Amazon.de (Duitse webwinkel) duiken tegenwoordig alleen nog losse restexemplaren op tegen verzamelaarsprijzen, daarom staat hij niet in de lijst. Legale toegang tot Nintendo-klassiekers biedt tegenwoordig Nintendo Switch Online: NES, Super NES en Game Boy in het basisabonnement, N64, Game Boy Advance en Mega Drive met het uitbreidingspakket. Passende consoles vergelijkt de gids over spelconsoles. Analogue verkoopt de Pocket, die originele Game Boy-cartridges via FPGA afspeelt, via de eigen webwinkel. Bij Amazon.de zijn we geen officieel aanbod tegengekomen.
Zo zouden wij kiezen
Voor de tv raden we in de meeste gevallen de Evercade VS-R aan. De gelicentieerde bibliotheek groeit en op de bank spelen vier mensen. De THE400 Mini kost duidelijk minder, maar de gameselectie blijft vast.
Voor onderweg past de Evercade EXP-R, zolang je geen tv-uitgang nodig hebt, anders de Atari Gamestation Go. Liggen er oude Atari-cartridges in de kelder, neem dan de Atari 7800+, omdat hij beide generaties speelt en een draadloze gamepad meebrengt. Opgegroeid met de Spectrum in de jaren tachtig? The Spectrum, plus een usb-gamepad.
Veelgestelde vragen
Zijn retroconsoles met duizenden voorgeïnstalleerde games legaal?
Bij zulke goedkope apparaten kan niemand zeggen wie de rechten op de games heeft. Games zijn beschermd als computerprogramma's, en wie ROM-bestanden van andermans games downloadt, verveelvoudigt zonder toestemming. Deze gids neemt daarom alleen apparaten op waarvan de games van de fabrikant komen of met licentie van de rechthebbenden.
Is emulatie op zich verboden?
Emulatie is niet het probleem, de gamebestanden zijn dat wel. Volgens § 69c van de Duitse auteurswet (UrhG) mag alleen de rechthebbende toestemming geven om een programma te verveelvoudigen. Een reservekopie is volgens § 69d lid 2 UrhG toegestaan voor wie het programma rechtmatig gebruikt. Ook oude games zijn niet vrij: de bescherming eindigt pas 70 jaar na de dood van de maker.
Wat is het verschil tussen een miniconsole en een cartridgesysteem?
Miniconsoles hebben een vaste selectie, meestal 20 tot 50 titels, die je op een gegeven moment allemaal hebt uitgespeeld. Een cartridgesysteem als Evercade groeit mee: de fabrikant noemt meer dan 600 games op meer dan 60 cartridges. Heruitgaven zoals de Atari 7800+ spelen daarentegen echte cartridges, oude en nieuwe.
Welke retroconsole past bij oude Atari-cartridges?
De Atari 7800+ speelt volgens Atari cartridges voor de 2600 en 7800 en wordt via HDMI aangesloten. In het basispakket zitten een nieuwe 7800-game en de draadloze CX78+-gamepad. Sommige kopers melden ongewenste diagonalen bij het richtingskruis, maar voor bezitters van oude cartridges blijft hij de meest directe weg.
Kun je de Evercade EXP-R op de tv aansluiten?
Nee, de handheld heeft volgens de fabrikant geen tv-uitgang. Hij gebruikt dezelfde cartridges als de VS-R en heeft een 4,3-inch IPS-scherm met 800 × 480 pixels. Wie onderweg speelt en ook op de tv wil spelen, kiest de Atari Gamestation Go, die via HDMI kan worden aangesloten.
Waar let je op bij de accessoires van een retroconsole?
Bij meerdere apparaten zit alleen een usb-kabel in de doos, dus een passende usb-adapter hoort mee op het lijstje. The Spectrum wordt zonder controller geleverd; bestel dan meteen een usb-gamepad mee. Bij de Evercade VS-R zit een gamepad, maar geen HDMI-kabel.
Bronnen
- Evercade VS-R (Blaze)
- Evercade EXP-R (Blaze)
- Atari 7800+ (Atari)
- THE400 Mini (Retro Games)
- The Spectrum (Retro Games)
- Atari Gamestation Go (Atari)
- Atari Gamestation Go, persbericht (My Arcade)
- Nintendo Switch Online (Nintendo)
- Analogue Pocket (Analogue)
- § 64 UrhG (Duitse auteurswet), beschermingsduur
- § 69c UrhG, handelingen waarvoor toestemming nodig is
- § 69d UrhG, uitzonderingen en reservekopie
Waar te koop
- Evercade VS-RPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- THE400 MiniPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Evercade EXP-R (Solo)Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Atari 7800+Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Atari 2600+Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- The SpectrumPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Atari Gamestation GoPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
