Inhoud13 onderdelen
Deze gids verscheen oorspronkelijk in het Duits op handgetestet.de.
Of je VHS-cassettes thuis kunt digitaliseren, hangt niet af van de grabber. Het hangt af van de videorecorder. Draait er in de kelder nog een apparaat dat beeld en geluid netjes doorgeeft, dan volstaat een kleine videodigitalisator zonder computer, en daarvoor vinden wij de dnt Grabstar AV V2 de handigste oplossing. Zonder werkende recorder blijft meestal alleen een dienstverlener over.
Stap 1: heb je nog een recorder?
Elke grabber in deze gids is alleen de ontvanger. Afspelen moet een videorecorder of camcorder doen, en Hauppauge zet dat zelfs uitdrukkelijk op de productpagina: het afspeelapparaat wordt niet meegeleverd. Test de recorder daarom eerst met een cassette waar je niet aan hecht. Trekt hij bandsla, blijft het beeld stilstaan of ruist het geluid, dan red je met de beste grabber niets. Een familievideo die daarbij scheurt, is weg.
Geen recorder, tien cassettes, geen zin in kabels? Besteed de banden dan uit. Vraag vooraf of er wordt afgerekend op werkelijke speelduur of per cassette, of je een MP4-bestand of alleen een dvd krijgt en hoe de originelen verzekerd terugkomen. Lege stukken band zou je niet moeten hoeven betalen.
Stap 2: scart, tulp of S-Video?
Draai de recorder om. Veel apparaten hebben alleen een brede scartaansluiting, maar de grabbers verwachten tulp (cinch), dus de gele aansluiting voor het beeld en rood en wit voor het geluid. Daartussen hoort een scartadapter die op uitgang moet staan. August levert zo’n adapter mee met de VGB400, reflecta ook bij de VideoCapture Set. Bij de Grabstar AV V2 vind je in de doos alleen een tulpkabel. De adapter moet je dan los kopen.
Heeft je recorder een S-Video-aansluiting, gebruik die dan. Bij S-Video lopen helderheid en kleur gescheiden over eigen aders. Volgens dnt ontstaan daardoor minder storingen dan bij het gemengde composietsignaal, en wordt het beeld scherper en kleurechter. Voor het geluid heb je toch de twee tulpstekkers nodig.
Stap 3: met of zonder computer?
Apparaten zonder computer slaan rechtstreeks op een usb-stick of geheugenkaart op. Dat is prettig, want een band van drie uur loopt ook drie uur in realtime en er hoeft niet zo lang een laptop naast te staan. Usb-grabbers voor de pc geven meer controle over formaat en montage, maar vragen software en een passend besturingssysteem. Neem je al moderne consoles of camera’s via HDMI op, haal die twee dan niet door elkaar: een capturekaart voor HDMI heeft doorgaans geen analoge ingang voor de videorecorder.
Hoe goed kan het resultaat worden?
Zo goed als de band. Niet beter. Alle apparaten hier nemen PAL op met 720 bij 576 pixels, en dnt raadt uitdrukkelijk af meer te verwachten: het analoge bronmateriaal heeft een zeer lage native resolutie, hogere opnameresoluties leveren volgens de fabrikant geen meerwaarde op. Wie een grabber met 4K aanprijst, verkoopt pixels zonder inhoud.
Meer winst halen een nette recorder, de S-Video-kabel en geduld. Reken per cassette op meerdere gigabytes. Voor een hele familieverzameling is een externe SSD voor video en back-up (in het Engels) een overzichtelijkere opslag dan een bundel usb-sticks.
Hoe lang gaan videobanden mee?
Niet eeuwig. De handleiding “Magnetic Tape Storage and Handling” van de Amerikaanse Council on Library and Information Resources noemt voor magneetbanden een levensduur van tien tot dertig jaar, waarbij dertig jaar daar als bovengrens geldt, ook voor videobanden. Een cassette uit het begin van de jaren negentig heeft die periode dus al achter de rug. Even serieus neemt de handleiding het tweede probleem: de afspeelapparaten verouderen sneller dan de banden.
Tot het overzetten geldt volgens de Library of Congress: koel, eerder droog bij ongeveer 35 tot 40 procent luchtvochtigheid, niet op zolder en niet in een vochtige kelder. Luidsprekers, motoren en televisies wekken magnetische velden op, de banden moeten daar afstand van houden.
Vijf videodigitalisators vergeleken
| Model | Computer nodig | Ingangen | Slaat op | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| dnt Video-Digitalisierer Grabstar AV V2 | nee | Tulp, S-Video | SD/SDHC, usb-stick, usb-harde schijf | grote verzamelingen zonder pc |
| August VGB400 | nee | Tulp (scartadapter meegeleverd) | Usb, microSD tot 64 GB | weinig banden, klein budget |
| reflecta VideoCapture Set USB | ja, Windows of Mac | Tulp, S-Video (scartadapter meegeleverd) | Computer | Mac-gebruikers |
| Hauppauge USB-Live2 | ja, Windows | Tulp, S-Video | Computer (MPEG-2) | Windows-gebruikers die willen monteren |
| August VGB100 | ja, Windows | Tulp, S-Video | Computer | oudere Windows-computers |
dnt Video-Digitalisierer Grabstar AV V2
De Grabstar slaat MP4-bestanden in H.264 op een SD-kaart of usb-stick tot 512 GB op, volgens de handleiding ook op een usb-harde schijf tot 2 TB met eigen voeding. Boven 4 GB splitst hij een opname automatisch in meerdere bestanden. Op het display van 8,9 centimeter zie je wat er speelt, via HDMI gaat de weergave ook naar de tv. Handig is de automatische stop na 60, 90, 120 of 150 minuten, en ook de signaalbewaking, die pauzeert als er geen beeld is en die je bij beschadigde banden kunt uitschakelen. Lastig: zonder stroom vergeet het apparaat de tijd, en wie geen tijdstempel in beeld wil, zet die weergave in het menu uit. Mac- en Linux-gebruikers formatteren het opslagmedium volgens dnt met FAT32.
August VGB400
Ook de VGB400 heeft geen computer nodig en schrijft MP4 naar usb of microSD. Een display ontbreekt; ter controle hangt er een tv aan de HDMI-uitgang, de kabel wordt niet meegeleverd. De opslag is beperkt tot 64 GB, en een S-Video-ingang is er niet.
reflecta VideoCapture Set USB
De stick meldt zich op de computer aan als usb-camera en heeft volgens reflecta geen driver nodig. Opnemen kan met de Windows-camera-app of QuickTime, dus ook op de Mac. De meegeleverde montagesoftware werkt alleen onder Windows. Scartadapter, tulp- en S-Video-kabel zitten erbij.
Hauppauge USB-Live2
Hauppauge noemt 4:2:2-bemonstering bij 25 beelden per seconde in volledige PAL-resolutie. Er wordt opgenomen als MPEG-2 met de software Hauppauge Capture, die alleen als download beschikbaar is en eenmalig online wordt geactiveerd. Als systeem noemt Hauppauge Windows 11, 10 of 7; een Mac vermeldt de fabrikant niet.
August VGB100
Een eenvoudige USB 2.0-grabber met composiet- en S-Video-ingang. August noemt als systemen Windows XP tot en met 10 en geeft op de hulppagina’s een handleiding voor het handmatig installeren van de driver. Gebruik je Windows 11, kies dan liever een van de andere apparaten.
Zo zouden wij kiezen
- Recorder aanwezig, veel banden, geen computer bij de hand: Grabstar AV V2, plus een scartadapter.
- Een paar cassettes, recorder met scart: August VGB400.
- Op de Mac opnemen: reflecta VideoCapture Set USB.
- Onder Windows opnemen en daarna monteren: Hauppauge USB-Live2.
- Geen werkende recorder of zeer waardevolle banden: dienstverlener.
Zodra de bestanden klaar zijn, horen ze op twee plekken, bijvoorbeeld op een harde schijf en een NAS voor back-up van foto’s en video’s. En liggen er in dezelfde doos nog muziekcassettes: wat je daarvoor nodig hebt, staat in de gids over cassettespelers en tapedecks (in het Engels).
Papieren foto’s, albums en dia’s samen behandelt de gids foto’s digitaliseren (in het Engels), met tijdsberekening en dienstverleners.
Veelgestelde vragen
Kan ik VHS-cassettes zonder computer digitaliseren?
Ja, apparaten als de dnt Grabstar AV V2 of de August VGB400 slaan rechtstreeks op een usb-stick of geheugenkaart op. Dat is prettig, want een band van drie uur loopt ook drie uur in realtime en er hoeft geen laptop naast te staan. De videorecorder om af te spelen heb je wel nog nodig.
Hoe sluit ik een videorecorder met scart aan?
De grabbers verwachten tulp (cinch), veel recorders hebben alleen scart. Daartussen hoort een scartadapter die op uitgang moet staan. August en reflecta leveren er een mee, bij de Grabstar AV V2 moet je hem los kopen. Heeft de recorder S-Video, gebruik dan die aansluiting.
Levert een hogere opnameresolutie betere VHS-beelden op?
Nee. Het resultaat wordt zo goed als de band, niet beter. Alle apparaten in de vergelijking nemen PAL op met 720 bij 576 pixels, en dnt raadt uitdrukkelijk af meer te verwachten. Meer winst halen een nette recorder, de S-Video-kabel en geduld.
Hoe lang gaan VHS-cassettes mee?
Niet eeuwig. Een handleiding van de Council on Library and Information Resources noemt voor magneetbanden tien tot dertig jaar, waarbij dertig als bovengrens geldt. Tot het overzetten bewaar je banden koel, bij ongeveer 35 tot 40 procent luchtvochtigheid en op afstand van luidsprekers en motoren.
Wat moet je afspreken met een digitaliseringsdienst?
Vraag vooraf of er wordt afgerekend op werkelijke speelduur of per cassette, of je een MP4-bestand of alleen een dvd krijgt en hoe de originelen verzekerd terugkomen. Lege stukken band zou je niet moeten hoeven betalen.
Welke VHS-grabber is geschikt voor de Mac?
De reflecta VideoCapture Set USB meldt zich aan als usb-camera, heeft volgens reflecta geen driver nodig en neemt via QuickTime ook op de Mac op. De meegeleverde montagesoftware werkt alleen onder Windows. Hauppauge en August noemen voor hun usb-grabbers alleen Windows.
Bronnen
- dnt: gebruiksaanwijzing Grabstar AV V2 (pdf)
- dnt: datasheet Grabstar AV V2 (pdf)
- ELV (Duitse webwinkel): dnt Video-Digitalisierer Grabstar AV V2, gegevens van de verkoper
- August: VGB400
- August: VGB100
- reflecta: VideoCapture Set USB
- Hauppauge: USB-Live2
- CLIR: Magnetic Tape Storage and Handling, hoofdstuk Life Expectancy
- Library of Congress: Care, Handling, and Storage of Audio Visual Materials
Waar te koop
- dnt Video-Digitalisierer Grabstar AV V2Bekijken bij ELVVerkrijgbaar in Duitsland: ELV
- August VGB400Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- reflecta VideoCapture Set USBPrijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- Hauppauge USB-Live2Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
- August VGB100Prijs bekijken bij Amazon.dePrijs bekijken bij Amazon.co.ukPrijs bekijken bij Amazon.nlPrijs bekijken bij Amazon.com.bePrijs bekijken bij Amazon.frPrijs bekijken bij Amazon.itPrijs bekijken bij Amazon.esPrijs bekijken bij Amazon.plPrijs bekijken bij Amazon.seVerkrijgbaar in Duitsland: Amazon.de
